B-52

Trước yêu cầu của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược, để bảo vệ các mục tiêu trọng yếu trên miền Bắc, bảo vệ giao thông vận chuyển và chi viện cho chiến trường miền Nam, ngày 19-5-1965, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Bộ tư lệnh Phòng không Hải Phòng (nay là Sư đoàn 363), Quân chủng Phòng không-Không quân (PK-KQ). Không lâu sau khi thành lập, ngày 11-7-1965, đơn vị đã bắn rơi máy bay F-104 của địch. Chiến công nối tiếp chiến công, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Sư đoàn 363 đã bắn rơi 381 máy bay (trong đó có 12 chiếc B-52).

Theo tiết lộ của một quan chức giấu tên, các máy bay ném bom tàng hình B-2 được thay thế bằng B-52, tuy nhiên, Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin này.

Quân đội Mỹ đang thay các máy bay ném bom tàng hình B-2 tại một căn cứ quân sự ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vốn được xem là địa điểm lý tưởng cho việc tổ chức các chiến dịch ở Trung Đông.

Quân đội Mỹ sẽ thay thế phi đội máy bay ném bom tàng hình có khả năng mang vũ khí hạt nhân B-2 bằng những chiếc oanh tạc cơ B-52 tại căn cứ trên đảo Diego Garcia ở Ấn Độ Dương.

Hình ảnh vệ tinh mới cho thấy Mỹ đã điều thêm 2 máy bay ném bom B-52 đến căn cứ không quân Diego Garcia ở Ấn Độ Dương, nhấn mạnh khả năng tấn công tầm xa ngày càng tăng của Washington gần Iran khi căng thẳng vẫn tiếp diễn.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy, 2 máy bay ném bom B-52 đã xuất hiện tại Cơ sở hỗ trợ Hải quân Mỹ ở đảo Diego Garcia trên Ấn Độ Dương, cách Iran hơn 3.200km.

Trong không khí náo nức của những ngày tháng Năm lịch sử - mùa của những lời tri ân và ký ức bất tử, tối qua 6.5.2025, chương trình giao lưu nghệ thuật Vang mãi bản hùng ca Sư đoàn Phòng không Hà Nội anh hùng đã diễn ra trang trọng, xúc động tại Sư đoàn Phòng không 361.

Ít ai biết rằng, cụm từ ấy lần đầu xuất hiện trên trang báo Nhân Dân ngày 29/12/1972, bên cạnh bài hát 'Hà Nội - Điện Biên Phủ' của nhạc sĩ Phạm Tuyên.

Quân sự thế giới hôm nay (6-5) có những nội dung sau: Máy bay ném bom B-1B của Mỹ thực hiện nhiệm vụ tác chiến đầu tiên tại Nhật Bản; Pháp đặt hàng tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân lớn nhất châu Âu? Thủy quân lục chiến Philippines triển khai pháo phòng không Bofors.

Ngay sau chiến thắng ngày 14/1/1973 với chiến công bắn rơi 2 máy bay B52 trên bầu trời Nghệ An, đây là 2 máy bay cuối cùng của giặc Mỹ bị bắn rơi tại miền bắc, Trung đoàn Tên lửa 263 phòng không được Bộ Quốc phòng và Quân chủng Phòng không-Không quân giao nhiệm vụ cơ động vào bảo vệ vùng trời, giải phóng tỉnh Quảng Trị trước khi Hiệp định Paris được ký kết ngày 27/1/1973, sẵn sàng bất cứ lúc nào, đến bất cứ nơi đâu trên mặt trận phía nam.

Với những người Mỹ, quay trở lại Việt Nam sau hàng chục năm, họ thấy một Việt Nam đổi thay từng ngày, với tinh thần hòa bình, hòa giải và khát vọng phát triển.

Đại tá Nguyễn Đình Kiên được biết đến như 'khắc tinh' của máy bay Mỹ B-52 trong chiến dịch 'Điện Biên Phủ trên không' nhờ một thành tích 'vô tiền khoáng hậu'. Nhưng với ông, đó đơn giản như một kỷ niệm đẹp thời chiến chứng tỏ sự thông minh, sắc bén và bản lĩnh của bộ đội Việt Nam trước kẻ thù có sức mạnh áp đảo.

50 năm đã trôi qua nhưng việc Việt Nam giành thắng lợi trong cuộc 'đụng đầu trực diện' với siêu cường là đế quốc Mỹ vẫn làm thế giới kinh ngạc. Câu hỏi về nguyên nhân và lời giải cho kết cục này không ngừng được đưa ra. Sau tất cả, 'chìa khóa' để 'giải mã' sức mạnh của dân tộc Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước chính là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Trên phương diện quân sự, chính trị và ngoại giao, Chiến thắng 'Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không' cuối tháng 12-1972 làm rung chuyển ý chí xâm lược, buộc đế quốc Mỹ phải ký Hiệp định Paris (ngày 27-1-1973) chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam. Chiến thắng đó góp phần to lớn để quân và dân ta thực hiện thắng lợi quyết tâm chiến lược của Đảng 'đánh cho Mỹ cút', tạo tiền đề quan trọng 'đánh cho ngụy nhào', hoàn thành nhiệm vụ giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, hàng nghìn sinh viên, giảng viên Trường Đại học Bách khoa Hà Nội (nay là Đại học Bách khoa Hà Nội) đã gác lại sách vở, khoác lên mình màu áo lính, lên đường chiến đấu. Họ mang theo tri thức, biến sức sáng tạo thành vũ khí, viết nên những trang sử hào hùng. Phong trào 'Xếp bút nghiên lên đường ra trận' không chỉ là biểu tượng cho lòng yêu nước của lớp người trẻ tuổi mà còn truyền cảm hứng cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, biết bao chàng trai, cô gái tuổi đôi mươi xung phong ra tiền tuyến chiến đấu giành độc lập, tự do cho nước nhà. Giữa cuộc chiến khốc liệt và gian khổ, những con người cùng chung lý tưởng tình cờ gặp nhau, rồi bén duyên nên vợ nên chồng.

Thái Nguyên không chỉ nổi tiếng với những chiến công vang dội trong kháng chiến chống thực dân Pháp mà còn khẳng định vị thế trong cuộc đấu tranh bảo vệ tổ quốc trong giai đoạn chống Mỹ. Trong số những chiến công đặc biệt, thành tích bắn rơi chiếc máy bay thứ 999 và 1.000 của đế quốc Mỹ trên bầu trời miền Bắc là một dấu ấn tự hào của quân và dân Thái Nguyên.

Tọa lạc tại xã Ô Lâm (huyện Tri Tôn), chùa Svay Đon Cum thể hiện được tình keo sơn gắn bó giữa 2 dân tộc Kinh - Khmer trên đất An Giang trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Chùa còn có tên gọi khác là chùa B52, bởi lưu giữ dấu tích tàn phá của bom từ máy bay B52 do Mỹ thả xuống.

Đại thắng mùa xuân năm 1975 với Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử một lần nữa ghi dấu dân tộc Việt Nam anh hùng trong đấu tranh bảo vệ Tổ quốc.

'Chia lửa' với chiến trường miền Nam, cùng với việc động viên hàng vạn thanh niên vượt dãy Trường Sơn anh dũng ra trận, mỗi người làm việc bằng hai, vì miền Nam ruột thịt…, cán bộ, đảng viên, nhân dân và bộ đội Thủ đô còn làm nên Chiến thắng Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không tháng 12-1972, đập tan cuộc tập kích chiến lược bằng đường không quy mô lớn của đế quốc Mỹ.

Hòa chung không khí hân hoan của cả nước hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025), sáng 23/4, Khoa Lý luận Chính trị phối hợp cùng Hội Sinh viên Học viện Ngoại giao tổ chức lễ khai mạc Triển lãm '50 năm thống nhất đất nước - Non sông liền một dải'. Sự kiện có sự tham dự của Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân.

Đến nay, Việt Nam vẫn là quốc gia duy nhất bắn rơi B-52 trong chiến đấu, một biểu tượng sống động của tinh thần kháng chiến và nghệ thuật phòng không hiện đại. Giáo sư Mark Clodfelter, tác giả cuốn 'The Limits of Air Power' (Giới hạn của sức mạnh không quân), đánh giá sự kiện pháo đài bay bị bắn hạ là bước ngoặt trong tư duy chiến lược Mỹ.

Cách đây hơn 50 năm, với tham vọng đánh sập ý chí chiến đấu của quân và dân miền Bắc, bóp nghẹt cách mạng miền Nam, đế quốc Mỹ đã chơi một canh bạc 'dốc túi', đó là tổ chức cuộc tập kích đường không chủ yếu bằng lực lượng không quân chiến lược B-52 vào Hà Nội, Hải Phòng và các địa phương lân cận. Đây được xem là cuộc tập kích đường không '3 nhất' của đế quốc Mỹ, đó là: Quy mô lớn nhất, hiện đại nhất và tàn bạo nhất trong lịch sử không quân Mỹ với hàng trăm máy bay B-52 và hơn một nghìn máy bay chiến thuật được huy động. Song, chiến thắng oanh liệt vẫn thuộc về quân và dân Việt Nam và đã đi vào lịch sử dân tộc ta như một chiến thắng chói lọi, một 'kỳ tích vô song' của thế kỷ XX.

Từ những ngày tháng bom rơi đạn nổ, chiến sĩ quân y Đặng Duy Huỳnh đã viết nên một 'bản anh hùng ca thầm lặng' qua từng trang nhật ký của mình. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng với ông, từng dòng chữ, từng nét mực trong 6 cuốn sổ nhỏ ấy vẫn nguyên vẹn – như chính tuổi trẻ và ký ức về một mùa xuân chiến thắng không thể nào quên.

Khát vọng giải phóng đất nước của đoàn quân Việt Nam vượt núi băng rừng, giữa khói lửa chiến trường để thống nhất bắc-nam là động lực cho tinh thần quyết chiến, quyết thắng, bằng mọi giá đưa dân tộc đến ngày toàn thắng. Từ những chiến hào thấm đẫm máu xương đến bầu trời rền vang tiếng pháo, từ tiền tuyến đến bàn đàm phán ở Hội nghị Paris, toàn thể quân và dân ta quyết tâm thực hiện kỳ được lời căn dặn của Bác: 'Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào... Bắc Nam sum họp xuân nào vui hơn'.

Cựu Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ McNamara được coi là 'kiến trúc sư trưởng' cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam đã thừa nhận: 'Mỹ đánh Việt Nam mà không hiểu gì về lịch sử, địa lý, văn hóa, phong tục, tập quán, về con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam nói chung và những người lãnh đạo Việt Nam nói riêng'(1). Tháng 11/1995, theo đề nghị của phía Mỹ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã tiếp ông McNamara sang thăm Việt Nam. Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói với McNamara: 'Chúng tôi có một nền văn hóa vững bền, có một học thuyết quân sự độc đáo đã được thử thách trong lịch sử. Vì vậy, chúng tôi đã thắng (2).

Để cắt đứt huyết mạch chi viện từ Bắc vào Nam, quân đội Mỹ điên cuồng oanh tạc, rải chất độc hóa học xuống Trường Sơn. Chúng cũng muốn Hà Nội 'trở về thời kỳ đồ đá'.

Không quân Mỹ đã triển khai bốn máy bay ném bom chiến lược B-1B Lancer đến Căn cứ Không quân Misawa ở miền Bắc Nhật Bản và duy trì sáu chiếc B-2 Spirit tàng hình tại Diego Garcia ở Ấn Độ Dương, đưa tổng số máy bay ném bom chiến lược tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và Trung Đông lên mười chiếc, trong phạm vi tấn công của Trung Quốc.

Từ tháng 7/1965, Chính phủ Liên Xô đã thành lập Đoàn chuyên gia quân sự và cử sang giúp đỡ Quân đội nhân dân Việt Nam trong 2 lĩnh vực chủ yếu là phòng không và không quân.

Không quân Mỹ đang đứng trước bài toán có nên cho máy bay ném bom chiến lược siêu âm B-1B Lancer nghỉ hưu hay không, khi chưa thực sự có sản phẩm thay thế xứng đáng.

Cuộc gặp gỡ giữa một số cựu phi công Việt Nam và Hoa Kỳ diễn ra trong những ngày đặc biệt hướng về 50 năm thống nhất đất nước. Trung tướng, Anh hùng LLVTND Nguyễn Đức Soát khẳng định, các cuộc gặp gỡ này hướng đến mục tiêu cao nhất là hòa giải sâu sắc hơn giữa hai quốc gia, dân tộc.

Sáng 15/4, tại Hà Nội đã diễn ra cuộc gặp gỡ đặc biệt giữa các cựu phi công, sĩ quan tên lửa Việt Nam và các cựu phi công Mỹ. Đây đã là lần thứ 5, những con người từng đối mặt với nhau trên bầu trời hội ngộ, với tinh thần khép lại quá khứ, hướng tới tương lai...

50 năm đã trôi qua, song những chiến công của Bộ đội Không quân vẫn mãi là biểu tượng của trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam. Từ trận đánh thắng đầu tiên đến các chiến thắng liên tiếp trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ở bất kỳ đơn vị nào, trong bất kỳ tình huống khó khăn gian khổ, ác liệt nào, không quân cũng sẵn sàng xuất kích tiêu diệt địch, càng trong chiến đấu, hy sinh, chủ nghĩa anh hùng cách mạng càng được phát huy cao độ, làm ngời sáng phẩm chất cao quý 'Bộ đội Cụ Hồ'.

Ở vùng sông nước Cà Mau, nhắc đến U Minh nhiều người nghĩ ngay đến nơi 'rừng thiêng nước độc', gắn với cây tràm bị 'cầm tù' trong vũng nước phèn đỏ quánh quanh năm. Dẫu điều kiện có khó khăn, nhưng U Minh một thời là vùng căn cứ cách mạng, in đậm dấu ấn lịch sử chống giặc cho đến ngày đất nước toàn thắng...

Trong suốt những năm chống Mỹ, quân và dân Hà Nội luôn là điểm tựa, niềm tin, hậu phương vững chắc, hướng về miền Nam với tình cảm thân thương, tinh thần 'tất cả vì miền Nam ruột thịt'…