CÂY NÊU

Phan Mai Hương

Thông tin từ Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam, Chương trình 'Bánh Chưng xanh - Tết vì người nghèo' năm 2026 sẽ được tổ chức vào ngày 8.2 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) nhằm lan tỏa tinh thần đoàn kết, sẻ chia trong cộng đồng trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ.

Trong nhịp sống hiện đại, ở bon làng Liêng Trang (xã Đam Rông 4, tỉnh Lâm Đồng), nghệ nhân Ntơr Ha Bang vẫn lặng lẽ gắn bó với nghề đan lát của người K'ho, cần mẫn gìn giữ một nghề truyền thống đang dần mai một.

Tuần lễ di sản Quảng Ngãi với chủ đề 'Kết nối di sản, viết tiếp tương lai' diễn ra từ ngày 25.12 tại Bảo tàng tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi, số 99 Lê Trung Đình, phường Cẩm Thành.

Xã Tân Phong được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã: Tân Phong, Nam Phong và Bắc Phong với 3 dân tộc Mường, Mông, Dao cùng sinh sống, trong đó dân tộc Mường chiếm 82,5% dân số toàn xã. Trải qua quá trình hình thành và phát triển, đồng bào Mường nơi đây đã sáng tạo, lưu giữ một kho tàng văn hóa phong phú, thể hiện sinh động trong đời sống tinh thần, tín ngưỡng, lễ hội, trang phục và ẩm thực.

Lễ hội Cồng chiêng tỉnh Lâm Đồng lần thứ I, năm 2025 vừa diễn ra từ ngày 10-12/12/2025 không chỉ tạo nên một không gian lễ hội rộn ràng, giàu bản sắc, mà còn lan tỏa niềm tự hào, tinh thần gắn kết cộng đồng và giá trị bền vững của di sản văn hóa truyền thống.

Đà Nẵng bước vào năm 2026 với chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao và giải trí trải dài từ trung tâm đến vùng biển và miền núi. Hơn 20 lễ hội lớn nhỏ diễn ra xuyên suốt năm, hứa hẹn mang đến một mùa trải nghiệm bùng nổ, tiếp tục khẳng định sức hút của điểm đến hai lần được Tổ chức Du lịch Thế giới vinh danh 'Điểm đến sự kiện - lễ hội hàng đầu châu Á'.

Lễ hội Mợi dân tộc Mường là dịp các gia đình, dòng họ, bản, mường giao lưu, đoàn kết, trao đổi kinh nghiệm sản xuất và cùng nhau xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Lâm Đồng là nơi cư trú lâu đời của các dân tộc bản địa như: Mạ, K'ho, Churu, M'nông, Êđê, Raglai… Mỗi dân tộc đều có những nét văn hóa tín ngưỡng đặc sắc, trong đó có tín ngưỡng về cây nêu trong các lễ hội. Qua nhiều mùa hội của người K'ho, cây nêu hiện lên như một vật thiêng, mang vẻ đẹp huyền diệu và sức hút đầy ám ảnh.

Lễ hội Hết Chá giúp bảo tồn nét văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc Thái, thu hút du khách trong và ngoài nước đến với cao nguyên Mộc Châu để tìm hiểu và khám phá nét văn hóa đặc sắc nơi đây.

Giữa nhịp sống đổi thay nơi vùng sơn cước, Lễ mừng lúa mới của đồng bào Giẻ – Triêng tại xã Dục Nông vẫn vang lên như khúc hát thiêng của núi rừng – nơi người dân gửi gắm niềm tri ân với Giàng, bày tỏ lòng biết ơn mùa màng và khẳng định bản sắc văn hóa bền bỉ của cộng đồng. Việc phục dựng và tổ chức lễ hội năm 2025 không chỉ tái hiện một nghi lễ nông nghiệp lâu đời mà còn mở ra định hướng phát triển văn hóa gắn với du lịch cộng đồng tại địa phương.

Đây không chỉ là dịp để du khách thưởng thức nghệ thuật dân gian Cơ Tu, mà còn là cơ hội học - chơi - trải nghiệm chân thực và giàu cảm xúc cùng đồng bào ngay trong môi trường văn hóa nguyên bản.

Đối với đồng bào Ba Na, lễ cúng giọt nước không chỉ là nghi lễ nông nghiệp cầu mùa mà còn là sự gửi gắm lòng biết ơn sâu sắc của con người với thiên nhiên - nguồn sống bất tận nơi đại ngàn.

Lễ ăn thề kết nghĩa nói theo tiếng của người Cơ Tu là Lễ Prơngooch, nó vô cùng thiêng liêng với bà con Cơ Tu, vì không chỉ là nghi lễ xóa bỏ hiềm khích mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết bền chặt giữa cộng đồng người Cơ Tu ở trên đại ngàn Trường Sơn.

Giữa nhịp sống hiện đại, nhiều giá trị văn hóa của đồng bào vùng cao Đà Nẵng vẫn âm thầm được truyền nối qua nhiều thế hệ bằng đôi bàn tay, tiếng hát và niềm tự hào dân tộc.

Được sự quan tâm của các cấp, các ngành, nhiều môn thể thao truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số ở các xã miền Tây xứ Thanh, trong đó có môn tung còn (hay còn gọi là ném còn) được gìn giữ và phát huy.

Khi lúa đã đầy bồ, bản làng no đủ, cũng là lúc trai gái Thái mong chờ lễ hội Hạn Khuống - nơi họ gặp gỡ, giao lưu, hát đối và thể hiện tài năng của mình.

Để di sản phát huy giá trị thực sự, cần chuyển từ tư duy 'ngợi ca' sang hành động 'hồi sinh,' biến di sản trở thành nguồn lực phát triển kinh tế, văn hóa và du lịch của Thủ đô và đất nước.

Mờ sáng, trảng cỏ xanh mướt ở làng Dun De (xã Ia Grai, tỉnh Gia Lai) đã rộn ràng tiếng nói cười. Cây nêu được dựng lên, lễ vật bày ra trang trọng trong buổi lễ cúng lúa mùa nhằm gửi đến Yàng ước vọng được mùa của dân làng.

Giữa nhịp sống hiện đại, vẫn còn đó những con người dành cả đời để gìn giữ bản sắc dân tộc. Họ là những nghệ nhân, già làng – những 'người thắp hồn văn hóa', miệt mài phục dựng, trao truyền tinh hoa văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ, để di sản không chỉ sống trong ký ức, mà tiếp tục lan tỏa giữa đời thường.

Nhằm bảo tồn, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo, đặc sắc của dân tộc, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai vừa tổ chức phục dựng Lễ cúng lúa mùa của đồng bào Jrai tại làng Dun De, xã Ia Grai.

Sáng 25-10, Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai phối hợp với UBND xã Ia Grai phục dựng lễ cúng lúa mùa của đồng bào Jrai tại làng Dun De.

Lễ cúng giọt nước là một trong những nghi lễ đặc trưng, linh thiêng và giàu bản sắc của người Ba Na (Bahnar) ở vùng Trường Sơn - Tây Nguyên.

Giọt nước (bến nước) đối với đồng bào dân tộc Ba Na, Jrai ở Tây Nguyên là một biểu tượng văn hóa hết sức độc đáo, gắn liền với đời sống văn hóa, tinh thần, tâm linh của bà con trong từng buôn làng. Do đó, Lễ cúng Giọt nước được người Tây Nguyên tổ chức long trọng và vô cùng linh thiêng.

Sáng 15-10, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Pleiku (tỉnh Gia Lai) Nguyễn Xuân Phước cùng đoàn công tác của Thường trực Đảng ủy có buổi làm việc với cấp ủy chi bộ các tổ dân phố 9, 11, 12, 13 và làng Ơp Hoa Lư.

Giữa nhịp sống gấp gáp, Tân Đô vẫn giữ cho mình một khoảng trời Thu yên bình, nơi những ngôi nhà sàn và phong tục cổ truyền vẫn được bảo tồn.

Giữa núi rừng Đông Trường Sơn (tỉnh Gia Lai), nghi lễ bôi huyết lên cây nêu vẫn được đồng bào Bahnar gìn giữ như sợi dây thiêng liêng kết nối con người với thần linh.

Tiếp tục tại Hội thi trình diễn trích đoạn lễ hội, nghi thức sinh hoạt văn hóa truyền thống các dân tộc tỉnh Sơn La, các nghệ nhân, diễn viên quần chúng xã Mường La đã trình diễn trích đoạn Lễ hội Pang A.

Vào cuối tháng 9, đầu tháng 10 hàng năm, khi những cây lúa vụ bắt đầu trổ đòng, là lúc đồng bào K'ho dưới chân núi Brah Yang náo nức sửa soạn lễ vật chuẩn bị cho nghi thức cầu mùa hay còn gọi là nghi lễ Nhô Wèr.

Trong tiếng trống, tiếng cồng chiêng ngân vang giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, lễ hội truyền thống của đồng bào Cơ Tu lần thứ I ở xã Sông Kôn (TP Đà Nẵng) trở thành điểm hẹn văn hóa thiêng liêng giữa núi rừng. Ở đó, nghi lễ kết nghĩa Prơngooch giữa ba xã ATing, Jơ Ngây, Sông Kôn nay sáp nhập làm một đã tạo nên khoảnh khắc giàu xúc cảm, khắc sâu vào lòng hàng ngàn người dân và du khách gần xa.

Giữa nhịp cồng chiêng vang vọng nơi nhà rông - mái nhà chung của buôn làng, Lễ mừng chiến thắng 'Koh xa Tơdrăng' của đồng bào Ba Na vừa là lời nhắc nhớ về những chiến công anh hùng, vừa là ngày sum họp của gia đình, dòng tộc và cả cộng đồng...

'Gia Đình Haha' Tập 14 mở ra một ngày mới nơi Tây Nguyên đại ngàn. Các thành viên cùng học nấu rượu cần - thứ men gắn kết cộng đồng, cùng trồng cây vú sữa mang tên 'Gia Đình Haha'.

Thực hiện kế hoạch của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức chiếu phim tại Triển lãm thành tựu đất nước, Hãng phim Hoạt hình Việt Nam sẽ tiếp tục giới thiệu tới khán giả 46 bộ phim do hãng sản xuất.

Đồng bào La Ha ở xã Mường La có nhiều nét văn hóa truyền thống độc đáo, thể hiện qua trang phục, âm nhạc, nghi lễ, ẩm thực... Những năm qua, xã Mường La chú trọng nâng cao nhận thức của nhân dân về giá trị văn hóa truyền thống, chung tay bảo tồn bản sắc văn hóa của dân tộc.

Giữa nhịp sống gấp gáp hôm nay, Tân Đô vẫn lặng lẽ giữ riêng mình một khoảng trời Thu yên bình. Những ngôi nhà sàn nép mình theo sườn đồi, hiên gỗ mát rượi, tiếng then khi gần khi xa hòa cùng gió núi. Người Nùng nơi đây vẫn giữ nhịp sống chậm rãi, mở lòng đón khách nhưng chẳng rời bỏ nếp xưa.

Cũng như các dân tộc khác, đồng bào Mạ ở phía Tây tỉnh Lâm Đồng có một hệ thống nghi lễ riêng biệt như: Lễ cúng thần rừng, Lễ cúng tạ ơn, Lễ cúng bến nước, Lễ mừng được mùa… Trong đó, Lễ cúng thần rừng (Yang Bre) là một trong những nghi lễ nông nghiệp độc đáo, thể hiện văn hóa ứng xử giữa con người với con người, con người với thiên nhiên và con người với thế giới tâm linh.

Là một trong những lễ lớn và quan trọng, lễ Vu lan (dân gian còn gọi lễ báo hiếu) của cộng đồng người Hoa vùng đồng bằng sông Cửu Long nói chung, người Hoa Cà Mau nói riêng có những nét văn hóa riêng.

Tết Lấp lỗ là dịp đồng bào dân tộc Chứt (bản Rào Tre, xã Phúc trạch, Hà Tĩnh) cảm tạ trời đất, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, gia đình mạnh khỏe, no đủ và phát triển.