Mỹ: Chủ tịch Fed đối mặt phép thử từ dữ liệu lạm phát

Trụ sở Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tại Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Hai báo cáo về lạm phát trong tháng tới sẽ đóng vai trò quyết định trong việc liệu các đồng nghiệp của ông có thúc đẩy tăng lãi suất vào tháng 9 hay tiếp tục tạm dừng.

Một con số lạm phát thấp trong báo cáo Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 được công bố vào ngày 12/8 sẽ giúp giảm áp lực đối với cá nhân ông Warsh cũng như ủy ban hoạch định chính sách đang cân nhắc liệu họ có đánh giá sai về nền kinh tế Mỹ hay không. Một con số cao có thể buộc ông phải thể hiện bằng hành động những gì ông đã gặp khó khăn khi truyền đạt bằng lời nói hồi tháng trước.

CPI là một trong những cơ sở cấu thành thước đo lạm phát được Fed ưa chuộng, dự kiến công bố vào cuối tháng này. Các nhà kinh tế dự báo giá tiêu dùng lõi, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, đã tăng 0,2% trong tháng 7. Các mức tăng hàng tháng bằng hoặc thấp hơn mức này sẽ phù hợp với việc lạm phát quay trở lại mục tiêu 2% của Fed. Bất kỳ mức nào cao hơn đều không phù hợp. Lạm phát lõi theo thước đo được Fed ưa chuộng ở mức 3,3% trong tháng 6, tăng từ 2,8% một năm trước.

Các số liệu hàng tháng đã trở nên quan trọng hơn nhiều vì hai lý do. Thứ nhất, một số quan chức, trong các dự báo công bố hồi tháng 6 và các bài phát biểu sau đó, cho biết họ kỳ vọng lạm phát sẽ quay trở lại mục tiêu 2% mà không cần chính sách tiền tệ thắt chặt hơn. Họ cho rằng thuế quan sẽ khiến giá cả tăng một lần rồi giảm dần, trong khi giá năng lượng sẽ đi xuống cùng giá dầu thô khi tình hình thù địch ở Trung Đông lắng dịu.

Thay vào đó, các cú sốc này vẫn kéo dài và chồng lấn với một cú sốc mới, đó là sự tăng vọt giá thiết bị công nghệ và phần mềm liên quan đến quá trình xây dựng cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Các báo cáo sắp tới sẽ cho thấy liệu những quan chức này có còn có thể bảo vệ các dự báo của mình hay không.

Thứ hai, ông Warsh đã biến việc đưa lạm phát xuống thành chủ đề trọng tâm của mình, và điều đó khiến ông phải đáp ứng những kỳ vọng nhất định. Fed đã giữ nguyên lãi suất trong tháng trước như dự đoán rộng rãi, nhưng các nhà đầu tư đã phản ứng với sự hoài nghi khi ông Warsh không giải thích quyết định này.

Khi được hỏi liệu lãi suất cao hơn có phải là giải pháp nếu lạm phát không giảm hay không, ông Warsh nói rằng đó có thể là một phần, nhưng có lẽ không phải là giải pháp chủ yếu. Ông cho rằng lợi suất trái phiếu tăng đã thực hiện một phần công việc của Fed và ám chỉ khả năng định nghĩa lại mục tiêu lạm phát của Fed. Điều đó khiến các nhà đầu tư không chắc liệu ông Warsh có sẵn sàng chống lạm phát bằng những biện pháp khác ngoài lời nói hay không.

Các nhà phân tích cho rằng Fed có những lý do chính đáng để giữ nguyên lãi suất, ngay cả khi ông Warsh không nêu rõ những lý do đó. Chi phí lao động đang tăng chậm so với năng suất, khiến khả năng xảy ra một đợt tăng giá trên diện rộng trở nên thấp hơn. Những đóng góp liên quan đến thuế quan dường như đang giảm dần. Và những thay đổi về phương pháp tính toán sẽ điều chỉnh giảm lạm phát lõi trong thước đo được Fed ưa chuộng vào tháng 9.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã tăng trong khi ông Warsh phát biểu và chưa giảm trở lại. Điều này có thể phản ánh những nghi ngờ về việc liệu ngân hàng trung ương có hành động để đưa lạm phát xuống nếu cần thiết hay không.

Paul McCulley, cựu chuyên gia kinh tế trưởng của Pimco, cho rằng việc nói về những nguyên tắc chung chung thay vì các chi tiết cụ thể có thể khiến ông Warsh chịu thêm áp lực phải chứng minh rằng ông sẽ hành động.

10 trong số 19 quan chức tham gia cuộc họp chính sách tháng 7, trong đó có một nửa trong số 12 người có quyền bỏ phiếu, đã phát biểu công khai trong những ngày sau cuộc họp, đưa ra những lý do mà ông Warsh chưa đề cập. Ít nhất sáu quan chức có quyền bỏ phiếu đã phát tín hiệu trong những tuần gần đây rằng họ có thể ủng hộ việc tăng lãi suất vào một thời điểm nào đó nếu lạm phát không cải thiện. Ba người trong số họ đã phản đối quyết định hồi tháng trước và ủng hộ tăng lãi suất.

Những bình luận của ông Warsh khiến một số nhà quan sát nghi ngờ về động cơ của ông: liệu ông có đang hạ thấp nhu cầu tăng lãi suất vì tin rằng những lời lẽ cứng rắn có thể trì hoãn hành động, hay vì muốn tránh đối đầu với Tổng thống Donald Trump, người đã bổ nhiệm ông và yêu cầu Fed duy trì lãi suất thấp. Những người hiểu rõ ông Warsh nói rằng ông sẽ bác bỏ cả hai cách giải thích này.

Những người ủng hộ ông Warsh thừa nhận rằng sự nhầm lẫn do cuộc họp báo gây ra có thể cần được giải quyết, có lẽ khi ông phát biểu vào cuối tháng này tại hội nghị thường niên của Fed chi nhánh Kansas City ở Jackson Hole, bang Wyoming. Một số người cho rằng phản ứng của thị trường đã bị thổi phồng, lưu ý rằng các thước đo kỳ vọng lạm phát dựa trên thị trường hầu như không thay đổi.

Theo cựu Phó Chủ tịch Fed Donald Kohn, “phản ứng của thị trường không kể một câu chuyện nghiêm trọng đến mức như những nhà bình luận thị trường đang nói. Nhưng bạn không muốn bước vào cuộc họp báo đó và nhận được kết quả như vậy: lãi suất dài hạn tăng, lãi suất ngắn hạn giảm”.

Sự bình lặng này cũng có thể gây hiểu lầm. Thất bại trong tháng 7 vẫn có thể khắc phục được vì đó mới là lần đầu tiên. Nếu các nhà đầu tư kỳ vọng có một động thái vào tháng 9 nhưng không xảy ra, sẽ không có gì ngăn thị trường trái phiếu Kho bạc lặp lại những gì đã diễn ra tháng trước.

Warsh đến Fed với ý định thay đổi cách ngân hàng trung ương truyền đạt thông tin. Ông tin rằng việc nói cho thị trường biết những yếu tố và điều kiện nào sẽ khiến Fed hành động có thể trói tay ngân hàng trung ương và làm mờ đi một tín hiệu hữu ích: những gì các nhà đầu tư cho rằng nền kinh tế cần. Theo quan điểm của ông, ít định hướng hơn sẽ giúp có được một bức tranh rõ ràng hơn.

Nếu các báo cáo lạm phát tháng 7 và tháng 8 cho thấy những con số cao, ông Warsh có thể phải lựa chọn giữa tăng lãi suất hoặc giữ nguyên trong khi phải chấp nhận thêm phiếu bất đồng thứ tư hoặc thứ năm. Nếu Fed giữ nguyên lãi suất, những nghi ngờ xuất hiện trong tháng 7 sẽ khó được xua tan hơn.

Những số liệu lạm phát ở mức vừa phải sẽ giúp ông tránh được tất cả những điều đó. Phe “diều hâu” sẽ có ít lý do hơn để gây sức ép. Và Warsh có thể sử dụng hội nghị Jackson Hole để trình bày quan điểm của mình theo cách ông muốn, thay vì chịu sức ép từ những số liệu mới nhất.

Việc quá chú trọng vào hai báo cáo hàng tháng là một tình thế không thoải mái đối với một chủ tịch Fed vốn lập luận rằng không nên để những số liệu đơn lẻ dẫn dắt chính sách.

Fed thường trì hoãn một động thái mà không gây ra nhiều hậu quả, bởi thời điểm ít quan trọng hơn khi các nhà đầu tư hiểu Fed đang làm gì và tại sao. Nhưng sự bảo vệ đó có thể không còn khi các nhà đầu tư không thể nắm bắt được định hướng của vị chủ tịch mới.

Cuộc họp tiếp theo của Fed sau tháng 9 sẽ diễn ra chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, thời điểm mà các quan chức có thể không muốn thực hiện lần tăng lãi suất đầu tiên. Điều đó về cơ bản sẽ đẩy một quyết định bị trì hoãn sang tháng 12, đồng nghĩa với việc thêm bốn tháng nữa phải dựa vào một dự báo lạm phát mà các đồng nghiệp của Warsh vốn đã gặp khó khăn trong việc bảo vệ.