Cuộc đua mới sau sắp xếp địa giới

Những thay đổi về quy mô địa phương kéo theo sự dịch chuyển về lực lượng VĐV, hệ thống đào tạo, cơ sở vật chất và tiềm lực đầu tư, hứa hẹn tạo nên tương quan mới trên bảng tổng sắp huy chương.

Ông Nguyễn Nam Nhân, Phó Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao TP.HCM

Tương quan mới trong cuộc đua huy chương

Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X diễn ra từ ngày 14.11 đến 12.12.2026, với TP.HCM là địa phương đăng cai chính, cùng Đồng Nai, Đồng Tháp và một số địa phương khác tổ chức các môn thi đấu. Đại hội có 48 môn với 973 nội dung, dự kiến quy tụ 36 đoàn gồm 34 tỉnh, thành phố cùng hai ngành Quân đội và Công an.

Đây tiếp tục là cuộc tổng kiểm tra lớn nhất của thể thao Việt Nam, nhằm đánh giá chất lượng đào tạo thể thao thành tích cao của các địa phương, ngành, đồng thời phát hiện lực lượng chuẩn bị cho những đấu trường quốc tế trong chu kỳ tiếp theo.

Nhìn lại Đại hội lần thứ IX năm 2022, Hà Nội đứng đầu với 175 HCV, 143 HCB, 157 HCĐ; TP.HCM xếp thứ hai với 128 HCV, 119 HCB, 143 HCĐ. Quân đội đứng thứ ba với 90 HCV, tiếp theo là Thanh Hóa với 40 HCV và Đà Nẵng với 34 HCV. Kết quả này là cột mốc đáng chú ý để nhìn vào tương quan lực lượng trước Đại hội lần thứ X, bởi sau sắp xếp đơn vị hành chính, “bản đồ” thể thao địa phương đã có nhiều thay đổi.

Hà Nội không thuộc diện sắp xếp cấp tỉnh và vẫn sở hữu hệ thống đào tạo thể thao thành tích cao có chiều sâu. Tại Đại hội năm 2022, đoàn Thủ đô giành tới 475 huy chương, trong đó nhiều môn thế mạnh như wushu, bắn súng, vật, bắn cung, thể dục dụng cụ, cầu mây, karate, pencak silat… tạo nên nền tảng rộng mà không nhiều địa phương có được. Với mục tiêu tiếp tục giữ vững vị trí nhất toàn đoàn, Hà Nội vẫn là ứng viên số một trong cuộc đua năm nay.

Tuy nhiên, sức ép đối với thể thao Thủ đô có thể lớn hơn khi TP.HCM bước vào Đại hội với vị thế mới. Sau sắp xếp, không gian phát triển thể thao của TP.HCM được mở rộng, có thêm nguồn lực từ Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây. Riêng Bình Dương từng đứng thứ tám tại Đại hội năm 2022 với 29 HCV.

Dẫu vậy, thành tích không phải phép cộng cơ học của những tấm huy chương. Việc hợp nhất lực lượng đặt ra yêu cầu rà soát VĐV, HLV, phân tuyến đào tạo, lựa chọn môn trọng điểm và tổ chức một hệ thống quản lý thống nhất. Nếu giải quyết tốt bài toán này, TP.HCM có thể tạo sức cạnh tranh đáng kể trong cuộc đua với Hà Nội.

Một biến số khác là thể thao Công an nhân dân. Từ vị trí thứ 10 tại Đại hội năm 2022 với 22 HCV, 14 HCB, 36 HCĐ, CAND đặt mục tiêu bước vào top 5 tại Đại hội lần thứ X. Đoàn dự kiến có trên 500 VĐV, thi đấu 32/48 môn và hướng tới 120 huy chương các loại. Mục tiêu này cho thấy tham vọng vươn lên của thể thao CAND sau một giai đoạn được tăng cường đầu tư.

BTC Đại hội kiểm tra cơ sở vật chất tại Nhà thi đấu Quân khu 7

Hướng tới một kỳ Đại hội hiện đại, hiệu quả

Không chỉ là cuộc đua thành tích, Đại hội lần thứ X còn đặt ra yêu cầu cao về chất lượng tổ chức. Với vai trò chủ nhà chính, TP.HCM đang hướng tới cách tiếp cận hiện đại, tiết kiệm và chú trọng hiệu quả lâu dài.

Theo ông Nguyễn Nam Nhân, Phó Giám đốc Sở VHTT TP.HCM, Đại hội dự kiến quy tụ khoảng 12.000 VĐV, HLV, trọng tài, cán bộ và lực lượng phục vụ. Với quy mô này, thành phố xác định quản lý Đại hội như một chương trình lớn, trong đó từng đầu việc đều phải có người chịu trách nhiệm, thời hạn và sản phẩm cụ thể.

Một trong những định hướng đáng chú ý là ưu tiên cải tạo, khai thác các công trình hiện hữu thay vì chạy theo đầu tư mới. Những địa điểm có thể đáp ứng yêu cầu sau khi nâng cấp mặt sân, ánh sáng, phòng chức năng, hệ thống an toàn hay thiết bị chuyên môn sẽ được ưu tiên sử dụng.

Đối với công trình đầu tư mới hoặc cải tạo lớn, khả năng khai thác sau Đại hội phải được tính ngay từ khâu thiết kế. Theo ông Nguyễn Nam Nhân, một nhà thi đấu không thể chỉ phục vụ một môn hoặc một giải đấu mà cần có khả năng chuyển đổi công năng, phục vụ huấn luyện, đào tạo trẻ, thể thao cộng đồng và nhiều loại hình sự kiện.

Không gian TP.HCM sau sắp xếp cũng tạo lợi thế mới cho công tác tổ chức. Các môn có thể được phân bố theo thế mạnh từng khu vực; khu trung tâm thuận lợi cho sự kiện và khán giả, khu phía Đông có dư địa phát triển tổ hợp hiện đại, trong khi Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây có nhiều cơ sở phù hợp với các môn đặc thù.

Một điểm mới khác là đẩy mạnh chuyển đổi số trong điều hành. TP.HCM hướng tới nền tảng dùng chung kết nối đăng ký lực lượng, kiểm tra tư cách, cấp thẻ, lịch thi đấu, kết quả, bảng huy chương, hậu cần và báo cáo điều hành. Dữ liệu sau Đại hội sẽ tiếp tục phục vụ quản lý VĐV, tổ chức giải, theo dõi cơ sở vật chất và đánh giá hiệu quả đầu tư.

Trong cuộc đua thành tích, TP.HCM cũng xác định không chạy theo huy chương bằng mọi giá. Theo ông Nguyễn Nam Nhân, thành phố quan tâm đồng thời ba chỉ số: Thành tích tại Đại hội; số VĐV có khả năng bổ sung cho đội tuyển quốc gia và số gương mặt trẻ đủ sức bước vào chu kỳ tiếp theo. “Mỗi tấm huy chương phải phản ánh chất lượng thật của quá trình đào tạo. Phía sau thành tích cần là một hệ thống vận hành tốt, chứ không chỉ là nỗ lực dồn sức trong vài tháng trước Đại hội”, ông Nguyễn Nam Nhân nhấn mạnh.

Nhưng giá trị của Đại hội lần thứ X không chỉ nằm ở thứ hạng của 36 đoàn. Trong bối cảnh mới sau sắp xếp địa giới, Đại hội còn là phép thử đối với khả năng tổ chức lại nguồn lực, nâng cao chất lượng đào tạo và phát hiện những tài năng đủ sức đóng góp cho các đội tuyển quốc gia. Khi ấy, mỗi tấm huy chương mới thực sự trở thành chỉ dấu cho chiều sâu và sức mạnh của thể thao Việt Nam trong một chu kỳ phát triển mới.