Chính sách đến đúng người đang gặp khó

Khác với nhiều bệnh mạn tính có thể điều trị theo đợt hoặc có khả năng hồi phục, suy thận mạn giai đoạn cuối làm người bệnh phụ thuộc gần như hoàn toàn vào hệ thống y tế. Họ phải chạy thận nhân tạo hoặc lọc màng bụng suốt đời, trừ khi may mắn được ghép thận phù hợp. Nhưng nguồn tạng khan hiếm, chi phí phẫu thuật, thuốc men và điều trị sau ghép cao khiến cơ hội ấy càng xa với nhiều bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn. Vì thế, chạy thận trở thành lựa chọn để duy trì sự sống.

Bảo hiểm y tế (BHYT) thực sự là “chiếc phao cứu sinh”, giúp người bệnh và gia đình có thể tiếp tục hành trình điều trị dài đằng đẵng. Tuy nhiên, người tham gia BHYT vẫn phải cùng chi trả theo tỷ lệ nhất định. Với một bệnh phải điều trị liên tục nhiều năm, khoản cùng chi trả tích lũy trở thành gánh nặng lớn. Chưa kể những chi phí ngoài phạm vi BHYT thanh toán.

Bệnh càng kéo dài, sức khỏe càng suy kiệt thì khả năng tài chính của cả gia đình cũng dần cạn theo. Trong hoàn cảnh ấy, việc TPHCM xây dựng chính sách hỗ trợ phần cùng chi trả BHYT cho người chạy thận nhân tạo và lọc màng bụng là sự sẻ chia rất cụ thể từ chính sách. Năm 2026, với khoảng 9.091 người bệnh thuộc nhóm này, tổng kinh phí cùng chi trả ước khoảng 165,85 tỷ đồng/năm. Dự kiến nghị quyết sẽ được trình HĐND TPHCM xem xét trong năm 2026, sau khi dự án Luật Phát triển đô thị được Quốc hội thông qua.

Trong bối cảnh thành phố được trao quyền chủ động cao hơn thông qua các cơ chế phân cấp, phân quyền, việc chủ động xây dựng chính sách hỗ trợ từ ngân sách địa phương cũng cho thấy khả năng đưa nguồn lực của thành phố đến đúng những vấn đề cấp thiết của đời sống. Những chính sách như vậy góp phần làm dày thêm hệ thống an sinh xã hội, cũng là cụ thể hóa tinh thần lấy người dân làm trung tâm, lấy chất lượng sống và hạnh phúc của người dân làm một trong những mục tiêu của phát triển.

Tinh thần ấy còn thể hiện trong văn bản ngày 16-7-2026 của UBND TPHCM kiến nghị Bộ Tài chính, Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam tháo gỡ vướng mắc trong thanh toán BHYT đối với hoạt động khám bệnh lưu động tại các trung tâm bảo trợ xã hội. Đây là nơi đang chăm sóc nhiều người cao tuổi, người khuyết tật, người bệnh tâm thần, trong đó không ít người rất khó hoặc không thể tự di chuyển đến bệnh viện. Thành phố đã tổ chức đưa bác sĩ từ bệnh viện đến các trung tâm để khám, điều trị, quản lý sức khỏe, đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với những người khó có khả năng tự tìm đến cơ sở khám chữa bệnh.

Tuy nhiên, việc thanh toán BHYT cho mô hình này chưa được chấp thuận do địa điểm khám bệnh chưa phải là địa điểm hoạt động ghi trong giấy phép của cơ sở khám chữa bệnh. Từ thực tế đó, TPHCM tiếp tục kiến nghị các bộ, ngành hướng dẫn tháo gỡ để quyền lợi BHYT đến được với những người vốn gặp nhiều trở ngại nhất trong tiếp cận dịch vụ y tế.

Hai câu chuyện khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: chính sách an sinh được hình thành từ những khó khăn rất cụ thể của người dân. Khi chính sách tìm đến đúng nơi người dân đang gặp khó khăn, tinh thần “nghĩa tình” không còn là một khái niệm chung chung mà hiện diện trong những hỗ trợ cụ thể, thiết thực đối với từng mảnh đời.

TPHCM từ lâu vẫn được nhắc đến là thành phố năng động, sáng tạo, nghĩa tình. Giữ được chất “nghĩa tình” trong từng chính sách an sinh cũng chính là giữ một bản sắc của thành phố, phát triển nhưng không để những người yếu thế bị bỏ lại phía sau.