Chỉ thị số 07-CT/TW: Bước đột phá về chất trong tư duy lãnh đạo của Đảng

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Lao Chải (Tuyên Quang) hướng dẫn, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân. (Ảnh: Đức Thọ/TTXVN)

Ngày 13/7/2026, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 07-CT/TW về "Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới."

Theo các chuyên gia, việc chuyển từ "học tập và làm theo" sang "học tập và thực hành" không đơn thuần là thay đổi thuật ngữ, mà là bước đột phá về chất trong tư duy lãnh đạo của Đảng, đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn quản trị đất nước.

Chuyển mạnh từ nhận thức sang hành động

Tiến sỹ Lê Khánh Cường, Chủ nhiệm Bộ môn Kinh tế đầu tư và phát triển, Trường Đại học Kinh tế-Đại học Quốc gia Hà Nội khẳng định đây là một bước phát triển có chủ đích trong tư duy lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, chứ không đơn thuần là thay đổi câu chữ.

Nhìn lại chặng đường hơn một thập kỷ qua, kể từ Chỉ thị số 03, rồi Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị, việc “học tập và làm theo” tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã tạo được nền tảng nhận thức rất quan trọng trong toàn Đảng, toàn dân.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai ở không ít nơi cũng bộc lộ một khoảng cách: việc học tập, quán triệt, đăng ký làm theo được tổ chức khá bài bản, nhưng hiệu quả chuyển hóa thành hành động, thành kết quả công tác cụ thể chưa đồng đều, có nơi còn mang tính hình thức.

Theo Tiến sỹ Lê Khánh Cường, Chỉ thị số 07-CT/TW đặt ra yêu cầu “thực hành” thay vì chỉ “làm theo” thể hiện ba chuyển biến căn cốt. Thứ nhất, đó là sự chuyển từ cách làm mang tính vận động, phong trào theo từng đợt sinh hoạt chính trị chuyên đề, sang yêu cầu thể chế hóa, trở thành nền nếp công tác, sinh hoạt thường xuyên, gắn chặt với chức trách, nhiệm vụ được giao của mỗi cán bộ, đảng viên - đúng như Chỉ thị 07-CT/TW đã nêu rõ, đây là “nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của cả hệ thống chính trị."

Thứ hai, đó là sự chuyển từ đánh giá định tính, cảm tính sang yêu cầu có thể đo lường bằng kết quả thực tiễn. Chỉ thị nêu rất rõ: lấy sản phẩm, chất lượng, hiệu quả công việc và sự hài lòng của nhân dân, doanh nghiệp làm thước đo kết quả học tập, thực hành theo Bác - thay vì chỉ dừng ở báo cáo, đăng ký, cam kết trên giấy.

Thứ ba, đó là sự chuyển từ yêu cầu đối với cá nhân sang yêu cầu đồng bộ về thể chế, cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá. Chỉ thị đã chỉ rõ định hướng chuyển mạnh việc kiểm tra, giám sát từ xây dựng kế hoạch, đăng ký sang kiểm tra, giám sát kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, hiệu quả giải quyết các vấn đề nổi cộm, bức xúc và mức độ hài lòng của nhân dân.

Đây là bước phát triển tất yếu, phù hợp với yêu cầu xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của giai đoạn phát triển mới.

Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Thông Nguyên (Tuyên Quang) Vũ Thế Phương cho rằng, việc chuyển từ “học tập và làm theo” sang “học tập và thực hành” là một bước phát triển rất quan trọng trong tư duy lãnh đạo của Đảng. Nếu “học tập và làm theo” nhấn mạnh việc nhận thức, noi gương và vận dụng tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh thì “thực hành” đặt yêu cầu cao hơn: học phải đi đôi với làm, tư tưởng phải được chuyển hóa thành hành động, hành động phải tạo ra kết quả cụ thể.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu. Học Bác không chỉ là học qua tài liệu, chuyên đề hay đăng ký những nội dung làm theo, mà phải thể hiện ngay trong cách chúng ta giải quyết công việc hằng ngày: gần dân hơn, sát cơ sở hơn, nói đi đôi với làm, dám chịu trách nhiệm, giải quyết công việc đúng hạn, đúng quy định và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.

Ông Phương cho rằng, giá trị cốt lõi của “thực hành” chính là lấy hiệu quả công việc và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo. Một chủ trương tốt nhưng triển khai chậm, một lời hứa với người dân nhưng không được giải quyết đến cùng thì chưa thể nói là đã thực hành tốt tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Vì vậy, chuyển từ “học tập” sang “thực hành” cũng là chuyển mạnh từ nhận thức sang hành động, từ cam kết sang trách nhiệm, từ hình thức sang hiệu quả thực chất.

Cần cơ chế đo lường bằng kết quả thực thi công vụ

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, bộ máy đang được tổ chức theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, theo ông Vũ Thế Phương, để việc “thực hành” thực sự trở thành công việc thường xuyên của cán bộ, đảng viên, được đo lường bằng chất lượng thực thi công vụ, tinh thần trách nhiệm và kết quả phục vụ nhân dân, trước hết phải gắn việc học tập và thực hành với chức trách, nhiệm vụ cụ thể của từng cán bộ, đảng viên, tránh tình trạng đăng ký chung chung, nội dung giống nhau nhưng không xác định rõ phải làm gì, làm trong thời gian nào và kết quả ra sao.

Cán bộ Trung tâm phục vụ hành chính công xã Quỹ Nhất, tỉnh Ninh Bình hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục hành chính. (Ảnh: Nguyễn Lành/TTXVN)

Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Thông Nguyên, mỗi cán bộ phải có sản phẩm công việc cụ thể. Chẳng hạn, giải quyết một hồ sơ đúng hạn, tháo gỡ một khó khăn cho người dân, hoàn thành một nhiệm vụ được giao, xử lý dứt điểm một vấn đề tồn đọng ở cơ sở. Những kết quả đó chính là biểu hiện cụ thể của “thực hành."

Bên cạnh đó, phải gắn trách nhiệm cá nhân với nhiệm vụ, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu. Việc gì đã giao phải có người chủ trì, thời hạn hoàn thành và kết quả kiểm tra. Không để tình trạng “nhiều người cùng phụ trách nhưng không ai chịu trách nhiệm cuối cùng."

Ông Phương nhấn mạnh cần đưa kết quả thực hành vào đánh giá cán bộ, đảng viên, nhưng phải đánh giá bằng kết quả thực chất, không chạy theo thành tích. Các tiêu chí có thể tập trung vào tiến độ và chất lượng công việc, tinh thần trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương hành chính, khả năng phối hợp, thái độ phục vụ nhân dân và việc giải quyết những vấn đề khó, vấn đề phát sinh tại cơ sở; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và phản hồi từ nhân dân. Cán bộ có thực hành tốt hay không, người dân là đối tượng cảm nhận rõ nhất qua thái độ tiếp xúc, thời gian giải quyết công việc và kết quả cuối cùng. Đặc biệt, trong điều kiện tổ chức bộ máy ngày càng tinh gọn, mỗi cán bộ càng phải làm việc khoa học hơn, chủ động hơn và chịu trách nhiệm cao hơn.

“Thực hành theo tư tưởng Hồ Chí Minh phải trở thành một phương pháp làm việc hằng ngày, chứ không phải một nhiệm vụ làm theo đợt hay theo phong trào," Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Thông Nguyên Vũ Thế Phương nhấn mạnh.

Phân tích những cơ chế, tiêu chí và giải pháp nào để việc “thực hành” thực sự trở thành công việc thường xuyên của cán bộ, đảng viên, Tiến sỹ Lê Khánh Cường cho rằng cần gắn “thực hành” với chức trách, nhiệm vụ cụ thể, không tách rời thành hoạt động song song với công việc chuyên môn.

Mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, cần cụ thể hóa các chuẩn mực đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh - gần dân, trọng dân, nói đi đôi với làm, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm - thành cam kết hành động gắn với chỉ tiêu, nhiệm vụ cụ thể, thay vì một bản đăng ký chung chung.

Cán bộ Trung tâm phục vụ hành chính công xã Quỹ Nhất, tỉnh Ninh Bình hướng dẫn người dân thao tác trên cổng dịch vụ công trực tuyến. (Ảnh: Nguyễn Lành/TTXVN)

Chỉ thị 07-CT/TW đã xác định rất rõ ba nhóm nội dung để cụ thể hóa trách nhiệm nêu gương thành tiêu chí đánh giá cán bộ: bản lĩnh chính trị, tư duy đổi mới và năng lực tổ chức thực hiện; đạo đức công vụ và kỷ luật thực thi; tinh thần phục vụ nhân dân. Đây chính là khung tham chiếu để mỗi cơ quan, đơn vị cụ thể hóa thành tiêu chí định lượng, gắn với vị trí việc làm, như: tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp, kết quả xử lý các vấn đề nổi cộm, bức xúc ở địa bàn, lĩnh vực phụ trách.

Theo Tiến sỹ Lê Khánh Cường, thực hành đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh suy cho cùng phải được kiểm chứng bằng sự đánh giá của nhân dân - nơi trực tiếp thụ hưởng chất lượng phục vụ của bộ máy công quyền. Cần mở rộng các kênh phản ánh, giám sát, đánh giá cán bộ từ cơ sở một cách thực chất.

Cùng với đó, gắn kết quả thực hành với công tác cán bộ - đây là giải pháp có tính quyết định. Kết quả thực hành cần là căn cứ quan trọng trong quy hoạch, bổ nhiệm, đánh giá, xếp loại thi đua-khen thưởng và xử lý trách nhiệm; đồng thời kịp thời thay thế những cán bộ né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, không dám quyết, không dám làm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong theo dõi, kiểm tra, giám sát, đánh giá và công khai kết quả thực hiện, tránh tạo thêm gánh nặng báo cáo, sổ sách, đặc biệt trong giai đoạn tinh gọn bộ máy khi khối lượng công việc trên mỗi cán bộ tăng lên đáng kể.

Có như vậy mới khắc phục triệt để được bệnh hình thức và báo cáo không đúng thực chất - điều mà Chỉ thị 07-CT/TW đã thẳng thắn chỉ ra và yêu cầu kiên quyết xử lý.

Nêu gương từ chính người đứng đầu

Ở góc độ một cơ sở đào tạo, nghiên cứu về kinh tế, Tiến sỹ Lê Khánh Cường cho biết, nhà trường xác định việc thực hành tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trước hết phải gắn với chính chức năng, nhiệm vụ của đơn vị - đó là đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng. Đơn vị cụ thể hóa tinh thần này theo ba hướng.

Về công tác giảng dạy, đội ngũ giảng viên chú trọng gắn bài giảng lý luận với thực tiễn kinh tế-xã hội đất nước, khuyến khích người học tiếp cận các vấn đề phát triển, các chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước bằng tư duy khoa học, cầu thị - đúng tinh thần lý luận phải gắn liền với thực tiễn mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn.

“Chúng tôi xác định, đối với một đơn vị đào tạo, nghiên cứu, 'thực hành' tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh hiệu quả nhất chính là đào tạo ra những thế hệ tri thức trẻ vừa vững chuyên môn, vừa có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, tinh thần phụng sự đất nước - đó cũng chính là cách thiết thực nhất để lan tỏa những giá trị tư tưởng của Người trong đời sống hôm nay," Tiến sỹ Lê Khánh Cường nhấn mạnh.

Dẫn chứng cụ thể tại địa phương, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Thông Nguyên Vũ Thế Phương cho biết lãnh đạo xã yêu cầu cán bộ, công chức thực hành từ những việc cụ thể nhất: chấp hành nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính; nâng cao tinh thần trách nhiệm; giải quyết công việc đúng thời hạn; chủ động phối hợp giữa các bộ phận; tăng cường xuống cơ sở nắm tình hình và kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh từ thôn, bản và trong nhân dân.

Đối với lãnh đạo, phải nêu gương từ chính người đứng đầu. Người đứng đầu phải nói đi đôi với làm, đã giao nhiệm vụ thì phải kiểm tra, đôn đốc; đã cam kết với nhân dân thì phải cố gắng thực hiện; khi có khó khăn, vướng mắc phải trực tiếp chỉ đạo tháo gỡ, không đùn đẩy trách nhiệm.

Đặc biệt, trong điều kiện đang thực hiện mô hình tổ chức mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, khối lượng công việc lớn, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ ngày càng cao, xã xác định đây cũng là môi trường để kiểm chứng rõ nhất tinh thần “học tập và thực hành”.

Ủy ban Nhân dân xã thực hiện phương châm: việc gì có lợi cho dân thì phải chủ động làm, việc gì thuộc trách nhiệm của mình thì phải làm đến cùng, việc gì còn khó khăn thì phải tìm cách tháo gỡ. Đồng thời, thường xuyên rà soát tiến độ các nhiệm vụ, xác định rõ người phụ trách, thời gian hoàn thành và kết quả đầu ra.

Nếu mỗi cán bộ, đảng viên đều biến việc học Bác thành những việc làm cụ thể hằng ngày; nếu mỗi nhiệm vụ được giao đều được thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao nhất; và nếu người dân thực sự cảm nhận được sự thay đổi trong chất lượng phục vụ của chính quyền, thì khi đó việc “học tập và thực hành” mới thực sự đi vào cuộc sống và có sức lan tỏa.../.