Cây na 'mở lối' làm giàu trên đất đồi

Na trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế cho người dân vùng đồi.

Có hơn 1,5ha đất đồi, nhiều năm trước, gia đình ông Dương Văn Nành, xóm Trung Sơn, xã Quang Sơn chủ yếu trồng ngô, sắn. Địa hình dốc, đất khô khiến năng suất thấp, thu nhập bấp bênh. Sau nhiều lần tìm hiểu, nhận thấy điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp với cây na, ông quyết định chuyển đổi toàn bộ diện tích sang trồng na. Sau nhiều năm chăm sóc, những gốc na đã bước vào thời kỳ cho thu hoạch ổn định. Mỗi năm, gia đình ông thu từ 70 đến 80 triệu đồng, cao hơn nhiều lần so với trước đây.

Không chỉ ở Quang Sơn, tại xóm Lân Vai, xã Dân Tiến, cây na cũng đang mang lại hiệu quả rõ nét. Gia đình bà Hoàng Thị Xuyền là một trong những hộ đầu tiên đưa cây na về trồng trên gần 2ha đất đồi. Khi nhiều người còn băn khoăn về khả năng thích nghi, bà vẫn kiên trì đầu tư và chăm sóc. Đến nay, quyết định ấy đã được chứng minh bằng những vụ na sai quả. Mỗi năm, vườn na mang lại cho gia đình gần 100 triệu đồng, đồng thời trở thành mô hình để nhiều hộ dân trong xóm học tập và làm theo.

Theo bà Xuyền, na không phải là loại cây khó trồng nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng công đoạn. Từ cắt tỉa cành, bón phân, làm cỏ, tưới nước đến thụ phấn, tỉa quả đều phải thực hiện đúng thời điểm. Chăm sóc kỹ sẽ giúp quả to, cùi dày, vị ngọt đậm và giữ được chất lượng ổn định qua từng vụ.

Nếu như trước đây, đầu ra luôn là nỗi trăn trở của người trồng na thì nay, cùng với sự phát triển của thương mại điện tử và mạng xã hội, cách bán hàng cũng đã có nhiều thay đổi. Là con gái bà Xuyền, chị Hầu Thị Hoa lựa chọn Facebook, TikTok và các nền tảng mạng xã hội để quảng bá sản phẩm. Sau mỗi buổi thu hoạch, chị sắp xếp những quả na vừa hái, tổ chức livestream ngay tại nhà để giới thiệu với khách hàng.

Qua các phiên phát trực tiếp, người mua có thể quan sát chất lượng quả, lựa chọn sản phẩm và đặt hàng ngay trong lúc phát sóng. Mỗi buổi livestream thường chốt được từ hàng chục đến hàng trăm ki-lô-gam na. Sản phẩm được gửi tới nhiều tỉnh, thành trên cả nước, giúp mở rộng thị trường tiêu thụ mà không còn phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái như trước.

Theo chị Hầu Thị Hoa, na của gia đình được trồng trên vùng núi đá, phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng địa phương nên có vị ngọt thanh, thơm và mọng nước. Chính chất lượng ổn định đã tạo được niềm tin với khách hàng. Nhiều người còn chủ động liên hệ đặt mua từ khi na chưa bước vào vụ thu hoạch.

Thực tế cho thấy, cây na đang mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện tự nhiên của nhiều khu vực đồi núi. Từ những diện tích đất trước đây cho hiệu quả thấp, người dân đã từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung, tạo việc làm và nâng cao thu nhập.

Ông Trần Lê Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Dân Tiến cho biết: Qua đánh giá thực tế, cây na tại xóm Lân Vai sinh trưởng tốt, cho năng suất và hiệu quả kinh tế khá cao. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục triển khai các mô hình, dự án hỗ trợ người dân mở rộng diện tích, đồng thời tăng cường hướng dẫn kỹ thuật, kết nối tiêu thụ nhằm phát huy lợi thế của loại cây trồng này.

Những mùa na ngọt không chỉ là thành quả của quá trình cải tạo đất đồi, mà còn là minh chứng cho sự thay đổi trong tư duy làm nông của người dân, biết lựa chọn cây trồng phù hợp, chú trọng chất lượng sản phẩm và chủ động đưa nông sản đến gần hơn với thị trường.