Yên Bái: Nhiều giải pháp phát triển nông sản địa phương
Để thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp chế biến nông sản, tỉnh đã chỉ đạo đẩy mạnh công tác quy hoạch, tích tụ ruộng đất, phát triển sản xuất, tạo vùng nguyên liệu tập trung, đồng thời áp dụng các quy trình sản xuất hiện đại như VietGAP, GlobalGAP, công nghệ Nhật Bản và các tiêu chuẩn của châu Âu… nhiều sản phẩm nông sản đặc sản của tỉnh Yên Bái đã trở thành hàng hóa. Sản phẩm gạo nếp Tú Lệ ở xã Tú Lệ, huyện Văn Chấn là một ví dụ điển hình.

Xã viên Hợp tác xã Quế Hồi Đào Thịnh đóng gói sản phẩm quế điếu thuốc xuất khẩu.
Nhận thấy giá trị và tiềm năng thương mại của đặc sản này, nhiều năm qua, vùng canh tác loại lúa này liên tục được mở rộng, từ vài chục héc ta rải rác, đến nay lúa nếp Tú Lệ đã được quy hoạch thành vùng sản xuất tập trung hàng trăm héc ta. Ông Hoàng Văn Soàn - Phó Chủ tịch UBND xã Tú Lệ chia sẻ: Đặc sản nếp Tú Lệ đã trở thành hàng hóa, nhiều hộ nông dân liên kết thành lập hợp tác xã để tạo thành vùng chuyên canh sản xuất lúa chất lượng cao theo tiêu chuẩn VietGAP.
Từ sản xuất nhỏ, phân tán sang sản xuất theo quy mô tập trung, tạo ra sản lượng hàng hóa lớn; đến nay, những vùng lúa nếp hàng hóa được hình thành với quy trình sản xuất khép kín từ khâu trồng, chăm sóc, thu hoạch, bảo quản đến khâu tiêu thụ sản phẩm. Sản phẩm có nhãn mác, logo, đạt chứng nhận OCOP 4 sao, được người tiêu dùng trên cả nước đón nhận và luôn trong tình trạng cung không đủ cầu.
Từ nhiều nông sản đặc sản giá trị cao, đến nay, Yên Bái đã hình thành một số sản phẩm nông sản chủ lực, khẳng định được thương hiệu trên thị trường trong nước và quốc tế, như: các sản phẩm từ cây quế, chè Shan tuyết, cây thảo dược, măng tre Bát độ, gỗ rừng trồng, cây sơn tra, cây dâu tằm, gạo Séng cù, mật ong, miến đao... Bên cạnh việc quy hoạch từng vùng nguyên liệu tập trung quy mô lớn cho từng loại nông sản, tỉnh tập trung hỗ trợ ứng dụng khoa học - công nghệ để giải quyết những thách thức, rủi ro trong phát triển nông nghiệp, đây được coi là một trong những giải pháp then chốt, trọng tâm.
Chia sẻ về vấn đề này, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Thế Phước cho biết, tỉnh đang tích cực hỗ trợ, khuyến khích các cơ sở sản xuất ứng dụng công nghệ cao, tiên tiến vào sản xuất nông sản chủ lực nhằm tạo bước đột phá về năng suất, chất lượng. Đồng thời, giúp nông dân khắc phục được tính mùa vụ, giảm sự lệ thuộc vào thời tiết, tăng hiệu quả kinh tế, đáp ứng nhu cầu về chất lượng. Nhiều chính sách hỗ trợ cụ thể được tỉnh ban hành, trong đó ưu tiên phục tráng, tạo nguồn giống tốt, nguyên chủng để chuyển giao cùng các tiến bộ kỹ thuật, công nghệ mới vào sản xuất.
Kết quả 3 năm gần đây, Yên Bái đã đưa 28 giống cây hoa màu, 6 giống cây công nghiệp, 3 giống cây lâm nghiệp, 9 giống cây dược liệu vào sản xuất đại trà, góp phần tăng năng suất, chất lượng các sản phẩm nông sản chủ lực của tỉnh.
Ngoài ra, tỉnh đang hỗ trợ thí điểm mô hình tự động hóa, số hóa gắn với chương trình "3 giảm, 3 tăng” để từng bước phổ biến, nhân rộng vào thực tế; các mô hình hỗ trợ ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ nhà kính, tưới nhỏ giọt, cảm biến theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP được nhiều cơ sở ứng dụng đại trà. Hiện nay, các sản phẩm nông sản chủ lực của tỉnh đều được hỗ trợ đăng ký chỉ dẫn địa lý và bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa, Toàn tỉnh đã có 44 sản phẩm được bảo hộ sở hữu trí tuệ và 68 mã số vùng trồng, bảo đảm quy định về tem, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm...
Đặc biệt, các sản phẩm nông sản chủ lực đều được hỗ trợ sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ và bảo vệ môi trường. Cùng với phát triển nhanh số lượng và không ngừng nâng cao chất lượng các sản phẩm nông sản chủ lực, tỉnh Yên Bái hỗ trợ đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng các kênh tiêu thụ sản phẩm, đa dạng hình thức quảng bá, giới thiệu nhằm đưa sản phẩm đến gần hơn với đông đảo người tiêu dùng trong nước và hướng đến xuất khẩu.
Nhờ sự phát triển của công nghệ, mạng Internet, truyền thông đa phương tiện... mà các sản phẩm nông sản chủ lực của tỉnh Yên Bái được quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm trên nhiều không gian mạng, nhất là sự tham gia các sàn thương mại điện tử. Đến nay, Yên Bái có gần 300 cơ sở chế biến nông sản đưa 940 sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, trong đó có nhiều sản phẩm nông sản chủ lực.
Bên cạnh đó, tỉnh cũng tích cực hỗ trợ cơ sở sản xuất nông sản chủ lực chuyển đổi số, như: đăng ký gian hàng số, địa chỉ số, truy xuất nguồn gốc số, nhãn hàng số; hỗ trợ tham gia nhiều hội trợ triển lãm, hội nghị trực tuyến xúc tiến thương mại; gắn xúc tiến thương mại, tiêu thụ sản phẩm với du lịch, sự kiện ẩm thực, văn hóa, thể thao..., nhờ làm tốt công tác hỗ trợ mà hoạt động kết nối cung - cầu diễn ra ngay từ giai đoạn sản xuất, tạo mối quan hệ chặt chẽ, kịp thời trao đổi thông tin giữa sản xuất và thị trường. Từ đó, nhiều sản phẩm nông sản chủ lực của tỉnh có đơn đặt hàng tăng đột biến, duy trì sức cạnh tranh cao trên thị trường trong nước và quốc tế.