Vì sao thịt đỏ bị cảnh báo về nguy cơ ung thư?

Tác giả: Robert J Davis

Detox, Low-carb, Thực phẩm hữu cơ…Tin đồn và Sự thật

Đã bao giờ bạn cảm thấy đau đầu trước những thông tin dinh dưỡng trái chiều? Và bạn từng lưỡng lự trước đủ các chế độ ăn giảm cân và thực phẩm chức năng? Cuốn sách giúp bạn đọc nhận diện quảng cáo thổi phồng với thông tin khoa học, mang tới kiến thức chăm sóc sức khỏe.

Vì sao thịt đỏ bị cảnh báo về nguy cơ ung thư?

Nhiều nghiên cứu cho thấy người ăn nhiều thịt đỏ có nguy cơ ung thư đại trực tràng cao hơn, đặc biệt khi thường xuyên dùng thịt chế biến sẵn.

Thịt đỏ và những rủi ro sức khỏe không nên xem nhẹ. Ảnh: pexels.

Thịt đỏ và sức khỏe

Hầu hết chúng ta đều lớn lên trong sự dạy bảo của mẹ. “Nghe lời mẹ dặn” đôi khi rất đúng (đừng đi sang đường mà không quan sát kỹ cả hai bên) nhưng có lúc lại không (đừng chụm mắt lại nếu không con sẽ bị lác đấy). Rồi có những lời dạy không đúng cũng chẳng sai, giống như việc mặc đồ lót sạch để phòng “tai nạn”. Lời khuyên này có lý nhưng chưa hoàn hảo. (Mẹ đã quên mất một điều quan trọng hơn là: vệ sinh tốt.)

Những lời khuyên thông thường về thịt đỏ cũng tương tự. Chúng ta thường được khuyên tránh ăn thịt đỏ bởi vì ăn quá nhiều không tốt cho tim mạch. Thật vậy, nghiên cứu chỉ ra rằng chế độ ăn nhiều thịt thường làm tăng nguy cơ mắc bệnh - nhưng nguy cơ lớn nhất là ung thư chứ không phải tim mạch.

Hơn một tá các nghiên cứu thuần tập chỉ ra mối liên quan giữa việc ăn nhiều thịt đỏ - gồm thịt bò, thịt lợn, thịt cừu, hoặc thực phẩm làm từ những loại thịt này như hamburger, xúc xích - và việc tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng.

Ví dụ, một nghiên cứu trên 478.000 người, cả nam và nữ, ở châu Âu đã phát hiện ra rằng ung thư trực tràng khá phổ biến ở những người chủ yếu ăn thịt đỏ (khoảng 156 gam một ngày hoặc hơn) so với những người ăn ít nhất (khoảng dưới 28 gam).

Nghiên cứu cũng chỉ ra mối liên quan giữa việc ăn thịt với các loại ung thư khác, trong đó có ung thư phổi, gan, thận và thực quản, mặc dù bằng chứng này kém thuyết phục hơn so với trường hợp ung thư đại trực tràng.

Thủ phạm đứng đằng sau mối liên quan giữa thịt và ung thư là loại sắt (gọi là heme iron) có trong thịt đỏ. Trong quá trình tiêu hóa, heme iron góp phần hình thành các hợp chất có khả năng gây ung thư ở ruột được biết đến với cái tên N-nitroso. Những chất bị nghi ngờ khác bao gồm các amin dị vòng (heterocyclic amines - HCAs), được hình thành khi chế biến thịt ở nhiệt độ cao (xem “Thịt cháy gây ung thư” ở trang 90).

Các nhà khoa học cũng ngờ rằng những yếu tố này, cùng với lượng chất béo bão hòa cao trong thịt đỏ (xem “Chất béo bão hòa không tốt cho tim” ở trang 31), chịu trách nhiệm cho bất cứ mối liên quan nào đến bệnh tim mạch. Nhưng nhìn chung, những bằng chứng về mối liên quan giữa thịt đỏ và bệnh tim mạch là không thống nhất.

Một số nghiên cứu - trong đó có nghiên cứu theo dõi 84.000 phụ nữ trong 26 năm - đã phát hiện ra rằng những người ăn nhiều thịt có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch. Nhưng khi tổng hợp số liệu từ 20 nghiên cứu khác nhau với sự tham gia của 1,2 triệu người, các nhà nghiên cứu lại không tìm ra mối liên quan này.

Những nhà khoa học này cũng phát hiện ra rằng loại thịt chế biến sẵn bao gồm thịt xông khói, giăm bông, xúc xích và lạp xưởng cũng có liên quan đến nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch và tiểu đường.

Một nghiên cứu khác cũng tìm thấy mối liên quan giữa những loại thịt này với ung thư đại trực tràng. (Nitrate và nitrite, thường được sử dụng để làm chất bảo quản, tạo vị và màu trong nhiều loại thịt chế biến sẵn, bị cho là thủ phạm gây ra bệnh này.) Một nghiên cứu lớn cũng đã chỉ ra những người thường xuyên ăn thịt chế biến sẵn hoặc thịt đỏ có nguy cơ giảm tuổi thọ cao hơn một chút so với các đối tượng khác.

Nhưng điều này không có nghĩa là bạn phải kiêng ăn thịt hoàn toàn. Bạn vẫn hoàn toàn ổn với một miếng bít tết nhỏ hoặc một chiếc hamburger một hoặc hai lần mỗi tuần, hay là thi thoảng một chiếc xúc xích. Chỉ cần nhớ bài học của mẹ là mọi thứ đều vừa phải thôi. Thật khó mà tranh luận về điều này.