Tuổi già an yên bắt đầu từ hành động nhỏ mỗi ngày

Bắt đầu ngày mới bằng vận động, bữa ăn đủ chất và thói quen chăm sóc sức khỏe, tạo nền tảng cho tuổi già khỏe mạnh, tự chủ. (Nguồn: iStock)

Tuổi già được chuẩn bị tốt không bắt đầu từ ngày nghỉ hưu. Đó là quá trình mỗi người chủ động xây dựng sức khỏe, tài chính, đời sống tinh thần và môi trường sống phù hợp với tương lai.

Buổi sáng: Chăm sóc sức khỏe

Một ngày nên bắt đầu bằng hoạt động thể chất phù hợp như đi bộ, đạp xe, tập sức mạnh hoặc các bài tập thăng bằng. Người trưởng thành nên duy trì vận động aerobic đều đặn, kết hợp tập sức mạnh; người lớn tuổi nên vận động theo khả năng và tăng dần khi đã quen.

Điều đáng đầu tư không chỉ là vóc dáng hiện tại mà còn là khả năng đi lại, đứng lên, mang đồ và tự chăm sóc bản thân trong tương lai. Tập luyện đều đặn giúp duy trì chức năng thể chất, đồng thời mang lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch và tinh thần.

Bữa sáng và các bữa ăn trong ngày nên hướng đến chế độ ăn đa dạng, đủ chất, thay vì chỉ tập trung vào giảm cân. Có thể ưu tiên thực phẩm giàu đạm, rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn chất béo lành mạnh. WHO nhấn mạnh vai trò của dinh dưỡng cân bằng, vận động và các hành vi lành mạnh trong quá trình lão hóa.

Thay vì chỉ đi khám khi có triệu chứng, mỗi người nên chủ động theo dõi sức khỏe, tái khám khi cần và trao đổi với bác sĩ về những yếu tố nguy cơ phù hợp với tuổi, giới tính và tiền sử gia đình. Việc phát hiện sớm và quản lý bệnh mạn tính có thể giúp duy trì khả năng hoạt động khi về già.

Buổi trưa: Xây dựng nền tảng tài chính

Tuổi già khỏe mạnh vẫn cần nguồn lực để chi trả cho sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe và những nhu cầu phát sinh. WHO xác định an toàn tài chính và nhà ở phù hợp là những nhu cầu quan trọng của người lớn tuổi. Mỗi ngày không nhất thiết phải dành nhiều giờ cho việc này. Một khoảng thời gian ngắn để kiểm tra chi tiêu, xem lại khoản tiết kiệm hoặc cập nhật kế hoạch dài hạn cũng giúp hình thành thói quen.

Có thể bắt đầu bằng việc chia thu nhập thành các nhóm chi tiêu, tiết kiệm và mục tiêu dài hạn; duy trì quỹ dự phòng phù hợp; tìm hiểu các lựa chọn tích lũy, bảo hiểm hoặc đầu tư dựa trên khả năng tài chính và mức chấp nhận rủi ro. Không nên xem một sản phẩm tài chính là phù hợp chỉ vì được quảng cáo dành cho người chuẩn bị nghỉ hưu.

Đầu tư cho tuổi già cũng là đầu tư vào năng lực cá nhân. Học ngoại ngữ, sử dụng công nghệ, đọc sách, tham gia lớp học hoặc duy trì một sở thích giúp mỗi người tiếp tục phát triển và có thêm lựa chọn trong cuộc sống. Khả năng học hỏi, phát triển và đưa ra quyết định là những thành phần quan trọng của năng lực chức năng khi về già.

Buổi chiều: Duy trì kết nối xã hội

Một cuộc gọi cho người thân, buổi gặp bạn bè hoặc hoạt động cộng đồng có thể là khoản đầu tư nhỏ nhưng có ý nghĩa lâu dài. Cô đơn và cô lập xã hội có liên quan đến sức khỏe thể chất, tinh thần, chất lượng cuộc sống và tuổi thọ.

Thay vì chờ đến khi nghỉ hưu mới xây dựng đời sống xã hội, mỗi người nên duy trì những mối quan hệ có ý nghĩa ngay từ hiện tại. Có thể sắp xếp một cuộc gặp hoặc cuộc gọi mỗi tuần, tham gia một nhóm có chung sở thích hoặc dành thời gian cho hoạt động tình nguyện.

Môi trường sống cũng cần được chuẩn bị sớm. Một ngôi nhà thuận tiện, an toàn và phù hợp với nhu cầu thay đổi theo tuổi có thể giúp duy trì sự độc lập lâu hơn. WHO khuyến khích phát triển môi trường sống thân thiện với người cao tuổi, trong đó có nhà ở, giao thông và các dịch vụ hỗ trợ dễ tiếp cận.

Mỗi người có thể bắt đầu bằng việc rà soát những khu vực dễ trơn trượt, thiếu ánh sáng hoặc khó sử dụng trong nhà; đồng thời cân nhắc khả năng tiếp cận bệnh viện, phương tiện đi lại và các dịch vụ thiết yếu khi lựa chọn nơi ở lâu dài.

Buổi tối: Giữ sự cân bằng

Một ngày lý tưởng không nên chỉ xoay quanh công việc và các mục tiêu tài chính. Nghỉ ngơi, ngủ đủ, đọc sách, nghe nhạc hoặc trò chuyện với người thân cũng là những hoạt động giúp duy trì sức khỏe tinh thần. Các hoạt động xã hội có ý nghĩa có thể cải thiện sự hài lòng với cuộc sống và chất lượng cuộc sống ở người lớn tuổi.

Trước khi đi ngủ, mỗi người có thể dành vài phút nhìn lại những việc đã làm được, điều cần điều chỉnh và một việc muốn thực hiện vào ngày mai. Cách này giúp việc chuẩn bị cho tuổi già trở thành một quá trình chủ động, thay vì một danh sách áp lực.

Không cần hoàn hảo, cần đều đặn

Một ngày lý tưởng để đầu tư cho tuổi già không phải là ngày có thật nhiều hoạt động mà là ngày có những lựa chọn phù hợp với sức khỏe, hoàn cảnh và mục tiêu cá nhân. Có thể bắt đầu từ một bữa ăn cân bằng, một buổi đi bộ, một khoản tiết kiệm nhỏ hoặc một cuộc gọi cho người thân.

Tuổi già được chuẩn bị tốt không chỉ nhờ sống lâu mà còn nhờ duy trì khả năng sống độc lập, có kết nối và làm những điều mình coi trọng.