Từ cậu bé mê lân đến người giữ nghề

Chàng trai trẻ Nguyễn Ngọc Hoàng Sơn (bìa trái) làm ra những sản phẩm lân sư rồng góp phần đưa bộ môn này đến gần hơn với công chúng

Từ đam mê đến dựng nghiệp

Những ngày cận Tết Trung thu, cơ sở làm lân của anh Sơn trở nên rộn ràng hơn thường ngày. Người dựng khung, người dán giấy, tô màu, lên lông, may đuôi, ráp từng bộ phận... Mỗi người một việc, cùng nhau hoàn thiện những chiếc đầu lân đủ màu sắc. Giữa không khí tất bật ấy, anh Sơn gần như không có lúc ngơi tay.

Với anh, lân sư rồng không đơn thuần là một bộ môn biểu diễn mà đã trở thành công việc gắn bó với mình từ nhỏ. Anh kể, từ khi còn học tiểu học, anh Sơn đã theo các đoàn lân để xem, học múa, học cách tổ chức biểu diễn và tự tìm tòi cách làm những sản phẩm phục vụ các buổi diễn. Càng tiếp xúc, anh càng say mê và muốn tìm hiểu sâu hơn.

Mỗi chiếc đầu lân đòi hỏi người làm phải có mắt thẩm mỹ, sự kiên trì và khéo léo

Niềm đam mê ấy theo anh Sơn qua nhiều năm, từ những buổi biểu diễn nhỏ đến quyết định tự gây dựng một đoàn riêng. Năm 2016, sau thời gian hoạt động nhỏ lẻ, anh đứng ra thành lập Đoàn Lân nghệ thuật Hoàng Sơn, bắt đầu đầu tư bài bản hơn về trang phục, lân, rồng và các dụng cụ biểu diễn.

Từ khoảng 20 thành viên ban đầu, đoàn từng bước phát triển, mở rộng hoạt động và hiện có khoảng 80 thành viên. Không chỉ biểu diễn vào dịp trung thu, tết, đoàn còn nhận chương trình ở nhiều địa phương, tham gia các cuộc thi và từng bước xây dựng phong cách riêng.

Theo anh Sơn, để một đoàn lân có thể hoạt động lâu dài, niềm đam mê là điều quan trọng nhưng chưa đủ. Người theo nghề còn phải kiên trì, chịu khó học hỏi và không ngừng tập luyện. Bởi phía sau những màn múa đẹp mắt là nhiều giờ tập luyện, sự đầu tư về trang phục, đạo cụ và cả một tập thể cùng chung tinh thần.

Giữ nghề từ những chiếc đầu lân

Nếu những màn biểu diễn là phần được khán giả nhìn thấy thì phía sau đó là công việc âm thầm của những người làm lân. Đây cũng là hướng đi được anh Sơn lựa chọn để duy trì đoàn và tạo thêm công việc cho những người cùng đam mê.

Năm 2022, anh phát triển thêm cơ sở sản xuất lân. Từ những bộ khung ban đầu, người thợ phải thực hiện nhiều công đoạn như: dựng sườn, dán giấy, tạo hình, tô màu, vẽ họa tiết, phủ bóng, lên lông, may đuôi rồi ráp hoàn chỉnh. Mỗi chiếc đầu lân vì thế không chỉ cần sự khéo léo mà còn đòi hỏi người làm phải có mắt thẩm mỹ và sự kiên trì.

Từ Lâm Đồng, những chiếc đầu lân do anh Sơn làm ra được bán đến nhiều tỉnh, thành như Hà Nội, Bình Dương, Quảng Nam, Huế, Đà Nẵng

Những sản phẩm hoàn thiện được sử dụng trong các chương trình biểu diễn của đoàn, đồng thời bán sỉ và lẻ cho khách hàng trong và ngoài tỉnh. Từ Lâm Đồng, những chiếc đầu lân của xưởng được đưa đến Hà Nội, Bình Dương, Quảng Nam, Huế, Đà Nẵng...

Vào mùa trung thu, công việc càng trở nên tất bật. Đây là thời điểm xưởng tập trung sản xuất với số lượng lớn, có khoảng 200 đầu lân được làm để bán sỉ và lẻ.

Anh Nguyễn Hoàng Duy cẩn thận hoàn thiện các chi tiêt làm đầu lân

Trong xưởng, anh Nguyễn Hoàng Duy là một trong những thành viên gắn bó với đoàn 9 năm qua, vừa tham gia biểu diễn, vừa sản xuất sản phẩm lân. Với những người trẻ như anh Duy, công việc không chỉ tạo thêm thu nhập mà còn là cơ hội được sống với niềm đam mê lân sư rồng.

“Ban đầu tôi tham gia vì thấy múa lân hay, càng tập luyện, biểu diễn cùng mọi người thì càng thích. Sau nhiều năm, lân sư rồng trở thành niềm đam mê. Tôi muốn tiếp tục gắn bó với đoàn, vừa tham gia biểu diễn, vừa làm lân để có thu nhập, theo nghề lâu dài”, anh Duy chia sẻ.

Các thành viên trong đoàn tất bật tham gia làm đầu lân dịp Tết Trung thu

Còn với anh Nguyễn Ngọc Hoàng Sơn, việc làm lân không chỉ nhằm tạo ra sản phẩm để bán. Những chiếc đầu lân do xưởng làm ra còn trở thành đạo cụ trong các chương trình biểu diễn của chính đoàn. Bởi vậy, giữa công việc sản xuất và biểu diễn luôn có sự gắn kết, hỗ trợ lẫn nhau.

Ngoài mùa trung thu, anh Hoàng Sơn cùng các thành viên tiếp tục làm sản phẩm, duy trì tập luyện và nhận các chương trình biểu diễn. Các thành viên cũng làm thêm những công việc khác để có thêm thu nhập. Cách làm này giúp đoàn duy trì hoạt động quanh năm thay vì chỉ tập trung vào một vài mùa lễ hội.

Song song với sản xuất, anh Sơn vẫn dành thời gian cho sân khấu và các cuộc thi lân sư rồng. Đoàn đã tham gia nhiều giải đấu, đạt được những kết quả đáng ghi nhận và được các đơn vị, địa phương khen thưởng vì có những đóng góp trong thực hiện các chương trình, hoạt động kỷ niệm, sự kiện du lịch của địa phương. Với anh Hoàng Sơn, mỗi lần thi đấu cũng là dịp để các thành viên học hỏi thêm, tích lũy kinh nghiệm và tiếp tục hoàn thiện mình.

Anh Nguyễn Ngọc Hoàng Sơn và đoàn lân đạt được nhiều kết quả cao trong thi đấu biểu diễn lân, được khen thưởng vì có những đóng góp trong thực hiện các chương trình, hoạt động kỷ niệm, sự kiện du lịch của địa phương

Nhiều năm gắn bó với lân sư rồng, từ một cậu bé đứng ngoài sân khấu xem các đoàn biểu diễn, anh Hoàng Sơn nay đã trở thành người gây dựng một tập thể cùng chung niềm đam mê. Anh vừa làm nghề, vừa truyền nghề, vừa tìm cách để những chiếc đầu lân và tiếng trống hội tiếp tục xuất hiện trong đời sống văn hóa.

Giữa nhịp sống hiện đại, hành trình của anh Nguyễn Ngọc Hoàng Sơn cho thấy việc giữ một nét văn hóa truyền thống đôi khi bắt đầu từ những điều rất giản dị là yêu thích, học hỏi, làm nghề và kiên trì với lựa chọn của mình. Với anh, giữ nghề không chỉ là giữ những kỹ thuật làm lân hay những màn múa đẹp mắt mà còn tạo ra một môi trường để những người trẻ có cùng đam mê tiếp tục gắn bó và đưa lân sư rồng đi xa hơn.