TRỜI ĐẤT

Sau mỗi mùa bão đi qua, đất trời quê lại đổi thay, những tán cây gãy rạp, giàn mướp ngả nghiêng, mảnh vườn ngổn ngang vết tích của gió và mưa. Nhưng giữa tất cả tàn dư ấy, vẫn có một loài cây mảnh dẻ kiên cường ngoi lên, xanh mướt và bình thản như thể chưa từng trải qua giông gió, cây dưa chuột dại.

Mùa thu dường như còn chưa kịp 'tỏa nắng' thì đông đã đột ngột về theo sự ẩm ương của thời tiết. Trong cái se lạnh của đất trời, hạnh phúc đôi khi chỉ là được bình yên ở một góc nhỏ, lặng đón mùa sang.

Trên dải đất Nam Bộ trù phú, nơi những dòng sông Cửu Long chở nặng phù sa, cộng đồng người Khmer đã sinh sống qua bao thế hệ, tạo dựng nên một nền văn hóa độc đáo và bền bỉ. Giữa những mái chùa vàng rực rỡ, cong vút hay trên những cánh đồng thốt nốt vươn cao, người Khmer vẫn gìn giữ những giá trị tinh thần sâu sắc, từ lễ hội, trang phục đến âm nhạc. Trong kho tàng ấy, nhạc ngũ âm nổi lên như viên ngọc quý, kết tinh linh hồn và bản sắc của dân tộc Khmer Nam Bộ.

Sáng sớm, Samten Hills Dalat (thôn Kambite, xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng), sương phủ nhẹ như tấm lụa mỏng vắt ngang triền đồi. Mọi âm thanh thế tục dường như chậm lại, chỉ còn tiếng chim muông khe khẽ luồn qua rừng thông, như nhắc nhở con người nhớ về nhịp thở chậm rãi giữa thiên nhiên, đất trời.

Tại Di sản thế giới thành nhà Hồ, các nhà khảo cổ đang tiến hành khai quật khu đàn tế Nam Giao, công trình hơn 600 năm tuổi, từng là nơi vua Hồ cử hành nghi lễ tế trời đất.

Tiếng chiêng không chỉ vang trong không gian mà còn ngân trong lòng người, như nhịp thở trầm ấm của đất trời Tây Nguyên. Giờ đây, giữa nhịp sống hiện đại, âm thanh ấy dần thưa vắng, để lại nỗi bâng khuâng - sợ rằng một ngày chỉ còn vang trong ký ức.

Vào mùa Đông, ngày ngắn, đêm dài, hơi ấm của trời đất dần thu lại, lạnh giá tăng lên. Buổi sáng là lúc hàn khí mạnh nhất, ra ngoài sớm dễ bị lạnh xâm nhập, làm tổn thương dương khí.

Hằng năm, vào độ tháng 9, tháng 10 (âm lịch), tiết trời se lạnh, người dân làm nông nghiệp ở nhiều địa phương lại rộn ràng tổ chức lễ - tết mừng cơm mới. Lễ mừng cơm mới như một lời cảm tạ trời đất, thần linh, tổ tiên đã phù trợ cho mùa màng tươi tốt...

Trong bộ ba nhạc cụ truyền thống cùng trống Paranưng và Ghinăng, kèn Saranai giữ vai trò như sợi dây nối đất với trời, người với người, để mỗi nhịp kèn, nhịp trống lại dệt nên khúc hát tự hào về bản sắc Chăm giữa miền biên cương nắng gió. Mỗi khi tiếng kèn Saranai vang lên, khi réo rắt như gió đồng nội, khi dịu dàng như lời ru, khi sôi nổi, tưng bừng giữa lễ hội, người nghe đều cảm nhận được nhịp thở của đất trời, của con người Chăm Pa. Tiếng kèn ấy là khúc hát của niềm tin, của tình yêu quê hương và khát vọng vươn lên.

Tháng Chín âm lịch, khi những bông nếp cái mẩy sữa căng tròn là thời điểm tốt nhất để làm cốm, cũng là lúc đồng bào người Tày, người Dao ở Lâm Thượng nô nức chuẩn bị cho lễ hội 'Cắc kéng' - lễ hội giã cốm nhằm tạ ơn trời đất, mừng mùa màng tươi tốt. Ngày nay, 'Cắc kéng' được tổ chức thành Ngày hội văn hóa các dân tộc Lâm Thượng - cuộc triển lãm văn hóa sống động, hút khách.

Những ngày này, đến các phum, sóc vùng Bảy Núi (tỉnh An Giang), nơi đâu cũng rộn ràng mùa cốm dẹp, những âm thanh quen thuộc phát ra từ tiếng chày giã cốm, hòa cùng tiếng cười nói vang lên bên bếp lửa hồng... Với đồng bào dân tộc Khmer, cốm dẹp vừa gần gũi, vừa thiêng liêng, bởi đây là vật phẩm dâng cúng tổ tiên, trời đất, cầu mong mưa thuận, gió hòa, cũng là món ăn mang đậm nét văn hóa đặc trưng. Riêng đối với các phum, sóc vùng Bảy Núi, cốm dẹp lại có ý nghĩa rất đặc biệt, không chỉ phản ánh tập quán sản xuất, mà còn là nét văn hóa qua các lễ hội cuối năm.

Hằng năm, tháng 9-10 là thời điểm đẹp nhất trong năm khi những thửa ruộng bậc thang ở các xã Mù Cang Chải, Púng Luông (tỉnh Lào Cai) chuyển màu vàng óng, rực rỡ cả núi rừng Tây Bắc.

Bạn đang tìm kiếm một 'chuyến đi chữa lành' đầy ắp hương vị và sự mộc mạc? Hãy sẵn sàng cùng 'Đi một ngày đàng' đến với xã Phú Hòa, tỉnh Đồng Nai, một điểm đến mà du khách không chỉ yêu bằng mắt vì rất nhiều cảnh đẹp, mà còn yêu bằng vị giác. Tập 10 của chương trình sẽ đưa quý khán giả khám phá một chủ đề lay động lòng người: Ẩm thực Phú Hòa - đậm đà hồn quê, nơi tình người cùng hương vị đất trời hòa quyện!

Sau mỗi vụ mùa bội thu, đồng bào dân tộc Khơ Mú ở miền Tây Nghệ An lại nô nức tổ chức lễ mừng lúa mới. Lễ hội là dịp để người dân tri ân trời đất, tổ tiên, đồng thời thắt chặt tình đoàn kết và khơi dậy niềm tự hào văn hóa dân tộc.

Trong lịch sử triết học phương Đông, Khổng Tử được xem là bậc thầy về đạo xử thế, còn Lão Tử lại soi sáng quy luật vận hành của trời đất. Một người trọng 'lễ' để điều chỉnh trật tự xã hội; người kia đề cao 'đạo' để dẫn dắt con người trở về với tự nhiên.

Thơ Ngọc Vân mở ra như một bức tranh lụa — mảnh mai, trong sáng mà chan chứa hoài niệm.Mỗi câu thơ là một nhịp thở nhẹ của đất trời khi thu vừa chạm ngõ: hương hoa sữa, gió heo may, những con phố ướt mưa cuối hạ…Tất cả gợi nên một Hà Nội mơ hồ, nơi thời gian như dừng lại giữa ký ức và hiện tại.

Từ những cánh rừng cổ thụ tại Devon đến miền cao nguyên Scotland, Vương quốc Anh có những lễ hội đặc biệt, tràn ngập sắc xanh, nơi con người tìm về với thiên nhiên và tận hưởng niềm vui giản dị giữa đất trời.

Lễ mừng lúa mới của người Gia Rai ở Tây Nguyên không chỉ là mừng hạt lúa về kho mà còn là lời tri ân trời đất, là sợi dây kết nối cộng đồng và là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của văn hóa Tây Nguyên, nơi mà mỗi mùa lúa mới là một mùa của đoàn kết, của ấm no và hy vọng.

Khi bắt đầu những cơn mưa thu, đất bắt đầu dịu mát. Những cơn mưa tiếp theo, đất mềm bấy ra, đó là lúc bông giờ xuất hiện!

Ở các tỉnh Khánh Hòa, Lâm Đồng, những ngày này, tiếng trống Paranưng rộn ràng, tiếng kèn Saranai lại ngân lên gọi mùa Katê, mùa lễ hội linh thiêng và rực rỡ nhất trong năm của người Chăm. Hòa quyện giữa hương trầm, tiếng nhạc và sắc màu trang phục truyền thống, lễ hội Katê không chỉ là dịp để đồng bào Chăm tưởng nhớ thần linh, vua chúa và tổ tiên, mà còn là khoảnh khắc để họ tìm về cội nguồn qua từng điệu múa, từng nốt nhạc, từng nhịp trống ngân rung trời đất.

Trong hai ngày 24 - 25.10 (tức mùng 4 và 5 tháng Chín âm lịch), tại Di tích lịch sử quốc gia đền Đông Cuông, thôn Bến Đền, xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai đã diễn ra Lễ hội cơm mới năm 2025, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Tày Khao ấn tượng và thu hút du khách gần xa.

Ở xã Chư A Thai (tỉnh Gia Lai), có một người đàn ông gắn bó cả cuộc đời với những 'ký ức triệu năm' còn sót lại dưới lòng đất. Gần 25 năm qua, ông Rcom Sin đã lặng lẽ sưu tầm và trân trọng gìn giữ rất nhiều khối gỗ hóa thạch kết tinh của đất trời.

Từ tháng 10 đến tháng 3, Fansipan bước vào mùa mây đẹp nhất năm. Đỉnh núi 3.143m này mê hoặc du khách với cảnh sắc hùng vĩ và khoảnh khắc đất trời giao hòa.

Ngày 24/10 (tức mùng 4 tháng Chín năm Ất Tỵ), tại Di tích lịch sử quốc gia đền Đông Cuông, thôn Bến Đền, xã Đông Cuông diễn ra Lễ Cơm mới Đền Đông Cuông 2025.

Từ nay đến cuối năm, ba con giáp này được xem là 'con cưng vũ trụ', làm gì cũng hanh thông, tài chính khởi sắc, tình duyên viên mãn, may mắn phủ kín đường đời.

Khi những thửa ruộng bắt đầu ngả vàng, đồng bào Thái ở miền Tây Thanh Hóa lại rộn ràng chuẩn bị lễ mừng cơm mới - nghi lễ thiêng liêng để tạ ơn trời đất và tổ tiên sau vụ mùa bội thu.

Ngày 19/10, UBND xã Phong Thổ tổ chức Lễ hội 'Kin Lẩu Khẩu Mẩu' năm 2025, nhằm tôn vinh nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái, tri ân tổ tiên, trời đất và cầu chúc cho cuộc sống no ấm, hạnh phúc.

Sáng nay (19/10), tại Nhà văn hóa xã, UBND xã Hợp Thành tổ chức khai mạc Lễ hội cốm Hợp Thành năm 2025. Đây là hoạt động nhằm tôn vinh nghề làm cốm truyền thống, đồng thời quảng bá sản phẩm OCOP của địa phương, góp phần thúc đẩy du lịch cộng đồng và phát triển kinh tế - xã hội vùng cao.

Lễ hội Cốm xã Hợp Thành, tỉnh Lào Cai không chỉ là một sự kiện văn hóa, mà còn là dịp để du khách và người dân cùng nhau hòa mình vào không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số nơi đây.

Dưới đây là những tháng sinh Âm lịch cát tường, tượng trưng cho sự nhạy bén, bền bỉ và khả năng tỏa sáng không giới hạn.

Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, có một nơi tại miền Đông Nam Bộ vẫn giữ cho mình nét riêng, bình dị, thân quen mà vẫn khiến người ta ngỡ ngàng mỗi lần trở lại, đó chính là xã Phú Hòa, tỉnh Đồng Nai. Không cố níu giữ bước chân người đến, nhưng Phú Hòa lại khiến ai cũng muốn quay về. Bởi ở nơi này, vẻ đẹp không đến từ sự hoàn hảo, mà đến từ sự chân thành, từ những điều dung dị nhất của đất trời và con người.

Nhìn bề ngoài, khoai sọ Phúc Sạn không có gì đặc biệt. Những củ khoai tròn mập, lớp vỏ sần sùi, xù xì, nếu vừa được đào lên còn bám đầy đất, chẳng mấy ai nghĩ đó lại là một đặc sản trứ danh. Nhưng chỉ cần một lần thưởng thức, vị ngọt bùi, dẻo thơm của khoai sọ Phúc Sạn sẽ khiến thực khách khó tính nhất cũng phải xiêu lòng. Đó là thứ hương vị riêng có, mang đậm hơi thở của đất, của sương núi, của lòng hồ sông Đà vùng đất nay thuộc xã Tân Mai, tỉnh Phú Thọ.