ĐỀ VĂN

Ngày 11-3, hơn 130.000 học sinh lớp 11 trên địa bàn thành phố Hà Nội đã hoàn thành bài khảo sát chất lượng năm học 2025 – 2026. Qua đánh giá, đề khảo sát được nhận xét là vừa sức, bám sát chương trình.

Những ngày qua, đề thi môn Ngữ văn trong kỳ thi học sinh giỏi TP.HCM đã trở thành chủ đề bàn luận sôi nổi trên các trang mạng xã hội bởi cách ra đề phá cách và bắt kịp xu hướng của thời đại.

Đề thi Văn tuyển chọn học sinh giỏi của TPHCM với chủ đề 'Là tôi, một con người đây mà!' khiến nhiều người bất ngờ khi đưa chi tiết giải mã captcha vào ngữ liệu.

Đề thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục có câu vận dụng thực tế, ngữ liệu đề ngữ văn có thể nằm ngoài sách giáo khoa.

HNN - Trong bối cảnh giáo dục hiện nay, một câu hỏi đặt ra là: Cuộc sống đang đổi thay mạnh mẽ, đề văn và đáp án trong nhà trường đã thực sự theo kịp sự đổi thay ấy hay chưa?

Ngày 4/2, GS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo xác nhận, kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2026 sẽ không có đề minh họa thi tốt nghiệp.

Năm 2026, Bộ GD&ĐT sẽ không công bố đề tham khảo thi tốt nghiệp THPT như mọi năm.

Với 15,75 điểm, nam sinh Dương Hồng Phúc, Trường THPT chuyên Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa đã vinh dự đoạt giải Nhất quốc gia và đồng Á khoa môn Ngữ văn tại kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026. Điều đặc biệt, ở thời điểm lập thành tích xuất sắc này, Phúc đang là học sinh lớp 11.

Ngày 6-1, Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM có văn bản gửi UBND phường, xã, đặc khu và các trường phổ thông trên địa bàn thông tin về việc lựa chọn môn thi thứ ba trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027.

Việc sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa như tiểu thuyết 'Mưa đỏ', hay văn bản thông tin về phim 'Mưa đỏ' không chỉ có tác dụng chống học tủ, học vẹt mà còn kích thức tư duy đa chiều của học sinh.

Trong đợt phong hàm PGS năm 2025, bác sĩ Phạm Lê Duy là một trong 2 người trẻ nhất ở lĩnh vực y học được phong tặng Phó Giáo sư. Phóng viên Báo Sức khỏe & Đời sống đã có dịp được trò chuyện với vị PGS trẻ tuổi này.

Giáo viên phản ánh, ngữ liệu câu nghị luận xã hội đề thi học sinh giỏi quốc gia môn Ngữ văn năm học 2025-2026 trùng ngữ liệu Kỳ thi chọn học sinh giỏi Thành phố Hà Nội và chọn đội tuyển học sinh giỏi dự thi quốc gia các môn văn hóa lớp 12 trung học phổ thông năm học 2025-2026.

Từ đề thi Văn ngắn gọn năm 1976, thầy giáo Ngữ văn cho rằng đề thi học sinh giỏi hiện nay ngày càng nặng tính hàn lâm, xa rời trải nghiệm học sinh, cần được thay đổi để trả lại tiếng nói cá nhân và sự sáng tạo thực sự cho người học.

Từ ngày 2 đến 6-12, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị chuyên đề môn Ngữ văn cấp THCS và THPT. Hội nghị tổ chức riêng cho từng cấp học tại 2 cụm: cụm các trường trên địa bàn tỉnh Bình Phước trước đây và cụm các trường trên địa bàn tỉnh Đồng Nai trước đây.

'... Sau 2 năm ra đời, Hà Nội ngoài những 'con đường mùa thu' xao xác lá vàng, xao động tâm hồn cho người, chúng ta phải nhớ đến một con đường mang tên 'Đường văn'', nhà thơ Nguyễn Tiến Thanh chia sẻ.

Bộ GD&ĐT khuyến khích dùng ngữ liệu ngoài SGK trong kiểm tra Ngữ văn, tạo bước chuyển rõ nét trong dạy và học. Đổi mới này giúp học sinh phát triển tư duy sáng tạo và đưa môn Văn gần gũi hơn với đời sống.

Năm học 2025-2026, Sở Giáo dục và Đào tạo TP. Hồ Chí Minh thực hiện việc tuyển sinh lớp 10 dự kiến vào đầu tháng 6 theo đề chung với 3 môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ. Đồng thời dự kiến thực hiện xét tuyển ở một số khu vực đặc thù.

Ngày 22/10, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh công bố cấu trúc, bảng năng lực và đề tham khảo kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập năm học 2026 - 2027. Bộ đề được xây dựng theo hướng phát triển năng lực, hạn chế học tủ, học vẹt, khuyến khích học sinh sáng tạo và vận dụng kiến thức thực tế.

Lần đầu tiên sau sáp nhập, học sinh trên địa bàn TP Hồ Chí Minh sẽ thực hiện thủ tục tuyển sinh lớp 10 (thi tuyển và xét tuyển) với cấu trúc đề thi (Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ) theo chương trình phổ thông 2018.

Có một điều mà sau khi sở hữu cuốn cẩm nang tự học và thực hành viết lách 'độc lạ Ngữ Văn' đến từ tác giả best-seller Đinh Hằng, bạn sẽ làm được. Đó là bạn sẽ không còn bối rối không biết bắt đầu từ đâu trước một đề văn lạ. Bởi bạn đã được trang bị tư duy của một 'Chiến thần Ngữ Văn'!

Sở GD&ĐT tỉnh An Giang hướng dẫn triển khai thực hiện Nội dung giáo dục địa phương trong các cơ sở giáo dục phổ thông.

Câu nghị luận văn học đề thi môn Ngữ văn - Kì thi chọn học sinh giỏi trung học phổ thông cấp tỉnh và chọn đội tuyển kì thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026 tỉnh Ninh Bình, yêu cầu thí sinh nghị luận về chủ đề: thay đổi cách nhìn, thế giới đổi thay.

Câu nghị luận xã hội đề thi môn Ngữ văn - Kì thi chọn học sinh giỏi trung học phổ thông cấp tỉnh và chọn đội tuyển kì thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026 tỉnh Ninh Bình, yêu cầu thí sinh suy nghỉ về vấn đề: Người trẻ và hành trình khai vấn bản thân.

Câu nghị luận xã hội đề thi môn Ngữ văn - Kì thi chọn đội tuyển dự thi chọn học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026 tỉnh Phú Thọ yêu cầu thí sinh viết về chủ đề: Cái đẹp đích thực trong cuộc sống được gợi ra từ bài thơ 'Cái đẹp' (Nguyễn Vĩnh Tiến).

Câu nghị luận văn học đề thi môn Ngữ văn - Kì thi lập đội tuyển dự thi chọn học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026 tỉnh Đắk Lắk yêu cầu thí sinh bình luận về ý kiến nhà văn Nguyễn Bình Phương: Văn học giúp con người vượt qua các giới hạn bằng cách nhẫn nại nuôi dưỡng giấc mơ.

Câu nghị luận xã hội đề thi môn Ngữ văn - Kì thi chọn đội tuyển dự thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026 tỉnh Lâm Đồng, yêu cầu thí sinh bàn về quyền lực của văn chương trong bối cảnh hiện nay.

Câu nghị luận xã hội đề thi môn Ngữ văn - Kì thi chọn đội tuyển dự thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026 tỉnh An Giang yêu cầu thí sinh suy nghĩ về thông điệp 'Bầu trời không bị đóng khung, nhưng khung cửa sổ đóng khung bầu trời'.

Câu nghị luận xã hội đề thi môn Ngữ văn - Kì thi chọn đội tuyển dự thi chọn học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026 tỉnh Lào Cai yêu cầu thí sinh bàn về hai cách nhìn cuộc sống qua bài thơ 'Phía sau một cái cây' (Đặng Văn Hùng).

Câu nghị luận xã hội đề thi môn Ngữ văn - Kì thi lập đội tuyển dự thi chọn học sinh giỏi quốc gia trung học phổ thông năm học 2025-2026 tỉnh Đắk Lắk yêu cầu thí sinh bàn về hành trình 'tự đi xa' của người trẻ.

Tại buổi livestream 'Cùng thủ khoa mở khóa chọn trường' do báo Tiền Phong phối hợp tổ chức mới đây, á khoa khối C toàn quốc Nguyễn Dương Gia Linh đã có những chia sẻ đầy cảm hứng về hành trình chinh phục điểm số gần như tuyệt đối, khẳng định giá trị của khối ngành Khoa học Xã hội và một lộ trình học tập đầy kỷ luật nhưng cũng rất khác biệt.

Đó là khẳng định của các tác giả tham gia Trại sáng tác văn học Đường văn năm 2025, do ấn phẩm Chuyên đề văn học-nghệ thuật (VHNT) Đường văn phối hợp với Công ty cổ phần truyền thông Thi Nhân Các, tổ chức tại Nhà sáng tác Tam Đảo (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) từ ngày 5 đến ngày 15/7/2025 vừa qua.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025 khép lại, nhưng những tranh luận xoay quanh đề thi môn Ngữ văn vẫn chưa dừng lại. Trước những luồng ý kiến khen – chê, PGS.TS Đỗ Ngọc Thống, nguyên Tổng Chủ biên chương trình môn Ngữ văn 2018 chia sẻ với một thái độ điềm đạm và xây dựng. Ông cho rằng, cần 'tin tưởng tiếp tục' những đổi mới đúng hướng, đồng thời 'từ tốn tiếp thu' những góp ý để hoàn thiện. Đó không chỉ là phương châm ứng xử sau một kỳ thi, mà còn là tinh thần cần có trong cải cách giáo dục.

Đề thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn không phải chỉ có khoa học mà còn phải đáp ứng nhiều yêu cầu khác.

Bài viết này chia sẻ một số kinh nghiệm trong việc xây dựng đề thi Ngữ văn theo định hướng Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đồng thời phân tích cơ hội và giới hạn khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào việc này.