Phát hiện mới về công dụng của dưa leo

Nhiều hợp chất trong dưa lep có thể làm chậm quá trình hấp thu đường. Ảnh: Freepik.

Một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng được công bố trên Tạp chí Y khoa của Đại học Kermanshah (Iran) cho thấy việc uống nước ép dưa leo mỗi ngày có thể giúp cải thiện một số chỉ số chuyển hóa ở người mắc đái tháo đường type 2.

Nghiên cứu được thực hiện trên 40 phụ nữ mắc đái tháo đường type 2 trong 8 tuần. Người tham gia được chia thành 4 nhóm gồm nhóm đối chứng, nhóm tập luyện kháng lực, nhóm chỉ sử dụng nước ép dưa leo và nhóm kết hợp tập luyện với nước ép dưa leo. Trong đó, các nhóm sử dụng nước ép dưa leo được yêu cầu uống 240 ml nước ép dưa leo nguyên chất mỗi ngày.

Kết quả cho thấy sau 8 tuần, nhóm sử dụng nước ép dưa leo ghi nhận sự cải thiện ở nhiều chỉ số quan trọng. Đường huyết lúc đói và HbA1c (chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 3 tháng) đều giảm. Bên cạnh đó, triglyceride, cholesterol toàn phần và cholesterol LDL (cholesterol "xấu") cũng có xu hướng giảm, trong khi cholesterol HDL (cholesterol "tốt") tăng lên.

Các nhà nghiên cứu cho rằng tác dụng này có thể liên quan đến một số hợp chất sinh học có trong dưa leo như cucurbitacin, kaempferol, chất xơ và axit malonic. Những thành phần này được cho là có khả năng làm chậm quá trình hấp thu đường, cải thiện độ nhạy insulin và hỗ trợ điều hòa các quá trình chuyển hóa trong cơ thể.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng kết quả trên cần được diễn giải một cách thận trọng. Nghiên cứu chỉ thực hiện trên 40 phụ nữ mắc đái tháo đường type 2 nên chưa đủ cơ sở để khẳng định hiệu quả tương tự ở tất cả người tăng đường huyết hoặc rối loạn lipid máu.

Bên cạnh đó, nước ép dưa leo không thể thay thế thuốc điều trị hoặc các phác đồ y khoa đã được chứng minh hiệu quả. Trong điều kiện thực tế, nước ép dưa leo tự chế biến khó giữ được đầy đủ các hoạt chất như trong nghiên cứu, trong khi lượng sử dụng hàng ngày của nhiều người cũng thường không đạt mức can thiệp 240 ml/ngày.

Với những trường hợp mắc gan nhiễm mỡ, rối loạn lipid máu hoặc tăng đường huyết kéo dài, việc chỉ dựa vào một biện pháp ăn uống đơn lẻ thường mang lại hiệu quả hạn chế và không nên thay thế điều trị tiêu chuẩn.

Không chỉ chế độ ăn, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy hệ vi sinh vật đường ruột cũng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe chuyển hóa. Các nghiên cứu hiện đại chỉ ra rằng mất cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột có thể liên quan đến tăng đường huyết, rối loạn mỡ máu và nhiều bệnh lý chuyển hóa khác.

Những thói quen như thức khuya kéo dài, ít vận động, ăn uống thất thường hoặc sinh hoạt không điều độ có thể làm suy giảm số lượng vi khuẩn có lợi và tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại phát triển. Tình trạng này có thể gây viêm mạn tính mức độ thấp, từ đó làm gia tăng nguy cơ tích tụ mỡ nội tạng và rối loạn chuyển hóa.

Chính vì vậy, bên cạnh các nghiên cứu về thực phẩm hỗ trợ như nước ép dưa leo, nhiều nhà khoa học cũng đang quan tâm đến các giải pháp điều chỉnh hệ vi sinh đường ruột nhằm hỗ trợ kiểm soát đường huyết và cải thiện sức khỏe chuyển hóa. Tuy nhiên, cũng giống như nước ép dưa leo, những biện pháp này hiện chủ yếu được xem là công cụ hỗ trợ chứ chưa thể thay thế các phương pháp điều trị đã được chứng minh hiệu quả.

Từ góc độ chuyên môn, các bác sĩ cho rằng việc kiểm soát đường huyết cần được cá thể hóa tùy từng đối tượng. Với người chỉ tăng đường huyết nhẹ và chưa có biến chứng, thay đổi chế độ ăn, tăng cường rau củ giàu chất xơ và duy trì vận động thường xuyên có thể mang lại lợi ích đáng kể.

Trong khi đó, những người đồng thời mắc gan nhiễm mỡ, rối loạn lipid máu hoặc hội chứng chuyển hóa cần được theo dõi và điều trị toàn diện bằng dinh dưỡng, vận động và thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Kỳ Duyên