Người giữ lửa nghĩa tình

“Ngôi nhà chung” của những người lính trận

7 giờ một ngày cuối tháng 7, phân xưởng cơ khí của Công ty Nam Á đã rộn ràng tiếng máy cắt thép, tiếng búa gõ và xe nâng hàng. Giữa không khí lao động khẩn trương, CCB Vũ Xuân Hợi trong bộ quân phục bạc màu lặng lẽ đi hết phân xưởng này đến khu gia công khác. Khi trao đổi với tổ trưởng về tiến độ sản xuất, lúc lại dừng chân hỏi thăm một công nhân vừa trở lại làm việc sau thời gian điều trị bệnh.

Điều khiến chúng tôi chú ý hơn cả là trong dòng người đang miệt mài làm việc, có không ít mái đầu đã điểm bạc, mang trên mình bộ quân phục ngả màu thời gian. Hỏi chuyện mới biết, phần lớn họ là CCB hoặc con em CCB, thương binh, liệt sĩ được ông Hợi tạo điều kiện nhận vào làm việc. Người từng cùng ông chiến đấu trên chiến trường Campuchia, người là thương binh nhiều năm chưa có việc làm, người là con liệt sĩ, từng bươn chải đủ nghề để mưu sinh... Tại Công ty Nam Á, họ không chỉ có việc làm ổn định mà còn tìm thấy cảm giác được sống trong một tập thể chan hòa nghĩa tình. Từng đi qua bom đạn chiến tranh, CCB Vũ Xuân Hợi hiểu hơn ai hết giá trị của một công việc ổn định đối với người lính sau ngày trở về. Với ông, doanh nghiệp không chỉ là nơi làm ra của cải mà còn là điểm tựa để đồng đội và gia đình đồng đội tiếp tục đứng vững trong cuộc sống thời bình.

Doanh nhân, cựu chiến binh Vũ Xuân Hợi, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Dịch vụ-Thương mại xuất, nhập khẩu Nam Á kiểm tra tiến độ công việc tại đơn vị, tháng 7-2026.

Từ chiến trường đến thương trường

Trong căn phòng làm việc giản dị, CCB Vũ Xuân Hợi kể về quãng đời binh nghiệp bằng giọng điềm tĩnh. Đầu năm 1977, chàng thanh niên Hà Nội lên đường nhập ngũ, trở thành chiến sĩ Đại đội 3, Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 18, Sư đoàn 325, Quân đoàn 2. Một năm sau, ông cùng đơn vị hành quân vào Hà Tiên (Kiên Giang), tham gia cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam trước sự gây hấn của tập đoàn phản động Pol Pot-Ieng Sary. Đầu năm 1979, đơn vị ông tiếp tục thực hiện nghĩa vụ quốc tế giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng, rồi nhiều năm truy quét tàn quân Khmer Đỏ trên đất bạn. Mỗi lần nhắc đến các đồng chí đã ngã xuống hoặc những người trở về mang thương tật, ông lại lặng đi.

Xuất ngũ năm 1981, Vũ Xuân Hợi trở về quê hương trong điều kiện gia đình hết sức khó khăn. Không cam chịu hoàn cảnh, ông lần lượt thử sức với nhiều nghề khác nhau, từ nuôi trồng thủy sản đến sản xuất đồ gỗ. Có lúc gần như trắng tay, nhưng sau mỗi lần thất bại, ông lại đứng dậy, coi đó là một lần học nghề, một lần tích lũy kinh nghiệm để tiếp tục bước đi. Sau nhiều năm bền bỉ gây dựng, CCB Vũ Xuân Hợi cùng đồng đội thành lập Công ty Cổ phần Dịch vụ-Thương mại xuất, nhập khẩu Nam Á. Từ một cơ sở sản xuất nhỏ với muôn vàn khó khăn về vốn, kinh nghiệm quản trị và thị trường, doanh nghiệp từng bước mở rộng sang chế biến thủy sản, nông sản, sản xuất cấu kiện kim loại... Sản phẩm không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn xuất khẩu. Năm 2025, doanh thu Công ty đạt khoảng 50 tỷ đồng, nộp ngân sách khoảng 5 tỷ đồng, thu nhập bình quân của người lao động đạt 9-12 triệu đồng/tháng.

Song, theo ông Vũ Xuân Hợi, con số ấy chưa bao giờ là thước đo cuối cùng của thành công. Điều khiến ông trăn trở nhiều hơn là làm sao để doanh nghiệp có thể tạo thêm việc làm cho đồng đội, cho con em liệt sĩ, thương binh và những người từng chịu nhiều thiệt thòi sau chiến tranh. Chính suy nghĩ ấy đã định hình bản sắc Công ty Nam Á nhiều năm qua: Phát triển sản xuất gắn với trách nhiệm xã hội, coi nghĩa tình đồng đội là nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững.

Doanh nhân, cựu chiến binh Vũ Xuân Hợi, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Dịch vụ-Thương mại xuất, nhập khẩu Nam Á (bên trái) và đồng đội.

Trọn tình với đồng đội

Giữa trưa hè Hà Nội, trong căn phòng bảo vệ của Công ty Nam Á, anh Nguyễn Văn Hậu lặng lẽ thực hiện công việc thường nhật. Mái tóc đã điểm bạc, dáng người rắn rỏi, anh mở cổng cho xe ra vào rồi trở lại chiếc bàn trực quen thuộc. Công việc hiện tại của anh là điểm tựa để cả gia đình vượt qua quãng thời gian khó khăn nhất. Bố anh là đồng đội của CCB Vũ Xuân Hợi, đã anh dũng hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam năm 1978. Sau nhiều năm mưu sinh bằng đủ nghề lao động tự do, cuộc sống gia đình anh luôn chật vật. Biết hoàn cảnh của anh Hậu, ông Hợi chủ động tìm gặp, nhận cả hai vợ chồng anh vào Công ty làm việc, người làm bảo vệ, người làm tạp vụ. Thu nhập không cao nhưng ổn định, đủ để họ nuôi con ăn học và dần ổn định cuộc sống. Anh Hậu xúc động chia sẻ: “Nếu không có bác Hợi và những đồng đội của bố tôi cưu mang, gia đình tôi khó có được cuộc sống như ngày hôm nay”.

Ở tổ tạp vụ, chị Nguyễn Thị Thanh luôn hoàn thành công việc được giao. Ít ai biết chị là con của một thương binh hạng 4/4, chịu di chứng chất độc hóa học, khả năng lao động của chị hạn chế. Không ít nơi từng từ chối tuyển dụng chị vì e ngại năng suất công việc thấp. Nhưng tại Công ty Nam Á, chị được bố trí công việc phù hợp, luôn có đồng nghiệp hỗ trợ khi cần thiết. Ông Hợi bảo rằng, có những con người chỉ cần được trao một cơ hội là có thể thay đổi cả cuộc đời. Vì thế, điều ông quan tâm không chỉ là hiệu quả lao động mà còn là việc giúp họ tìm lại niềm tin và giá trị của bản thân. Với ông, đó cũng là trách nhiệm của một người lính đối với đồng đội và gia đình đồng đội.

Đại diện lãnh đạo Công ty Cổ phần Dịch vụ-Thương mại xuất, nhập khẩu Nam Á trao xe lăn và quà tặng thương binh nặng trên địa bàn TP Hà Nội, tháng 3-2020. Ảnh do Công ty cung cấp

Câu chuyện của CCB Nguyễn Văn Thái càng làm chúng tôi hiểu vì sao nhiều người gọi Công ty Nam Á là “ngôi nhà chung”. Con trai ông Thái mắc bệnh tim bẩm sinh, vợ ông bị tai biến, mọi gánh nặng dồn lên vai người CCB tuổi đã cao. Không chỉ nhận ông vào làm bảo vệ để có thu nhập ổn định, doanh nghiệp còn hỗ trợ chi phí chữa bệnh định kỳ cho con trai và thuốc men cho vợ ông. Đó không phải quy định của doanh nghiệp mà xuất phát từ nghĩa tình của những người từng sống chết có nhau trên chiến trường.

Theo chân ông Hợi tìm hiểu khắp công ty, chúng tôi thấy ông nhớ rất rõ hoàn cảnh từng người lao động. Ai là thương binh, ai là con liệt sĩ, gia đình ai vừa gặp biến cố... ông đều thuộc nằm lòng. Ông kể, những ngày đầu thành lập doanh nghiệp, có người từng khuyên không nên tuyển dụng CCB tuổi cao, thương binh, bệnh binh hoặc con em đồng đội có hoàn cảnh đặc biệt vì sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Nhưng CCB Vũ Xuân Hợi luôn nghĩ khác. Ông cho rằng, nếu những người từng vào sinh ra tử còn quay lưng với nhau thì nghĩa tình đồng đội sẽ mất đi ý nghĩa. Vì vậy, người còn sức khỏe được bố trí lao động sản xuất, người tuổi cao làm công việc nhẹ, con em đồng đội có chuyên môn được tạo điều kiện phát huy năng lực, còn những trường hợp đặc biệt đều được sắp xếp việc làm phù hợp để có thu nhập ổn định.

Tìm đồng đội bằng trái tim người lính

Nếu tạo việc làm là cách CCB Vũ Xuân Hợi giúp đồng đội tiếp tục vững vàng trong cuộc sống thì hành trình tìm kiếm HCLS lại là món nợ ân tình mà người thương binh ấy đau đáu nhiều năm qua. Mỗi khi có điều kiện, ông lại trở về các địa danh từng in dấu chân Sư đoàn 325 ở Hà Tiên cũ và nhiều địa chỉ khác trên đất Campuchia. Đó không chỉ là hành trình trở về ký ức chiến tranh mà còn là hành trình đi tìm những đồng đội vẫn chưa được trở về với gia đình, với quê hương. Có những chuyến đi kéo dài nhiều ngày, có khi không thu được kết quả, nhưng ông chưa bao giờ nản lòng. Hưởng ứng Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS, ông tiếp tục kết nối với đồng đội ở nhiều tỉnh phía Nam, thu thập tư liệu, hỗ trợ kinh phí để các gia đình có hoàn cảnh khó khăn đi tìm người thân. Với ông, mỗi phần mộ được xác định là thêm một gia đình nguôi ngoai nỗi nhớ, cũng là sự tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Gia đình ông Trần Thanh Sỹ, xã Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh là một trong những trường hợp được ông Hợi tận tình giúp đỡ. Anh trai ông Sỹ hy sinh tại mặt trận Hà Tiên năm 1978. Sau gần nửa thế kỷ dò tìm trong vô vọng, nhờ sự kết nối, hướng dẫn và hỗ trợ của ông Hợi, ngày 24-6-2026, gia đình đã xác định được nơi yên nghỉ của anh trai ông Sỹ-phần mộ liệt sĩ hiện nằm ở Nghĩa trang Liệt sĩ Thốt Nốt (Cần Thơ). Niềm vui đoàn tụ sau gần 50 năm cũng là phần thưởng lớn nhất đối với người CCB luôn nặng lòng với đồng đội.

Nhưng những việc làm ấy chỉ là một phần trong hành trình thiện nguyện bền bỉ của CCB Vũ Xuân Hợi. Nhiều năm qua, ông cùng doanh nghiệp nhận phụng dưỡng các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, chăm lo người cơ nhỡ, nuôi các cháu nhỏ có hoàn cảnh khó khăn, tạo việc làm và chỗ ở cho con em liệt sĩ, tích cực tham gia các chương trình “Vì người nghèo”, xây dựng nhà “Nghĩa tình đồng đội”. Chính sự tận tâm ấy đã lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng doanh nhân CCB Thủ đô và truyền cảm hứng cho nhiều người cùng chung tay giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn.

Gần nửa thế kỷ sau ngày rời quân ngũ, CCB Vũ Xuân Hợi tiếp tục bước vào “trận tuyến” mới. Không còn tiếng súng, không còn khói lửa, nhưng đòi hỏi sự bền bỉ, trách nhiệm và lòng nhân ái không kém những năm tháng chiến tranh. Bằng sự tử tế, bằng thành quả lao động và bằng trái tim nhân hậu của người lính, CCB Vũ Xuân Hợi đã và đang gìn giữ ngọn lửa nghĩa tình đồng đội, để phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ tiếp tục tỏa sáng giữa cuộc sống hôm nay.

NGUYỄN HỒNG SÁNG