Những trái tim gửi trọn tri ân

Tại khu vực lấy mẫu

Đau đáu không quên

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Phú Vang, giữa cái nắng gay gắt và hơi nóng hắt lên từ hàng ngàn ngôi mộ, những người lính Đội Quy tập 192, Bộ CHQS thành phố Huế - lực lượng nòng cốt của chiến dịch - cùng lực lượng dân quân, y tế và cán bộ địa phương vẫn miệt mài thực hiện nhiệm vụ. Từng phần mộ liệt sĩ chưa có thông tin được cẩn trọng bóc tách để lấy mẫu sinh phẩm, số hóa dữ liệu và bàn giao phục vụ giám định ADN, với mong muốn xác định danh tính, đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, người thân. Những tấm lưng ướt đẫm mồ hôi, gương mặt sạm nắng nhưng ai cũng làm việc khẩn trương, tỉ mỉ và không ngơi nghỉ.

Do nhiều nghĩa trang đã được nâng cấp qua nhiều giai đoạn, các phần mộ được xây dựng kiên cố, tiểu sành đựng hài cốt nằm sâu dưới nền nên quá trình bóc tách, lấy mẫu rồi hoàn trả nguyên trạng gặp không ít khó khăn. Công việc đòi hỏi sự cẩn trọng, kiên trì và tỉ mỉ trong từng công đoạn. Có những ngôi mộ, cán bộ, chiến sĩ phải mất nhiều giờ đồng hồ mới hoàn thành việc bóc tách. "Gặp những trường hợp khó, chúng tôi làm xuyên trưa, xuyên tối cho đến khi hoàn thành công việc ở các phần mộ liệt sĩ rồi mới nghỉ" - Thiếu tá Lê Văn Thành, phụ trách lấy mẫu tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Phú Vang chia sẻ.

Người lính với thâm niên 11 năm cùng đồng đội thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, cất bốc, quy tập hài cốt liệt sĩ, nói lời gan ruột: Chừng nào còn những người con đã hy sinh vì Tổ quốc vẫn nằm lại trong cánh rừng, bờ suối, núi đồi…; những liệt sĩ đã được quy tập đưa vào nghĩa trang, nhưng chưa xác định được danh tính thì vẫn còn đó sự mong ngóng của thân nhân liệt sĩ. Có biết bao người mẹ, người cha đã rời khỏi thế giới này, không thể đợi được người con của mình trở về. Đó chính là lý do, là động lực, cũng là trách nhiệm lớn lao để các anh đau đáu không nguôi, vượt qua mọi khó khăn trong hành trình tìm kiếm và đưa đồng đội đoàn tụ với gia đình.

Tham gia chiến dịch 500 ngày đêm, chạy đua với thời gian, thời tiết khắc nghiệt, rất nhiều thử thách, nhưng đó cũng là niềm tự hào cùng những cảm xúc khó quên. “Khi tìm thấy hài cốt các bác, chúng tôi mừng, vui lắm. Mệt đến mấy cũng hết mệt. Nhiều trường hợp trong mộ không còn gì nữa, xương cốt đã hòa vào đất, buồn thương không tả nổi” - Thiếu tá Thành trầm giọng. Anh kể: “Mẫu lấy gửi đi phải cứng, như răng hoặc xương. Thực tế nhiều trường hợp, xương không được cứng lắm, nhưng cũng buộc phải lấy. Tôi nói với cán bộ y tế: "Bác ni dù xương không chắc, nhưng cứ gửi. Làm xét nghiệm được là trọn vẹn với các bác. Nếu không được, thì bác ở lại đây với quê hương Phú Vang, với thành phố Huế. Người dân Phú Vang, người dân thành phố Huế mãi mãi là người thân, là gia đình của các bác”.

Nắng nóng hầm hập. Mồ hôi đẫm áo. Những người lính và các lực lượng vẫn miệt mài với nhiệm vụ, cẩn trọng trong từng thao tác. “Anh Thành ơi, đã đưa được bác lên rồi” - tiếng một người lính xúc động. Thiếu tá Lê Văn Thành nhanh chóng cùng đồng đội cẩn thận nâng chiếc tiểu sành nặng, đặt lên cáng di chuyển. Lá cờ Tổ quốc được cán bộ, chiến sĩ trang trọng phủ lên, ôm trọn hài cốt liệt sĩ trước khi đưa về khu vực lấy mẫu. Khoảnh khắc ấy khiến không gian như lắng lại trong niềm thành kính và tri ân.

Mở ra niềm hy vọng

Sau những thao tác cẩn trọng, tỉ mỉ, khi chạm đến những phần xương cốt còn đủ điều kiện lấy mẫu, trên gương mặt người lính ánh lên niềm vui. Đây là những mẫu có khả năng lưu giữ ADN, tạo cơ sở cho công tác giám định, xác định danh tính liệt sĩ và mở thêm hy vọng đưa các anh trở về với gia đình. Tại 42 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn thành phố Huế, mỗi giọt mồ hôi của người lính và các lực lượng địa phương thấm vào ngày nắng cháy, hòa vào ngày mưa dông, để có thêm nhiều niềm vui như thế. Tính đến ngày 14/7, có gần 2.000 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ đã lấy được và bàn giao 724 mẫu cho Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (đơn vị nhận mẫu và giám định ADN), để “đường về nhà” của các liệt sĩ gần thêm.

Tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại ga Hương Thủy.

Theo Đại tá Lê Hồng Việt, TUV, Chính ủy Bộ CHQS thành phố, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thành phố Huế: Trong thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm, đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, mùa khô 2025 - 2026, Đội Quy tập 192, Bộ CHQS thành phố đã tìm kiếm, hồi hương được 8 hài cốt liệt sĩ tại nước bạn Lào. Ở trong nước, tại đồi A Đoon, thôn Pi Ây 2, xã A Lưới 2, đội đã tìm kiếm được 1 hài cốt liệt sĩ hy sinh qua các thời kỳ chiến tranh. Đó cũng chính là kết quả của những nỗ lực không ngừng nghỉ, bằng ý chí quyết tâm và mệnh lệnh từ trái tim người lính, trong hành trình tri ân đầy trách nhiệm.

Từ nguồn thông tin do người dân, cựu chiến binh cung cấp, những người lính Đội Quy tập 192 đang ngày đêm bám sát địa bàn, nỗ lực tìm kiếm, để đưa hài cốt liệt sĩ trở về cùng đồng đội, gia đình, người thân. Tại các điểm tìm kiếm như Trường THPT Gia Hội, núi Ông Tre, phường Phong Thái, ga Hương Thủy và nhiều điểm khác trên địa bàn thành phố Huế, mồ hôi người lính đã thấm xuống mặn mòi.

Ngày chúng tôi đến khu vực ga Hương Thủy, cái nắng cũng như thiêu như đốt, nhưng Thượng tá Ngô Trí Hùng, Đội trưởng Đội Quy tập 192, Thiếu tá Nguyễn Văn Lệ cùng các đồng đội vẫn miệt mài với cuốc, xẻng, mở từng lối đất. Đây là vị trí nghi có hài cốt liệt sĩ, thông tin do ông Lê Hữu Tòng, một chiến sĩ trong đơn vị đặc công của Thành đội Huế năm xưa cung cấp và trực tiếp đến cùng cán bộ, chiến sĩ Đội Quy tập 192 khoanh vùng, tìm kiếm.

Nhắc lại trận chiến đấu đánh vào căn cứ tăng thiết giáp của Mỹ, gần 100 đồng đội đã ngã xuống, ông Tòng nghèn nghẹn: “Nhiều đồng đội hy sinh ngay bên cạnh mình, đến nay vẫn còn chưa tìm được hài cốt, tôi đau đáu không nguôi. Khi biết chủ trương của Đảng, Nhà nước triển khai chiến dịch 500 ngày đêm, tôi vui mừng, xúc động đến không ngủ được. Từ lúc bắt đầu chiến dịch, tôi liên tục nhận điện thoại của thân nhân đồng đội ở xa, gửi gắm biết bao hy vọng”.

Niềm hy vọng ấy đã trở thành hiện thực khi ngày 17/7, tại khu vực ga Hương Thủy, cán bộ, chiến sĩ Đội Quy tập 192 tìm thấy một hài cốt liệt sĩ. Với những người lính làm công tác quy tập, mỗi hài cốt được tìm thấy không chỉ là kết quả của những ngày bền bỉ tìm kiếm mà còn là thêm một cơ hội để một liệt sĩ được trở về với tên tuổi và gia đình của mình.

Quỳnh Anh