Năm học 2026 - 2027: Ðổi mới tư duy, hướng đến kết quả thực chất

Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc phỏng vấn Giám đốc Sở Giáo dục và Ðào tạo Phạm Văn Nam về những nhiệm vụ trọng tâm của năm học mới.

Công trình Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Ia Puch (xã Ia Puch) kịp thời đưa vào sử dụng trong năm học 2026 - 2027. Ảnh: Viễn Khánh

• Năm học 2026 - 2027 diễn ra trong bối cảnh ngành Giáo dục tỉnh có nhiều thay đổi sau sắp xếp mạng lưới trường lớp. Vậy đâu là những nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong năm học này, thưa ông?

- Năm học 2026 - 2027 có ý nghĩa đặc biệt khi toàn ngành bước vào giai đoạn vận hành theo mô hình tổ chức mới, đồng thời tiếp tục đổi mới chất lượng và quản trị giáo dục. Tinh thần xuyên suốt là “Đổi mới tư duy -
Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”, chuyển mạnh từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”.

Ngành tập trung triển khai hiệu quả Chương trình giáo dục phổ thông 2018; đổi mới dạy học, kiểm tra, đánh giá; nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ, STEM/STEAM, hướng nghiệp và phát triển toàn diện học sinh. Đồng thời, bảo đảm trường lớp, sách giáo khoa, thiết bị, cơ sở vật chất; chú trọng giáo dục vùng dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, nhất là huy động học sinh, duy trì sĩ số và thực hiện chính sách hỗ trợ. Cùng với đó là đẩy mạnh đổi mới quản trị, chuyển đổi số, phát triển kỹ năng số và ứng dụng AI phù hợp, an toàn, hiệu quả.

• Sau khi sắp xếp mạng lưới trường học trước thềm năm học mới, việc vận hành các cơ sở giáo dục đặt ra những yêu cầu gì, thưa ông?

- Quan điểm của Sở GD&ĐT là việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức phải bảo đảm hoạt động giáo dục liên tục, không để khoảng trống quản lý và không ảnh hưởng việc học của học sinh.

Học sinh Trường Tiểu học Lê Lợi (phường Quy Nhơn) sẵn sàng bước vào năm học mới 2026 - 2027 (ảnh chụp sáng 4-9). Ảnh: Hồ Điểm

Sau khi kiện toàn đội ngũ cán bộ quản lý, các đơn vị phải phân công rõ trách nhiệm giữa trường chính, phân hiệu, điểm trường; tiếp tục điều hòa giáo viên, linh hoạt điều động, thuyên chuyển, biệt phái hoặc dạy liên trường để khắc phục thừa, thiếu cục bộ, đồng thời bảo đảm chế độ, chính sách cho đội ngũ.

Với mô hình trường chính - phân hiệu, trường chính là đầu mối quản trị, điều hành thống nhất, các phân hiệu, điểm trường được phân công nhiệm vụ cụ thể, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, đồng thời không làm phát sinh thêm tầng nấc quản lý trung gian.

Mọi phương án tổ chức lớp học, bố trí giáo viên và sử dụng cơ sở vật chất phải lấy người học làm trung tâm, bảo đảm dạy và học thông suốt, không làm tăng khó khăn về đi lại, chi phí học tập của học sinh. Sở GD&ĐT phối hợp với các địa phương thường xuyên nắm tình hình, kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong quá trình vận hành mô hình mới.

Học sinh Trường Tiểu học Lê Lợi (phường Quy Nhơn) sẵn sàng bước vào năm học mới 2026 - 2027 (ảnh chụp sáng 4-9). Ảnh: Hồ Điểm

• Năm học này, 7 trường phổ thông nội trú tiểu học và THCS tại các xã biên giới được đưa vào hoạt động. Những ngôi trường này được kỳ vọng tạo chuyển biến gì cho giáo dục vùng biên?

- Thực hiện Thông báo kết luận số 81-TB/TW ngày 18.7.2025 của Bộ Chính trị, đến nay, 7 trường tại các xã Ia Mơ, Ia Púch, Ia Pnôn, Ia Nan, Ia Dom, Ia Chia và Ia O đã cơ bản hoàn thành, đưa vào hoạt động từ năm học 2026 - 2027.

Các trường được đầu tư đồng bộ, với tổng diện tích 51,9 ha, kinh phí hơn 1.516 tỷ đồng. Năm học này, 7 trường tổ chức 203 lớp với 6.814 học sinh, gồm 2.586 học sinh nội trú và 4.228 học sinh bán trú.

Chúng tôi kỳ vọng các trường sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục vùng biên, hạn chế học sinh bỏ học, thu hẹp khoảng cách giáo dục, đồng thời nâng cao dân trí, chất lượng nguồn nhân lực và tạo nguồn cán bộ tại chỗ, góp phần phát triển KT-XH, củng cố quốc phòng - an ninh khu vực biên giới.

• Sách giáo khoa và các khoản thu đầu năm là vấn đề phụ huynh đặc biệt quan tâm. Vậy, Sở GD&ĐT yêu cầu các cơ sở giáo dục thực hiện như thế nào?

- Đến thời điểm khai giảng, sách giáo khoa trên địa bàn tỉnh cơ bản được bảo đảm. Sở GD&ĐT yêu cầu các trường rà soát, hỗ trợ học sinh khó khăn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, đặc biệt học sinh dân tộc thiểu số, bảo đảm đủ sách; đồng thời bổ sung sách vào thư viện để học sinh mượn khi cần.

Các khoản thu đầu năm phải đúng quy định, công khai, minh bạch, không để xảy ra lạm thu. Việc vận động, tiếp nhận và sử dụng tài trợ phải bảo đảm tự nguyện, đúng mục đích, không ép buộc.

Học sinh Trường THPT Quốc học Quy Nhơn trải nghiệm hoạt động STEM. Ảnh: Hồ Điểm

• AI ngày càng được ứng dụng phổ biến trong giáo dục. Ngành định hướng ứng dụng công nghệ này trong quản lý, dạy và học như thế nào để vừa hiệu quả, vừa an toàn, thưa ông?

- Năm học này, ngành tiếp tục triển khai 22 nhiệm vụ chuyển đổi số, gắn với phát triển năng lực số, giáo dục AI và chuẩn bị nguồn nhân lực số, nhân lực AI.

Bên cạnh chuẩn hóa dữ liệu, triển khai học bạ số, hồ sơ điện tử và các nền tảng số, ngành chú trọng nâng cao năng lực số, AI cho học sinh và bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng AI cho đội ngũ. Công nghệ được gắn với STEM/STEAM, tăng cơ hội thực hành, trải nghiệm và phát triển năng lực học sinh.

Quan điểm của ngành là AI chỉ hỗ trợ, không thay thế vai trò của nhà giáo hay tư duy, sáng tạo của học sinh. Việc ứng dụng AI phải bảo đảm đạo đức, bản quyền, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

• Xin cảm ơn ông!