Khởi đầu khỏe mạnh, nâng cao chất lượng dân số

Phụ nữ mang thai ở xã Đông Giang được bác sĩ siêu âm thai kỳ tại Trạm Y tế xã Đông Giang

Khỏe trước khi chào đời

Ở những địa bàn còn khó khăn như: Đông Giang, Phan Sơn, Hàm Thạnh… cán bộ y tế đến từng gia đình tư vấn sức khỏe sinh sản, vận động nam, nữ thanh niên khám sức khỏe trước hôn nhân, phòng tránh tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Đến nay, 124/124 trạm y tế đã triển khai tư vấn; 76% nam, nữ thanh niên được tư vấn, khám sức khỏe trước hôn nhân, góp phần giúp các cặp vợ chồng trẻ chủ động hơn trong việc chuẩn bị cho một thai kỳ khỏe mạnh.

Sự chăm sóc ấy được duy trì xuyên suốt thai kỳ. Câu chuyện của mẹ bé K’Thị Pen ở xã Đông Giang là một minh chứng. Trong thời gian mang thai, mẹ của Pen được cán bộ y tế đến tận nhà thăm hỏi, vận động khám thai định kỳ, hướng dẫn bổ sung sắt, axit folic và thực hiện chế độ dinh dưỡng đầy đủ. Nhờ được theo dõi, chăm sóc từ sớm, chị sinh con an toàn tại trạm y tế. Bé Pen chào đời khỏe mạnh với cân nặng 3,1 kg. Đến nay, Pen đã hơn 3 tuổi, phát triển khỏe mạnh, nhanh nhẹn và đã đi học mẫu giáo.

“Bên cạnh khám thai, phụ nữ mang thai còn được tư vấn sàng lọc 4 bệnh phổ biến. Với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc sàng lọc giúp phát hiện sớm nguy cơ ở trẻ để có hướng theo dõi, chăm sóc kịp thời, giúp trẻ có khởi đầu khỏe mạnh”, bác sĩ Thông Thanh Lý - Phó Giám đốc phụ trách Trạm Y tế xã Đông Giang chia sẻ.

Ở góc độ chuyên môn, bác sĩ chuyên khoa II Trần Văn Vũ - Trưởng khoa Phụ sản (Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận) cho biết, khám thai định kỳ giúp theo dõi sự phát triển của thai nhi, phát hiện sớm các nguy cơ như tiền sản giật, đái tháo đường thai kỳ, thiếu máu, thai chậm phát triển hoặc dị tật bẩm sinh. Tùy từng giai đoạn, thai phụ được siêu âm, xét nghiệm và sàng lọc để có hướng chăm sóc, sinh nở phù hợp.

Với sản phụ hoặc thai nhi có bất thường được phát hiện trước sinh, Khoa Sản chủ động thông báo để Khoa Nhi chuẩn bị nhân lực, trang thiết bị và phương án hồi sức. Theo bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Thị Bảo Vân - Phó phụ trách Khoa Nhi (Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận), sự phối hợp sớm giúp bác sĩ chủ động xử trí ngay tại phòng sinh, phòng mổ. Với trẻ nguy cơ cao, những phút đầu sau sinh, bác sĩ hồi sức kịp thời có thể giúp trẻ vượt qua tình trạng nguy hiểm, hạn chế những biến chứng về sau.

Bác sĩ Bảo Vân vẫn nhớ một em bé chào đời bị hở thành bụng. Mẹ của bé thuộc diện “5 không” (không biết chữ, không giấy tờ tùy thân, không chồng, không gia đình và không tiền). Sau hồi sức, bé được chuyển tuyến trên, điều trị hơn 2 tháng. Nhờ sự hỗ trợ của các nhà hảo tâm, 2 mẹ con vượt qua khó khăn. Em bé dần ổn định và trở về trong vòng tay mẹ.

Chăm sóc trẻ sơ sinh tại Khoa Nhi của Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận

Chăm lo từ những ngày đầu

Sau sinh, hành trình chăm sóc tiếp tục với sàng lọc sơ sinh. 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh có 8.249 trẻ sơ sinh được lấy máu gót chân để tầm soát 5 bệnh bẩm sinh phổ biến, tăng 1.838 trẻ so với cùng kỳ năm trước.

Hành trình chăm sóc trẻ không dừng lại khi em bé rời phòng sinh. Tại các trạm y tế, cán bộ tiếp tục theo dõi cân nặng, chiều cao, tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ, ăn bổ sung và tiêm chủng đúng lịch.

Bác sĩ Lý kể, ngay từ thai kỳ, mẹ của bé K’ Văn Vĩ ăn uống kiêng khem, dẫn đến thiếu máu. Bé Vĩ chào đời chỉ nặng 2,2 kg. Những tháng đầu đời, bé chủ yếu được cho uống nước cháo. Khi bắt đầu ăn dặm, các bữa ăn vẫn thiếu đạm, sắt, kẽm và nhiều dưỡng chất cần thiết. Cán bộ y tế, cộng tác viên dân số thường xuyên đến vận động, hướng dẫn gia đình cách chăm sóc, theo dõi và bổ sung dinh dưỡng cho bé. Đến nay, bé Vĩ gần 3 tuổi nhanh nhẹn, chạy nhảy tốt hơn trước, với cân nặng cải thiện rõ.

Cán bộ y tế hướng dẫn cha mẹ tận dụng thực phẩm sẵn có, phù hợp điều kiện gia đình để cải thiện bữa ăn cho trẻ, kết hợp tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch. Hành trình chăm sóc trẻ bắt đầu từ thai kỳ, tiếp nối qua những phút đầu đời, bữa ăn và những mũi tiêm, góp phần giúp trẻ phát triển khỏe mạnh.