Khi sáng kiến số nảy mầm từ thực tiễn

Móc khóa nhỏ - tiện ích lớn

Được Binh chủng Công binh lựa chọn làm điểm thực hiện Đề án 1371, Lữ đoàn 239 đã triển khai nhiều mô hình, cách làm nhằm đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với cán bộ, chiến sĩ và người dân. Trên cơ sở nhiệm vụ được Binh chủng giao, đơn vị chủ động lựa chọn nội dung, hình thức tuyên truyền phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, đối tượng và nhiệm vụ. Trong đó, ứng dụng công nghệ thông tin được xác định là một hướng để nâng cao hiệu quả tiếp cận pháp luật.

Đặc thù đóng quân phân tán, cán bộ, chiến sĩ thường xuyên thực hiện nhiệm vụ trong những điều kiện địa hình, thời tiết và thời gian khác nhau khiến việc mang theo, tra cứu tài liệu pháp luật bằng phương thức truyền thống không phải lúc nào cũng thuận tiện. Từ yêu cầu đó, Thượng úy Hoàng Phúc Thắng, Tiểu đoàn 2, Lữ đoàn 239 đã nảy ra ý tưởng đưa mã QR lên một vật dụng rất quen thuộc: chiếc móc khóa.

Móc khóa pháp luật được cán bộ Lữ đoàn 239 trao tận tay học sinh, góp phần đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với thế hệ trẻ. Ảnh: Ngọc Nga

Theo Thượng úy Hoàng Phúc Thắng, bất kỳ mô hình hay sáng kiến nào cũng phải bắt nguồn từ thực tiễn. Muốn tuyên truyền, phổ biến pháp luật hiệu quả thì trước hết cán bộ, chiến sĩ phải có kiến thức và công cụ để chủ động tra cứu, cập nhật. Vì thế, chiếc móc khóa pháp luật được thiết kế nhỏ gọn, dễ sử dụng, trở thành "cẩm nang số" có thể theo chân cán bộ, chiến sĩ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ và tuyên truyền pháp luật đến người dân.

Chỉ với một thao tác quét mã QR bằng điện thoại thông minh, người sử dụng có thể truy cập thư viện pháp luật điện tử với nhiều nội dung như Luật Nghĩa vụ quân sự, Bộ luật Hình sự, Luật An ninh mạng, các nghị định, thông tư và những văn bản pháp luật liên quan. Bên cạnh đó là hệ thống hình ảnh, video và các tình huống pháp luật được lựa chọn, trình bày theo hướng trực quan, dễ tiếp cận.

Đáng chú ý là sáng kiến không đòi hỏi công nghệ phức tạp hay chi phí lớn. Một vật dụng nhỏ, dễ mang theo được kết nối với kho thông tin điện tử có khả năng cập nhật thường xuyên. Thay vì phải mang theo nhiều tài liệu giấy, cán bộ, chiến sĩ chỉ cần sử dụng chiếc điện thoại thông minh để tìm kiếm nội dung cần thiết.

Không chỉ phục vụ cán bộ, chiến sĩ, chiếc móc khóa còn được sử dụng như một món quà trong các hoạt động tuyên truyền, giao lưu, dân vận. Qua đó, kiến thức pháp luật được đưa đến người dân theo một cách gần gũi hơn. Từ một chiếc móc khóa nhỏ, Lữ đoàn 239 đã cho thấy một cách tiếp cận khá rõ về chuyển đổi số ở cơ sở: không nhất thiết phải bắt đầu bằng những ứng dụng lớn hay hệ thống phức tạp; đôi khi, một nhu cầu rất cụ thể trong công việc cũng có thể trở thành điểm xuất phát cho một sáng kiến số.

Một "góc" nhỏ, nhiều tiện ích

Cũng xuất phát từ yêu cầu thực tế, Lữ đoàn Công binh 279 lựa chọn một cách làm khác: xây dựng mô hình "Góc chuyển đổi số". Trong công tác quản lý, huấn luyện, tuyên truyền, giáo dục, lượng tài liệu cần khai thác ngày càng lớn. Nếu chủ yếu sử dụng hồ sơ giấy, việc tìm kiếm, cập nhật và chia sẻ thông tin có thể mất nhiều thời gian. Từ thực tế đó, Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn xác định cần xây dựng một không gian trực quan, hiện đại, dễ tiếp cận, giúp cán bộ, chiến sĩ khai thác thông tin thuận tiện hơn.

Trên cơ sở khảo sát nhu cầu thực tế, đơn vị lựa chọn những nội dung trọng tâm thuộc các lĩnh vực tham mưu, chính trị, hậu cần - kỹ thuật để số hóa. Tài liệu được chuẩn hóa, phân loại theo từng chuyên đề và tích hợp bằng mã QR, tạo thành một hệ thống thông tin dùng chung.

Điểm mới của "Góc chuyển đổi số" không chỉ là chuyển tài liệu từ giấy sang dữ liệu điện tử. Đơn vị còn chú trọng xây dựng phương thức khai thác, cập nhật và quản lý dữ liệu, đồng thời tích hợp nội dung kiểm tra, đánh giá trực tuyến. Thông qua các mã QR, cán bộ, chiến sĩ có thể thực hiện các bài trắc nghiệm về Luật Giao thông đường bộ, Luật An toàn vệ sinh lao động, quy trình bảo đảm kỹ thuật... Như vậy, việc tiếp cận thông tin không dừng ở đọc và ghi nhớ mà được kết hợp với tự kiểm tra, đánh giá kiến thức.

Nếu trước đây khi cần tìm một tài liệu phải tìm trong hồ sơ giấy hoặc hỏi trực tiếp cán bộ phụ trách thì nay, người dùng chỉ cần quét mã QR để truy cập nội dung cần thiết; các video, hình ảnh và tài liệu trực quan cũng được tích hợp, giúp việc học tập, nghiên cứu và thực hiện nhiệm vụ trở nên sinh động hơn.

Quan trọng hơn, "góc chuyển đổi số" góp phần hình thành thói quen khai thác thông tin trên môi trường số; cán bộ, chiến sĩ không chỉ sử dụng công nghệ để tìm kiếm tài liệu mà từng bước làm quen với cách học tập, cập nhật kiến thức và xử lý công việc bằng phương thức mới.

Từ một chiếc móc khóa, một góc nhỏ trong doanh trại đến những kho dữ liệu được số hóa, những thay đổi ấy đang từng bước hình thành một phương thức làm việc mới. Chuyển đổi số vì thế không còn là khái niệm xa xôi, mà bắt đầu từ chính những nhu cầu rất đời thường của người lính Công binh: làm việc nhanh hơn, học tập thuận tiện hơn, tuyên truyền hiệu quả hơn và phục vụ người dân tốt hơn.