Hệ thống phòng không S-500 khác S-400 ở đâu?

S-400 từ lâu đã là một trong những hệ thống phòng không chủ lực của Nga. Nó được thiết kế để đối phó nhiều loại mục tiêu khí động học như máy bay, tên lửa hành trình và một số loại mục tiêu đạn đạo.

S-500 ra đời sau đó với một định hướng khác: mở rộng khả năng đánh chặn lên tầng cao hơn và tập trung nhiều hơn vào các mục tiêu đạn đạo.

Khác biệt đầu tiên nằm ở nhiệm vụ. S-400 có tính chất đa nhiệm tương đối rõ rệt, có thể tạo vùng phòng không rộng để bảo vệ các khu vực trọng yếu trước máy bay và tên lửa hành trình.

Trong khi đó, S-500 được Nga định hướng như một hệ thống chuyên biệt hơn, có khả năng tham gia phòng thủ chống tên lửa đạn đạo và đối phó các mục tiêu tốc độ rất cao.

Điều này dẫn tới khác biệt về cách sử dụng. S-400 có thể được triển khai như một lớp phòng không tầm xa trong mạng lưới bảo vệ nhiều tầng. S-500 được kỳ vọng hoạt động ở lớp cao hơn, bổ sung năng lực đánh chặn những mục tiêu khó hơn.

Về radar, S-500 sử dụng các thành phần cảm biến mới được phát triển cho nhiệm vụ phát hiện mục tiêu ở khoảng cách lớn và độ cao cao.

Khả năng phát hiện sớm đặc biệt quan trọng khi đối tượng cần đánh chặn có tốc độ rất lớn. Với tên lửa đạn đạo, thời gian từ lúc phát hiện đến lúc mục tiêu tiến vào khu vực bảo vệ có thể rất ngắn.

Một điểm khác biệt quan trọng nữa là đạn đánh chặn. S-400 sử dụng nhiều loại tên lửa khác nhau để xử lý các nhóm mục tiêu khác nhau.

S-500 được phát triển cùng các loại đạn đánh chặn mới, trong đó Nga công bố khả năng chống tên lửa đạn đạo và mục tiêu ở độ cao lớn.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng S-500 đơn giản là "S-400 mạnh hơn". Đây là 2 lớp năng lực khác nhau.

Có thể hình dung mạng lưới phòng không của Nga như một hệ thống nhiều tầng. Những hệ thống như S-300 và S-400 đảm nhiệm phần lớn nhiệm vụ phòng không tầm trung và tầm xa, trong khi S-500 được đặt ở lớp cao hơn để xử lý những mục tiêu đặc biệt khó.

Điều này cũng giải thích tại sao S-500 không nhất thiết phải được triển khai với số lượng lớn như S-400.

Một hệ thống chuyên biệt cho nhiệm vụ đánh chặn tên lửa đạn đạo có thể đóng vai trò bảo vệ các mục tiêu đặc biệt quan trọng thay vì phủ kín toàn bộ lãnh thổ.

Dù vậy, những thông tin về năng lực thực tế của S-500 vẫn chủ yếu đến từ phía Nga, trong khi dữ liệu độc lập về hiệu quả tác chiến còn hạn chế.

Vì thế, các tuyên bố về tầm đánh chặn hoặc khả năng đối phó những mục tiêu cụ thể cần được nhìn nhận thận trọng.

Điểm khác biệt cốt lõi, S-400 là một hệ thống phòng không tầm xa đa nhiệm, còn S-500 được Nga phát triển để bổ sung một lớp đánh chặn chuyên sâu hơn, đặc biệt trước các mục tiêu đạn đạo và tốc độ cao.