Giữ hồn cho kiến trúc Việt

Tại một phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhận định, việc luật hóa khái niệm "kiến trúc bản địa đương đại" phải được đặt trên cơ sở kế thừa, thấu hiểu sâu sắc các giải pháp kiến trúc truyền thống, thay vì chỉ sao chép hình thức. Nếu không hiểu đúng bản chất, việc phát triển "kiến trúc bản địa đương đại" dễ dẫn đến áp dụng khiên cưỡng các chi tiết trang trí như mái ngói âm dương, hoa văn rồng phượng… vào công trình hiện đại, vừa không đem lại giá trị văn hóa, thẩm mỹ mong muốn, vừa không đem lại sự thoải mái, hài lòng cho chủ sử dụng công trình.

Theo Kiến trúc sư Hoàng Thúc Hào, một công trình chỉ thực sự có giá trị khi mang lại cảm giác hạnh phúc cho người sử dụng; khi con người cảm thấy khỏe mạnh, an toàn, hứng khởi và nhận thấy sự kết nối giữa quá khứ với tương lai. Chính cách tổ chức không gian, việc sử dụng vật liệu địa phương hay vận dụng kinh nghiệm truyền thống trong đón gió, lấy sáng… của kiến trúc xưa đã tạo nên nền tảng cho cảm giác hạnh phúc ấy.

Biến đổi khí hậu khiến nhiều kinh nghiệm của quá khứ không còn phù hợp nguyên vẹn. Vì thế, kiến trúc hôm nay không chỉ cần gìn giữ "gene văn hóa" của từng vùng đất mà còn phải biết tiếp thu kinh nghiệm quốc tế, ứng dụng những kỹ thuật và công nghệ hiện đại nhất. Chỉ khi đó, những công trình cao tầng hay các đô thị mới có thể mang lại cho cư dân một môi trường sống chất lượng, nơi sự hiện đại vẫn hài hòa với ký ức, truyền thống và bản sắc được bồi đắp qua hàng ngàn năm.