Gieo mầm nghệ thuật từ sân khấu học đường
Sân khấu học đường không phải câu chuyện mới. Từ năm 2001, dự án “Sân khấu học đường” đã được Cục Nghệ thuật biểu diễn phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc triển khai tại nhiều địa phương.
Cuối năm 2025, UBND TP Hà Nội tiến thêm một bước trong cách đưa nghệ thuật vào trường học với việc triển khai Đề án “Giới thiệu và biểu diễn các vở diễn được chuyển thể từ tác phẩm văn học nổi tiếng của Việt Nam và thế giới có trong chương trình giáo dục phổ thông tại các trường học của TP Hà Nội giai đoạn 2025-2030”.
Điểm đặc biệt của đề án là nếu trước đây học sinh chủ yếu tiếp cận qua những buổi xem biểu diễn, thì nay các em có cơ hội trực tiếp học, trải nghiệm và tham gia vào quá trình tạo nên một vở diễn.
Chỉ trong 1 học kỳ hè năm 2026, hơn 600 giáo viên, học sinh của hàng trăm trường phổ thông được học tập, thực hành và biểu diễn nghệ thuật. 13 tác phẩm văn học trong chương trình phổ thông được chuyển thành kịch bản sân khấu. Dế Mèn, chị Dậu cùng nhiều nhân vật quen thuộc bước ra khỏi trang sách, hiện diện bằng giọng nói, ánh mắt và diễn xuất của chính học sinh.
Chèo, tuồng, cải lương, múa rối, dân ca hay nhạc cụ dân tộc muốn có công chúng trẻ trước hết phải có cơ hội gặp những người trẻ. Một làn điệu được nghe từ nhỏ, một lần được thử chơi nhạc cụ hay hóa thân vào nhân vật có thể tạo nên ký ức văn hóa mà những lời giới thiệu về di sản khó thay thế.
Từ kinh nghiệm của TP Hà Nội có thể nghĩ đến một hướng đi rộng hơn. Mỗi địa phương đều có vốn văn hóa riêng để đưa vào trường học, từ chèo, quan họ, tuồng, bài chòi đến cải lương, đờn ca tài tử, dân ca, dân vũ và nhạc cụ của các dân tộc. Không nhất thiết phải bắt đầu bằng những chương trình lớn, có thể thông qua các buổi giao lưu với nghệ sĩ, những tiết học có thực hành hay một lần được đứng trên sân khấu, tất cả đều có thể gieo mầm phát triển nghệ thuật.
