Vịt quay tỳ bà - hương vị mới lạ và tạo hình độc đáo

Vịt quay tỳ bà có nguồn gốc từ ẩm thực Trung Hoa, nổi bật với kỹ thuật sơ chế và tạo hình cầu kỳ. Khác với cách quay nguyên con thông thường, vịt được lọc xương, ép phẳng và tạo hình giống chiếc đàn tỳ bà trước khi đưa vào lò. Chính cách chế biến này giúp phần da tiếp xúc đều với nhiệt, tạo nên màu vàng nâu bắt mắt và độ giòn đặc trưng.

Vịt quay tỳ bà sau khi hoàn thiện có lớp da vàng óng và hình dáng đặc trưng.

Là một trong những người đầu tiên đưa món vịt quay tỳ bà đến gần hơn với thực khách địa phương, anh Phạm Minh Quang, chủ cửa hàng vịt quay Minh Quang, phường Tân Giang chia sẻ: Vịt quay tỳ bà là món khá mới ở Cao Bằng, từ cách tạo hình đến hương vị đều có nét riêng. Tôi muốn đưa món ăn này đến gần hơn với thực khách địa phương, để mọi người có thêm một lựa chọn mới khi thưởng thức các món ăn từ vịt.

Để làm vịt quay tỳ bà, tất cả nguyên liệu đều được lựa chọn kỹ lưỡng. Vịt có trọng lượng vừa phải, thịt săn, phần da tương đối dày và không quá nhiều mỡ. Sau khi làm sạch, vịt được khử mùi bằng muối, gừng và rượu trắng. Đây là bước quan trọng để thịt vịt sạch, thơm, hạn chế mùi đặc trưng của gia cầm. Tiếp theo là công đoạn lọc xương. Người làm dùng dao rạch từ phần ức, lần lượt tách xương sườn, xương sống và một số phần xương bên trong, đồng thời giữ nguyên lớp da bên ngoài. Công đoạn này đòi hỏi sự khéo léo bởi lớp da cần được giữ nguyên, không bị rách.

Phần thịt được tẩm ướp với các loại gia vị như: muối, đường, ngũ vị hương, tiêu, gừng, tỏi, hành tím, xì dầu hoặc tương. Tùy công thức của người chế biến, có thể bổ sung quế, hồi và một số loại thảo mộc tạo mùi thơm. Gia vị được xoa đều lên phần thịt, để trong 4 - 6 giờ cho thấm. Sau khi tẩm ướp, vịt được tạo hình. Thân vịt trải phẳng, cố định trên vỉ hoặc khung chuyên dụng, phần đầu và thân được điều chỉnh để tạo dáng cong đặc trưng giống cây đàn tỳ bà. Đây cũng là điểm khác biệt dễ nhận thấy nhất của món ăn.

Nếu gia vị tạo nên sự đậm đà thì công đoạn làm khô da lại quyết định độ giòn và màu sắc của món ăn. Sau khi tẩm ướp, bề mặt da vịt được quét một lớp hỗn hợp gồm mật ong hoặc mạch nha pha cùng giấm, giúp da lên màu vàng óng và tạo độ bóng khi quay. Vịt sau đó được treo lên hong trong điều kiện thoáng, để lớp da khô tự nhiên. Đây là bước quan trọng trong quá trình chế biến, bởi bề mặt da càng khô, khi gặp nhiệt độ cao sẽ dễ tạo lớp da vàng đều, giòn và đẹp mắt.

Vịt sau khi hong khô được đưa vào lò quay. Đây là công đoạn đòi hỏi sự cẩn thận và kinh nghiệm của người chế biến. Trong suốt quá trình quay, người làm phải thường xuyên kiểm tra, điều chỉnh nhiệt, bảo đảm thịt chín mềm, giữ được độ ngọt tự nhiên, trong khi lớp da bên ngoài đạt độ giòn, thơm đặc trưng.

Khi đạt độ chín, vịt được lấy ra khỏi lò, để nghỉ trong thời gian ngắn rồi mới chặt thành từng miếng vừa ăn. Lúc này, lớp da vàng óng, căng bóng, giòn thơm; phần thịt bên trong mềm, mọng và giữ được vị ngọt tự nhiên. Vịt quay tỳ bà thường được ăn kèm rau sống, dưa chuột và chấm với xì dầu pha đậm đà. Vị béo thơm của thịt hòa cùng rau xanh và nước chấm, tạo nên hương vị hài hòa, không ngấy, giúp thực khách cảm nhận trọn vẹn vị ngon của món ăn.

Từng miếng vịt quay vàng giòn, ăn kèm rau sống và nước chấm, tạo nên tổng thể hài hòa, đậm đà.

Chị Nông Thị Lan, phường Nùng Trí Cao chia sẻ: Tôi khá tò mò khi lần đầu thấy vịt quay tỳ bà vì cách tạo hình rất khác so với những món vịt quay thường ăn. Da vịt giòn, thơm, thịt mềm và gia vị vừa miệng. Món ăn có hình thức đẹp nên ngoài ăn trong gia đình, tôi nghĩ cũng phù hợp để dùng trong những dịp gặp gỡ, liên hoan.

Cao Bằng vốn có nhiều món ăn đặc trưng, trong đó vịt quay đã trở thành một nét riêng trong văn hóa ẩm thực địa phương. Sự xuất hiện của vịt quay tỳ bà vì thế tạo nên một sắc thái mới, không thay thế những món ăn truyền thống mà góp phần làm phong phú thêm lựa chọn của thực khách.

Trong xu hướng thưởng thức ẩm thực ngày càng chú trọng cả hương vị lẫn hình thức, những món ăn có cách chế biến công phu, trình bày đẹp mắt và mang đến trải nghiệm mới đang có thêm cơ hội được đón nhận. Với lớp da vàng giòn, thịt mềm đậm vị cùng hình dáng đặc trưng, vịt quay tỳ bà đang từng bước tạo dấu ấn trên thị trường ẩm thực Cao Bằng, trở thành một lựa chọn mới cho những người yêu thích khám phá và trải nghiệm những hương vị khác biệt.