Viêm tiểu phế quản cấp ở trẻ cần phát hiện sớm

Viêm tiểu phế quản cấp là bệnh lý hô hấp thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 2 tuổi. Bệnh chủ yếu do virus gây ra và thường khởi phát sau các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp trên. 

1. Dấu hiệu nhận biết viêm tiểu phế quản cấp

Viêm tiểu phế quản cấp là tình trạng viêm và phù nề các tiểu phế quản – những đường dẫn khí nhỏ nằm sâu trong phổi. Bệnh thường gặp ở trẻ dưới 2 tuổi, trong đó trẻ dưới 12 tháng tuổi có nguy cơ diễn biến nặng hơn.

Phần lớn trường hợp viêm tiểu phế quản cấp do virus, thường gặp vào thời điểm giao mùa hoặc khi các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp gia tăng. Virus có thể lây truyền qua các giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc qua tay và các bề mặt có chứa virus.

Khi tiểu phế quản bị viêm, phù nề và tăng tiết dịch nhầy, đường thở của trẻ vốn đã nhỏ lại càng bị thu hẹp. Điều này khiến không khí lưu thông khó khăn, gây ra tiếng khò khè và trong trường hợp nặng có thể dẫn đến khó thở.

Bệnh thường bắt đầu bằng những biểu hiện tương tự cảm lạnh như sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, ho. Sau đó, trẻ có thể xuất hiện các triệu chứng ở đường hô hấp dưới.

Viêm tiểu phế quản cấp là bệnh lý hô hấp thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 2 tuổi.

Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

Ho, sổ mũi, nghẹt mũi.

Khò khè, nghe thấy tiếng rít hoặc ran khi trẻ thở.

Thở nhanh hơn bình thường.

Khó thở, có thể xuất hiện tình trạng co kéo hoặc lõm lồng ngực khi hít vào.

Trẻ có thể sốt hoặc không sốt.

Một số trẻ bú kém, ăn uống khó khăn do nghẹt mũi và khó thở.

Khò khè là một trong những biểu hiện đáng chú ý của viêm tiểu phế quản. Tuy nhiên, không phải trẻ nào khò khè cũng mắc viêm tiểu phế quản. Nhiều bệnh lý hô hấp khác cũng có thể gây triệu chứng tương tự. Vì vậy, cha mẹ không nên tự chẩn đoán hoặc tự mua thuốc điều trị cho trẻ.

2. Chăm sóc trẻ tại nhà thế nào?

Phần lớn trẻ mắc viêm tiểu phế quản cấp do virus được điều trị chủ yếu bằng các biện pháp chăm sóc và theo dõi triệu chứng. Thuốc kháng sinh không có tác dụng đối với virus và không nên tự ý sử dụng nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.

Khi trẻ nghẹt mũi, cha mẹ có thể nhỏ hoặc vệ sinh mũi bằng dung dịch natri clorid 0,9% phù hợp để giúp làm loãng dịch tiết, thông thoáng đường thở và hỗ trợ trẻ bú, ăn dễ dàng hơn.

Trẻ cần được uống đủ nước, tiếp tục bú mẹ và chia nhỏ các cữ ăn, cữ bú nếu trẻ mệt hoặc khó thở. Cha mẹ cũng nên cho trẻ nghỉ ngơi, tránh khói thuốc lá, bụi và các yếu tố có thể kích thích đường hô hấp.

Nếu trẻ sốt và khó chịu, có thể sử dụng thuốc hạ sốt phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế, đặc biệt cần tính liều theo cân nặng của trẻ. Không tự ý dùng thuốc ho, thuốc giãn phế quản, thuốc chống dị ứng hoặc kháng sinh cho trẻ nếu chưa được bác sĩ chỉ định.

3. Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám nếu tình trạng khò khè nhiều, ho kéo dài vài ngày hoặc các triệu chứng hô hấp không có dấu hiệu cải thiện.

Đặc biệt, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như:

Trẻ bỏ bú hoặc bú kém rõ rệt.

Thở khó, thở nhanh hoặc thở gắng sức.

Lồng ngực bị lõm khi trẻ hít vào.

Trẻ tím môi, tím đầu ngón tay hoặc da tái bất thường.

Trẻ li bì, khó đánh thức hoặc phản ứng kém.

Các triệu chứng ngày càng nặng lên.

Ở trẻ nhỏ, tình trạng khó thở có thể diễn biến nhanh. Vì vậy, cha mẹ không nên chờ đến khi trẻ tím tái hoặc suy hô hấp mới đưa đi khám.

4. Chủ động phòng bệnh cho trẻ

Để giảm nguy cơ viêm tiểu phế quản và các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, cha mẹ cần giữ vệ sinh tay, hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người đang mắc bệnh hô hấp và tránh đưa trẻ đến nơi đông người khi dịch bệnh đang gia tăng.

Không để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá trong gia đình. Đảm bảo trẻ được ăn uống đầy đủ, ngủ đủ giấc và tiêm chủng theo lịch.

Viêm tiểu phế quản cấp ở trẻ nhỏ thường do virus và có thể hồi phục tốt nếu được chăm sóc, theo dõi phù hợp. Tuy nhiên, cha mẹ cần đặc biệt chú ý đến nhịp thở, khả năng bú và tình trạng toàn thân của trẻ. Khi trẻ khò khè nhiều, ho kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu khó thở, cần đưa trẻ đi khám sớm để được đánh giá và xử trí kịp thời.