Vị thế của Mỹ và Iran sau 6 tháng xung đột
Bức tranh tổng thể cho thấy một cuộc chiến không có người chiến thắng rõ ràng, khi bế tắc ngoại giao, tổn thất kinh tế và tính toán chính trị đang chi phối cục diện.
Con tàu di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: AA/TTXVN
Trên mặt trận ngoại giao, tiến trình đàm phán gần như “đóng băng”. Các kênh đối thoại giữa Washington và Tehran không đạt được đột phá đáng kể, trong khi cường độ giao tranh cũng không leo thang mạnh, tạo ra trạng thái giằng co kéo dài.
Giới quan sát nhận định đây là một cuộc chiến tiêu hao, nơi cả hai bên đều chờ đợi đối phương nhượng bộ nhưng chưa sẵn sàng xuống thang.
Đáng chú ý, vai trò của Israel - đồng minh khởi phát chiến dịch cùng Mỹ - đang mờ nhạt dần trong các cuộc thảo luận ngoại giao. Quan hệ giữa Washington và Tel Aviv xuất hiện dấu hiệu rạn nứt khi chính quyền Mỹ thúc đẩy các nỗ lực duy trì ngừng bắn tại Trung Đông, trong khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu theo đuổi những tính toán chính trị riêng trước thềm bầu cử.
Ở khía cạnh kinh tế, tác động của cuộc chiến là rất rõ nét, đặc biệt đối với Iran. Nền kinh tế vốn đã chịu nhiều lệnh trừng phạt nay càng thêm kiệt quệ khi lạm phát leo thang tới gần 90%, giá cả hàng hóa thiết yếu tăng vọt và thất nghiệp gia tăng.
Các doanh nghiệp đóng cửa, chuỗi cung ứng gián đoạn, trong khi người dân phải đối mặt với chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ, thậm chí không đủ khả năng chi trả cho nhu yếu phẩm và thuốc men.
Tuy nhiên, hiệu quả của các biện pháp trừng phạt vẫn là dấu hỏi lớn. Dù sức ép kinh tế gia tăng, giới phân tích cho rằng điều này chưa chắc khiến Tehran thay đổi lập trường, bởi mục tiêu duy trì quyền lực và chiến lược dài hạn của Iran vẫn được đặt lên hàng đầu.
Về quân sự, xung đột không còn ở giai đoạn leo thang nhanh như ban đầu mà chuyển sang trạng thái cầm chừng. Điều này giúp hạn chế nguy cơ lan rộng, nhưng cũng khiến cuộc chiến kéo dài mà không có lối thoát rõ ràng.
Nhìn tổng thể, 6 tháng xung đột cho thấy cả Mỹ lẫn Iran đều chưa đạt được mục tiêu chiến lược rõ ràng. Trong khi Washington gia tăng sức ép kinh tế nhằm buộc Tehran nhượng bộ, Iran vẫn duy trì lập trường cứng rắn bất chấp khó khăn trong nước.
Cục diện hiện tại cho thấy cuộc chiến nhiều khả năng còn kéo dài, với chi phí ngày càng lớn nhưng triển vọng đạt được một giải pháp dứt điểm vẫn còn rất xa vời.
