Vì sao MiG-31 không cần cơ động như MiG-29?
MiG-31 không được tạo ra để quần vòng với tiêm kích đối phương, mà để phát hiện mục tiêu từ xa, tiếp cận nhanh và sử dụng tên lửa trước khi cuộc không chiến bước vào cự ly gần.
Nếu chỉ nhìn vào kích thước, MiG-31 có vẻ là một chiếc máy bay khó có thể cạnh tranh với những tiêm kích cơ động như MiG-29.
MiG-31 có chiều dài hơn 22 mét, sải cánh gần 14 mét và khối lượng cất cánh tối đa hơn 46 tấn. Nhưng đó không phải vấn đề đối với nhà thiết kế Liên Xô, bởi MiG-31 ngay từ đầu đã không được tạo ra cho nhiệm vụ quần vòng.
MiG-31 là tiêm kích đánh chặn tầm xa. Nhiệm vụ chính của nó là bảo vệ không phận rộng lớn trước các mục tiêu như máy bay ném bom, máy bay trinh sát và tên lửa hành trình.
Trong kịch bản này, khả năng phát hiện mục tiêu sớm, bay nhanh và mang tên lửa tầm xa quan trọng hơn khả năng xoay vòng ở cự ly gần.
Đây cũng là lý do MiG-31 được trang bị radar Zaslon và hệ thống điều khiển hỏa lực mạnh. Radar giúp máy bay phát hiện và theo dõi mục tiêu từ xa, trong khi tên lửa không đối không tầm xa R-33 cho phép MiG-31 tấn công mà không nhất thiết phải áp sát đối phương.
Thiết kế 2 động cơ D-30F6 cũng phù hợp với triết lý này. MiG-31 có tốc độ tối đa khoảng Mach 2,83, cho phép nhanh chóng tiếp cận khu vực có mục tiêu.
Máy bay mang lượng nhiên liệu lớn để duy trì hoạt động trong thời gian dài và có thể phối hợp với các máy bay khác thông qua hệ thống trao đổi dữ liệu.
Trong khi đó, MiG-29 được thiết kế cho một môi trường tác chiến khác. Tiêm kích này có kích thước nhỏ hơn, trọng lượng thấp hơn và khả năng cơ động cao, phù hợp với những cuộc không chiến ở cự ly gần.
Phi công MiG-29 có thể tận dụng khả năng cơ động của máy bay để thay đổi hướng nhanh và đưa tên lửa vào vị trí khai hỏa.
MiG-31 cố gắng tránh chính tình huống đó. Nếu phải quần vòng với một tiêm kích cơ động, lợi thế lớn nhất của nó về radar, tốc độ và tên lửa tầm xa sẽ bị giảm đi. .
Vì vậy, triết lý tác chiến của MiG-31 là phát hiện trước, tiếp cận nhanh, khai hỏa từ xa và rời khỏi khu vực nguy hiểm
Điều này cho thấy "cơ động" không phải tiêu chí duy nhất quyết định sức mạnh của một tiêm kích.
Một máy bay có thể kém cơ động hơn nhưng vẫn nguy hiểm nếu nó có cảm biến tốt, tốc độ cao, vũ khí phù hợp và được sử dụng đúng vai trò.
MiG-31 vì thế không cần trở thành một "võ sĩ" giỏi quần vòng. Nó giống một "thợ săn tầm xa": không tìm cách đánh đối thủ trong cuộc đấu vòng tròn, mà cố gắng kết thúc cuộc chạm trán trước khi đối phương có cơ hội áp sát.