Về với những 'địa chỉ đỏ' cách mạng hôm nay

Trên nền tảng truyền thống cách mạng, Vân Đình, Ứng Hòa, Cổ Đô, Nam Phù... đang viết tiếp câu chuyện trong kỷ nguyên mới.

Lãnh đạo xã Vân Đình thăm, dâng hương tại "địa chỉ đỏ" cách mạng của Đảng bộ xã Vân Đình - nơi thành lập chi bộ Đảng đầu tiên của Huyện Ứng Hòa trước đây, nay là xã Vân Đình. Ảnh: ST

Những vùng đất nuôi giấu cán bộ cách mạng

Trong dòng chảy lịch sử cách mạng của ngoại thành Hà Nội, xã Vân Đình là một trong những vùng đất sớm được ánh sáng của Đảng soi đường. Tại đây, tinh thần yêu nước của người dân đã gặp gỡ lý tưởng cách mạng, hình thành những hạt nhân đầu tiên cho phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở phía Nam Thủ đô.

Đặc biệt, thôn Tảo Khê ghi dấu mốc son khi trở thành nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của Ứng Hòa vào tháng 2-1938 - một trong 3 chi bộ ra đời sớm nhất của tỉnh Hà Đông lúc bấy giờ. Tại ngôi nhà của đồng chí Trương Đỗ Uông (tức Nguyễn Văn Lộc), đồng chí Lê Hồ đã tổ chức kết nạp ba đảng viên đầu tiên gồm: Trương Đỗ Uông, Lê Văn Bưởi và Ngô Khải, đồng thời chỉ định đồng chí Trương Đỗ Uông giữ cương vị Bí thư Chi bộ.

Báo Hànôịmới thăm Bảo tàng Khu Cháy tại xã Ứng Hòa. Ảnh: ST

Từ căn nhà nhỏ giữa làng quê Bắc Bộ, Chi bộ Tảo Khê ra đời, nhanh chóng trở thành hạt nhân lãnh đạo phong trào cách mạng, trung tâm chỉ đạo ở phía Nam tỉnh và vùng Ứng Hòa, góp phần quan trọng trong việc tập hợp quần chúng, chuẩn bị lực lượng tiến tới giành chính quyền. Vốn cần cù trong lao động, giàu lòng yêu nước, người dân Tảo Khê, xã Vân Đình sớm tiếp nhận lý tưởng cách mạng, một lòng theo Đảng, đoàn kết đứng lên đấu tranh giải phóng quê hương...

Còn với xã Ứng Hòa, trong những năm tháng non trẻ của cách mạng, nơi đây không chỉ là hậu phương cung cấp lương thực, mà còn là “vành đai an toàn” của nhiều cơ quan, cán bộ Trung ương và Xứ ủy Bắc Kỳ.

Tổng Bí thư Đỗ Mười, tên khai sinh Nguyễn Duy Cống, sinh ngày 02/02/1917 tại làng Đông Phù, xã Đông Mỹ (nay thuộc xã Nam Phù, Hà Nội). Ảnh: QD

Khu di tích chùa Chòng gắn liền với An toàn khu Xứ ủy Bắc Kỳ những năm 1942-1945 từng là nơi ở, làm việc, hội họp của nhiều đồng chí lãnh đạo tiền bối, như: Hoàng Quốc Việt, Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ… Những mái đình, mái chùa, ngôi nhà tranh nơi làng quê Nam Ứng Hòa đã trở thành “pháo đài lòng dân”, giữ cho ngọn lửa cách mạng không bao giờ tắt...

Còn tại Nam Phù, vùng đất bên sông Hồng, lịch sử cách mạng được khắc sâu bởi đây là quê hương của Tổng Bí thư Đỗ Mười, người cộng sản kiên trung, trọn đời cống hiến cho Đảng và dân tộc. Từ làng Đông Phù, đồng chí Đỗ Mười sớm giác ngộ cách mạng, tham gia phong trào công nhân, nhiều lần bị tù đày nhưng ý chí không hề lay chuyển. Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí trở thành niềm tự hào, là điểm tựa tinh thần cho các thế hệ người dân Nam Phù hôm nay...

Ở ngoại thành Hà Nội còn nhiều địa chỉ nuôi giấu cán bộ cách mạng, trở thành "địa chỉ đỏ" như: Đông Anh, Tam Hưng, Cổ Đô, Vật Lại... đã góp phần tạo nên chiều sâu lịch sử cách mạng cho Thủ đô Hà Nội.

Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại xã Cổ Đô là "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng của địa phương. Ảnh: Hồng Đạt

Khát vọng vươn cao

Nếu như trong quá khứ, các vùng quê ngoại thành Hà Nội là nơi nuôi giấu, chở che cán bộ cách mạng, thì hôm nay, truyền thống ấy đang được chuyển hóa thành động lực phát triển trong thời kỳ mới. Ông Trương Minh Tiến, ở thôn Tảo Khê, xã Vân Đình cho biết: Những di tích lịch sử trên quê hương, dù lặng lẽ đi qua năm tháng, vẫn âm thầm bồi đắp niềm tự hào, hun đúc tinh thần cách mạng cho các thế hệ hôm nay. Mỗi lần trở về, mỗi ánh nhìn dừng lại trước những kỷ vật lịch sử đều gợi lên niềm kính trọng sâu sắc đối với những chiến công oanh liệt mà cha ông đã dày công gây dựng, gìn giữ.

Tiếp nối truyền thống ấy, trong thời kỳ đổi mới, đặc biệt là những năm gần đây, dưới sự lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội và trực tiếp là Đảng bộ xã, cán bộ, nhân dân thôn Tảo Khê luôn đoàn kết, chung sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Công tác khuyến học, khuyến tài trở thành điểm sáng khi nhiều thế hệ liên tiếp đạt thành tích cao trong học tập. Hiện nay, toàn thôn có 21 người đạt học vị tiến sĩ trở lên, trong đó, nhiều nhà khoa học uy tín đã và đang góp phần làm rạng danh quê hương như: Giáo sư Ngô Thúc Lanh; Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Huy Cẩn; Giáo sư, Tiến sĩ Trương Quốc Bình…

Trong xây dựng nông thôn mới, truyền thống đoàn kết, nghĩa tình tiếp tục được người dân Tảo Khê phát huy. Mới đây, thôn đã khánh thành, đưa vào sử dụng khu vui chơi, thể dục cộng đồng với tổng kinh phí gần 100 triệu đồng, hoàn toàn từ sự tự nguyện đóng góp của nhân dân và những người con xa quê.

Lãnh đạo xã Vân Đình thăm, dâng hương tại "địa chỉ đỏ" cách mạng của Đảng bộ xã Vân Đình - nơi thành lập chi bộ Đảng đầu tiên của huyện Ứng Hòa trước đây, nay là xã Vân Đình. Ảnh: ST

Bên cạnh đó, nhiều công trình thiết thực như trồng hoa ven đường, lắp đặt hệ thống chiếu sáng, sửa chữa cổng làng, tôn tạo đình, đền, miếu mạo… được triển khai đồng bộ, thể hiện tinh thần “việc làng, việc nước là việc chung”.

Về định hướng phát triển của địa phương, Bí thư Đảng ủy xã Vân Đình Bùi Thị Thu Hiền cho biết, cùng với đầu tư các tuyến giao thông huyết mạch, tạo kết nối liên vùng thuận lợi, xã đặc biệt chú trọng bảo tồn, trùng tu hệ thống di tích lịch sử tại thôn Tảo Khê, qua đó gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống, tạo nền tảng phát triển du lịch trải nghiệm. Với lợi thế không gian làng quê yên bình, cảnh quan sạch đẹp, các “địa chỉ đỏ” của xã Vân Đình được kỳ vọng trở thành điểm đến hấp dẫn trong chuỗi du lịch lịch sử - văn hóa vùng ngoại ô Hà Nội.

Tương tự, tại Ứng Hòa, tinh thần đoàn kết, tự lực từng được tôi luyện trong kháng chiến tiếp tục được phát huy trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu. Các phong trào hiến đất mở đường, xã hội hóa hạ tầng, chỉnh trang làng xóm lan tỏa mạnh mẽ. Nhiều làng nghề truyền thống như: Đào Xá (làm đàn), Trạch Xá (may áo dài)... được khôi phục, phát triển theo hướng gắn với thị trường và du lịch trải nghiệm, vừa tạo sinh kế bền vững, vừa gìn giữ bản sắc văn hóa.

Theo Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa Nguyễn Đức Bình, địa phương chủ động gắn bảo tồn di tích cách mạng với phát triển du lịch văn hóa - lịch sử. Chùa Chòng và các điểm di tích được kết nối thành tour “Về nguồn - Một ngày ở Ứng Hòa”, giúp lịch sử không chỉ được kể lại, mà được “sống” trong trải nghiệm của người dân và du khách.

Với Nam Phù, quê hương Tổng Bí thư Đỗ Mười, các “địa chỉ đỏ” không chỉ là nơi tri ân, mà còn là không gian sinh hoạt chính trị, giáo dục truyền thống cho cán bộ, đoàn viên, thanh niên. Phát huy truyền thống cách mạng, địa phương đang đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển nông nghiệp chất lượng cao, nâng cao chất lượng giáo dục, an sinh xã hội và cải cách hành chính...

Đình Hòa Chanh - một địa chỉ đỏ tại xã Ứng Hòa. Ảnh: Sơn Tùng

Điểm chung dễ nhận thấy ở các địa phương là tư duy phát triển dựa trên nền tảng lịch sử: Bảo tồn không tách rời phát triển, giáo dục truyền thống gắn với nâng cao chất lượng cuộc sống. Các “địa chỉ đỏ” đã và đang góp phần bồi đắp lòng yêu nước, trách nhiệm công dân, đồng thời là tài nguyên văn hóa quan trọng để hình thành sản phẩm du lịch “về nguồn”.

Giàu truyền thống cách mạng, sinh ra nhiều nhà lãnh đạo lớn của Đảng và đất nước, các "địa chỉ đỏ" hôm nay đang xanh hơn, hiện đại hơn mà vẫn đậm đà bản sắc, góp phần tô "son" cho Thủ đô Hà Nội Anh hùng ngày càng thắm tươi, rạng rỡ...

Bạch Thanh