Về Hải Xuân ngắm bức tranh kinh tế đa sắc

Mô hình nuôi tôm công nghệ cao tại thôn 12, xã Hải Xuân.

Đổi mới trong nuôi trồng thủy sản

Thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã: Hải Phú, Hải Hòa và Hải Xuân, xã Hải Xuân mới hiện sở hữu tiềm năng lớn về nuôi trồng thủy sản. Toàn xã có hơn 500 ha diện tích mặt nước, trong đó khoảng 140 ha được đầu tư theo mô hình thâm canh và bán thâm canh. Nhờ khai thác hiệu quả lợi thế ven biển và tối ưu hóa quy hoạch vùng nuôi sau sáp nhập, địa phương đã có bước chuyển dịch mạnh mẽ từ nuôi quảng canh truyền thống sang ứng dụng công nghệ cao và bảo đảm an toàn sinh học.

Khu nuôi tôm rộng hơn 4.000 m² của anh Nguyễn Ngọc Minh là một trong những điểm sáng tiêu biểu tại thôn 12 - nơi có hơn 200 hộ đang gắn bó với nghề nuôi trồng thủy sản. Bước chân vào đây, cảm giác như lạc vào một "công xưởng" hiện đại: mái nhà màng trắng lấp lóa dưới nắng, các bể nổi hình tròn xếp ngay ngắn, dàn quạt nước quay đều tung bọt trắng xóa.

Vừa tỉ mẩn kiểm tra chỉ số vi sinh trên thiết bị đo, anh Minh bộc bạch: "Trước đây nuôi truyền thống ngoài bãi, cứ mỗi đợt bão hay không khí lạnh tràn về là tôi lại lo lắng, phấp phỏng. 5 năm trước, tôi quyết định dốc vốn hàng tỷ đồng dựng nhà bạt kiên cố, lắp hệ thống sục khí và xử lý nước tuần hoàn (khoảng 700 - 800 triệu đồng/1.000 m²). Nhờ tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, rủi ro giảm hẳn, tôm lại lớn nhanh. Năm ngoái tôi thu hơn 9 tấn tôm, hiệu quả kinh tế tăng lên rõ rệt".

Thu hoạch cá mú thương phẩm tại mô hình ao nuôi tuần hoàn khép kín của gia đình ông Bùi Văn Thụy.

Không riêng tôm thẻ, các vùng đầm quanh xóm cũng linh hoạt chuyển đổi sang nhiều đối tượng nuôi mới có giá trị kinh tế cao. Ông Bùi Văn Thụy, Trưởng thôn 12, đưa chúng tôi đi thăm mô hình ao nổi liên hoàn, nơi nước từ ao lắng, ao trữ nước đến ao chứa chất thải được tuần hoàn sạch sẽ. Từng đàn cá mú, cá vược quẫy đuôi làm mặt ao chao động.

Đứng bên bờ đầm ốc hương, ông Thụy hồ hởi: "Trước thôn chủ yếu nuôi tôm xô bồ, giờ có khoảng 10 hộ làm công nghệ cao khép kín. Năm ngoái, riêng nhà tôi đưa thêm ốc hương vào nuôi thử nghiệm, cuối năm thu hoạch 4 tấn ốc hương, 8 tấn cá mú và 2 tấn tôm. Cứ quản lý kỹ môi trường bằng chế phẩm sinh học là cầm chắc phần thắng".

Không kém phần nhộn nhịp là mảng sản xuất hàu giống của gia đình anh Dương Văn Thế tại thôn 16. Vừa cẩn trọng kiểm tra từng chùm hàu giống, anh Thế vừa trò chuyện. Gắn bó với nghề nuôi biển này suốt 7 - 8 năm qua, trên diện tích 2 mẫu, anh đã biến nơi đây thành địa chỉ cung cấp giống uy tín cho người nuôi khắp cả nước.

Anh Thế hồ hởi chia sẻ: “Nghề làm hàu giống đòi hỏi khắt khe từ khâu xử lý nguồn nước đến canh thời điểm thả vỏ, chọn con bố mẹ khỏe mạnh. Mỗi năm, cơ sở xuất bán đều đặn từ 2 - 4 vạn chùm hàu giống với giá ổn định khoảng 60.000 đồng/chùm. Thị trường giờ mở rộng từ Bắc vào Nam, hàng làm ra đến đâu tư thương đến tận nơi thu mua hết đến đó, thu nhập nhờ vậy mà vững vàng hơn hẳn.”

Anh Dương Văn Thế kiểm tra chất lượng các chùm hàu giống trước khi xuất bán.

Sự năng động của những nông dân như anh Minh, ông Thụy hay anh Thế chính là minh chứng rõ nét cho luồng sinh khí mới tại Hải Xuân. Từ chỗ phụ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên, việc mạnh dạn ứng dụng công nghệ, đa dạng hóa con vật nuôi và chủ động nguồn giống đang giúp bức tranh kinh tế biển nơi đây ngày càng khởi sắc.

Khoảng xanh giữa làng biển

Tạm rời những ao đầm thủy sản rì rào quạt nước, bước vào làng nghề cây cảnh Tân Hùng (nay thuộc thôn 14), không gian lắng lại, xanh mát và tĩnh lặng. Ít ai ngờ giữa vùng đất sương muối gió biển này lại có một làng nghề sinh vật cảnh tài hoa đã âm thầm bám rễ từ những năm 1960. Đến nay, trong số 770 hộ dân trong thôn, thì có tới gần 300 gia đình chọn nghề uốn tỉa cây cảnh làm sinh kế.

Bên tán sanh cổ thụ, ông Đào Văn Quang, Trưởng Ban điều hành làng nghề, đang chăm chú tỉa dăm, cắt nhánh cho cây. Ông chia sẻ: "Cây cảnh Hải Xuân có cái hồn riêng vì nó lớn lên trong nắng gió khắc nghiệt của biển. Mỗi gốc sanh, gốc si được uốn nắn tỉ mỉ là một lần nghệ nhân gửi gắm vào đó những triết lý nhân sinh sâu sắc. Hiện khuôn viên vườn ông Quang đang lưu giữ hơn 700 gốc sanh, si dáng cổ, nhiều cây tuổi đời bằng cả đời người.

Các nghệ nhân làng nghề cây cảnh Tân Hùng (thôn 14) trao đổi kinh nghiệm uốn tỉa, chăm sóc những gốc sanh cổ thụ trị giá hàng chục triệu đồng.

Tại vườn nhà ông Trần Văn Đắc gần đó, tiếng kéo bấm lách cách hòa cùng tiếng nói cười xôn xao của khách thưởng cây. Hơn 200 gốc sanh Nam Điền, cây ký đá, cây lên ang chậu được xếp hàng ngăn nắp, đậm nét cổ kính, phong nhã. Tay thoăn thoắt gọt vắt lại vết cắt trên thân cây, ông Đắc hồ hởi: "Dân Hải Xuân giờ làm cây tinh lắm, không làm hàng chợ xô bồ. Cây bình thường cũng có giá 5-6 triệu đồng, còn những cây thế hoàn thiện, dăm nhặt, tay chi chuẩn mực thì trị giá hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng". Nhờ tư duy làm nghệ thuật gắn với kinh tế thị trường, nghề sinh vật cảnh không chỉ giữ gìn nét văn hóa làng quê mà còn mang lại nguồn thu nhập bền vững, tạo nên những triệu phú cây cảnh ngay trên vùng đất biển.

Chú trọng nâng cấp hạ tầng nông thôn mới

Cùng với tư duy đổi mới trong sản xuất, việc hoàn thiện hạ tầng giao thông chính là "mảnh ghép" quan trọng làm nên diện mạo mới cho Hải Xuân. Với phương châm lấy hạ tầng làm đòn bẩy phát triển kinh tế, địa phương đã dồn sức nâng cấp, kiên cố hóa hệ thống giao thông nông thôn và nội đồng.

Chỉ tay về phía tuyến đường bê tông phẳng lỳ nối thẳng ra cánh đồng, đồng chí Nguyễn Văn Đồng, Bí thư Chi bộ thôn 16, phấn khởi: "Năm qua, thôn chúng tôi đã hoàn thành 9 tuyến đường nội đồng và 7 tuyến đường xóm với tổng chiều dài 4 km từ nguồn kinh phí hỗ trợ của Nhà nước và nhân dân đóng góp. Có đường mới, máy gặt, máy cấy chạy thẳng ra tận ruộng, bà con chở nông sản về nhà nhẹ nhàng, tư thương đến tận chân đồng thu mua".

Tuyến đường giao thông nối thôn 14 và thôn 16 được bê tông hóa phẳng lỳ, giúp bà con thuận tiện sản xuất và vận chuyển nông sản.

Cùng chung niềm vui ấy, tại thôn 14, Bí thư Chi bộ Trần Văn Đắc cũng phấn khởi cho biết, tuyến đường nội đồng dài 1 km được đầu tư khang trang, kiên cố đưa vào sử dụng từ cuối năm 2025 đã làm thay đổi hẳn diện mạo khu vực sản xuất. Con đường mới sạch đẹp không chỉ giúp bà con di chuyển an toàn, thong dong mà việc vận chuyển cây cảnh, nông sản bằng xe cơ giới cũng vô cùng thuận tiện.

Bức tranh hạ tầng đồng bộ chính là điểm tựa để Hải Xuân phát triển kinh tế đa ngành, đa lĩnh vực. Đồng chí Phạm Văn Tình, chuyên viên Phòng Nông nghiệp và Môi trường xã Hải Xuân, nhấn mạnh: Địa phương đang tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp, chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng nâng cao chất lượng gắn với ổn định năng suất. Nổi bật là việc cơ giới hóa đồng bộ hầu hết các khâu sản xuất lúa, từ làm đất, gieo cấy, phun thuốc bảo vệ thực vật bằng máy bay không người lái cho đến thu hoạch, phơi sấy. Cùng với hơn 522 ha rau màu cho hiệu quả kinh tế cao, xã duy trì ổn định 20 ha lúa sản xuất theo hướng hữu cơ được cấp mã số vùng trồng tại xóm 14, 15. Ngoài ra, Hải Xuân cũng phát triển mạnh tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ với 5 doanh nghiệp may mặc, giày da cùng gần một trăm HTX, cơ sở sản xuất vừa và nhỏ, giải quyết việc làm tại chỗ cho hơn 5.000 lao động.

Đặc biệt, trong xây dựng nông thôn mới, chỉ riêng 6 tháng đầu năm, xã đã hoàn thiện giải ngân hỗ trợ nhân dân hơn 12,6 tỷ đồng để nâng cấp các công trình nông thôn mới, tạo đà vững chắc tiến tới xây dựng xóm thông minh, xóm kiểu mẫu.

Những kết quả toàn diện ấy chính là đòn bẩy quan trọng để Hải Xuân tự tin hiện thực hóa những mục tiêu bứt phá trong giai đoạn mới. Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Hải Xuân lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, xã đặt chỉ tiêu tốc độ tăng giá trị sản phẩm bình quân đạt 7,2%/năm; giá trị sản phẩm trên 1 ha đất canh tác nông nghiệp, thủy sản đạt 230 triệu đồng/năm; nâng thu nhập bình quân đầu người lên 110 triệu đồng/năm và giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều xuống dưới 0,5%. Đồng thời, Hải Xuân sẽ phát huy tối đa lợi thế 8 km bờ biển, nâng cao năng lực khai thác của đội tàu hơn 100 chiếc đánh bắt xa bờ và đẩy mạnh phát triển các sản phẩm OCOP đặc trưng của vùng đất ven biển.

Từ âm thanh hối hả, nhộn nhịp trên những đầm tôm công nghệ cao, sắc xanh trầm mặc, phong nhã của làng nghề cây cảnh đến những con đường bê tông nội đồng phẳng lỳ trải dài ra tận chân sóng, Hải Xuân đang ghép trọn vẹn từng mảnh ghép để hoàn thiện bức tranh kinh tế đa sắc. Sự đồng lòng của chính quyền và nhân dân cùng tư duy đổi mới chính là động lực quan trọng nhất để xã ven biển Hải Xuân tiếp tục vững vàng vươn xa trên hành trình hội nhập và phát triển bền vững.