Vay vốn để học đại học

Cán bộ tuyển sinh Trường ĐH Công nghệ TPHCM tư vấn, hướng dẫn tân sinh viên về các chính sách tài chính của nhà trường. Ảnh: THANH HÙNG

Nhu cầu vay vốn học tập ở mức cao

Trần Thị Hoàng Nhi, sinh viên ngành Lưu trữ học khóa 23, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TPHCM), vay 14 triệu đồng, tương đương học phí 1 năm của ngành đang theo học. Khoản tiền chủ yếu dùng đóng học phí, mua giáo trình và hỗ trợ một phần chi phí sinh hoạt. Ban đầu có chút áp lực về việc làm sao để trả nợ, nhưng sau đó Nhi xem đây là động lực để nỗ lực học tập và nhanh chóng tìm được việc làm sau khi tốt nghiệp.

Cùng chia sẻ động lực vượt khó, Đỗ Minh Kỳ, sinh viên khóa 2024, khoa Công nghệ thông tin, Trường ĐH Ngoại ngữ - Tin học TPHCM (HUFLIT), vay 25 triệu đồng đóng học phí 1 học kỳ, sau khi nông sản của gia đình bị ảnh hưởng thiên tai.

ThS Trần Nam, Trưởng phòng Công tác sinh viên, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TPHCM), cho biết, mỗi năm trường có 500-600 sinh viên đăng ký vay vốn. Đây là chính sách nhân văn, giúp nhiều sinh viên khó khăn có điều kiện tiếp tục học ĐH...

Năm học 2025-2026, tại Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TPHCM), chương trình bảo lãnh vay học phí do Ban Đại diện cộng đồng cựu sinh viên Phú Thọ - Bách khoa triển khai đã tiếp nhận hơn 770 hồ sơ với tổng số tiền giải ngân hơn 19 tỷ đồng; trao hơn 5.300 suất học bổng, tổng trị giá hơn 92 tỷ đồng cho sinh viên. Nhà trường cho biết, các chương trình này sẽ tiếp tục được duy trì và mở rộng trong năm học 2026-2027 cùng với chương trình học bổng của Chính phủ.

Tại TP Đồng Nai, nhu cầu vay vốn học tập trong sinh viên cũng khá lớn. Theo ông Võ Trọng Hòa, Phó Giám đốc chi nhánh Ngân hàng CSXH TP Đồng Nai, đến nay, chương trình tín dụng học sinh, sinh viên (HSSV) tại địa phương có 23.657 em đang vay vốn, tổng dư nợ 1.708 tỷ đồng.

Năm 2025, có 5.169 lượt HSSV được vay vốn với số tiền 541 tỷ đồng. Từ đầu năm 2026 đến nay, có 491 lượt HSSV được vay vốn với số tiền 39 tỷ đồng. Trong bối cảnh học phí cùng tiền thuê nhà, ăn ở, đi lại, giáo trình và chi phí học tập đều tăng, nguồn tín dụng chính sách đóng vai trò quan trọng trong chia sẻ gánh nặng tài chính với gia đình người học.

Để vốn vay theo kịp chi phí đại học

Theo chính sách tín dụng đối với HSSV có hoàn cảnh khó khăn, mức vay tối đa hiện nay là 4 triệu đồng/tháng/HSSV, áp dụng từ tháng 5-2022. Đối tượng vay theo quy định là HSSV mồ côi; thuộc hộ nghèo, cận nghèo, hộ có mức sống trung bình; gia đình gặp khó khăn tài chính đột xuất...

Người học các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán (STEM) đáp ứng điều kiện còn được tiếp cận chính sách tín dụng riêng theo Quyết định 29/2025/QĐ-TTg, gồm học phí và sinh hoạt phí, chi phí học tập khác, tối đa 5 triệu đồng/tháng. Từ thực tế triển khai tại TP Đồng Nai, ông Võ Trọng Hòa nhận định, mức vay tối đa 4 triệu đồng/tháng hiện chỉ đáp ứng một phần chi phí, nhất là với sinh viên xa nhà, học tại các thành phố lớn; theo học các ngành có chi phí đào tạo, thực hành cao.

Do đó nên nghiên cứu điều chỉnh mức vay phù hợp hơn với biến động học phí và chi phí sinh hoạt; đồng thời cần rà soát, bổ sung đối tượng thụ hưởng để những trường hợp thực sự khó khăn nhưng chưa thuộc diện vay vốn có thêm cơ hội tiếp cận vốn ưu đãi.

Cùng quan điểm, ông Trần Nam thông tin, mức vay 4 triệu đồng/tháng là một nỗ lực đáng ghi nhận, nhưng trong bối cảnh học phí thay đổi, mức này đang thấp hơn nhu cầu thực tế của nhiều sinh viên. Đáng chú ý, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Quyết định của Thủ tướng về tín dụng đối với HSSV, trong đó đề xuất nâng mức vốn cho vay tối đa lên 8 triệu đồng/tháng/HSSV. Nếu đề xuất được thông qua, sẽ tạo thêm điều kiện để sinh viên hoàn cảnh khó khăn yên tâm học tập.

Đồng quan điểm, ông Đinh Hồng Vân, Trưởng phòng Chính trị - công tác sinh viên HUFLIT, cho rằng, mức vay nên được điều chỉnh theo biến động học phí, phí sinh hoạt thay vì duy trì cố định trong thời gian dài. Đồng thời, tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, tăng liên thông dữ liệu giữa cơ sở giáo dục, chính quyền địa phương và đơn vị cho vay để rút ngắn thời gian xét duyệt, giải ngân.