Vàng 'bốc hơi' hàng triệu đồng: cơn sốt đã hạ nhiệt?

Ảnh minh họa: AI

Một phiên xóa sạch hơn 100USD

Kết thúc phiên 1.9, vàng giao ngay thế giới giảm 119USD, xuống 4.327USD/ounce – mức thấp nhất kể từ ngày 19.8. Đến sáng 2.9, giá tiếp tục lùi về khoảng 4.310USD, có thời điểm chạm 4.304USD/ounce. Chỉ trong thời gian ngắn, kim loại quý đã trượt khỏi mốc 4.400USD. 

Đà giảm lập tức lan sang thị trường trong nước. Một số điểm kinh doanh hạ giá vàng miếng SJC khoảng 1,7 triệu đồng mỗi lượng, đưa giá bán xuống quanh 145 triệu đồng. Có nơi giảm vàng nhẫn tới 2,5 triệu đồng, niêm yết mua – bán ở mức 133 – 137 triệu đồng mỗi lượng. Tuy nhiên, giá giữa các doanh nghiệp và từng loại sản phẩm vẫn chênh lệch lớn. 

Đáng chú ý, khoảng cách mua – bán phổ biến từ 1,5 đến 4 triệu đồng mỗi lượng. Điều đó có nghĩa người mua có thể đã chịu khoản lỗ hàng triệu đồng ngay khi vừa bước ra khỏi cửa hàng, chưa cần giá thị trường giảm thêm.

Vì sao bất ổn tăng nhưng vàng vẫn giảm?

Thông thường, căng thẳng địa chính trị khiến dòng tiền tìm tới vàng. Nhưng lần này, vàng lại bị kẹp giữa hai lực đối nghịch.

Xung đột tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng mạnh, kéo theo lo ngại lạm phát. Cùng lúc, đồng USD và lợi suất trái phiếu Mỹ đi lên, khiến việc nắm giữ tài sản không sinh lãi như vàng trở nên kém hấp dẫn hơn.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn hai năm đã lên khoảng 4,39%, kỳ hạn mười năm đạt 4,79%. Thị trường đồng thời nâng xác suất Cục Dự trữ liên bang Mỹ tăng lãi suất trong tháng 9 lên khoảng 66%. Những con số này đã tạo sức ép trực tiếp lên giá vàng. 

Nói cách khác, bất ổn vẫn hỗ trợ vai trò trú ẩn của vàng, nhưng nguy cơ lạm phát và lãi suất cao lại nâng chi phí cơ hội nắm giữ kim loại quý. Trong ngắn hạn, lực thứ hai đang thắng thế.

Người mua trong nước chịu ba tầng rủi ro

Rủi ro đầu tiên là biến động của giá thế giới. Chỉ một phiên giảm gần 3% cũng đủ làm thay đổi hoàn toàn tâm lý thị trường.

Rủi ro thứ hai là chênh lệch giữa giá trong nước và giá thế giới. Trước nhịp giảm mới nhất, vàng thế giới quy đổi đã thấp hơn giá vàng trong nước khoảng 10,2 triệu đồng mỗi lượng. Khoảng cách này có thể co lại bằng việc giá thế giới tăng, nhưng cũng có thể thu hẹp bằng cách giá trong nước giảm.

Rủi ro thứ ba nằm ở biên độ mua – bán. Khi khoảng cách lên tới 4 triệu đồng, vàng phải tăng tương ứng người mua mới trở về điểm hòa vốn. Nếu mua bằng vốn vay hoặc tiền cần sử dụng trong thời gian ngắn, sức ép còn lớn hơn nhiều.

Vì thế, câu hỏi quan trọng không chỉ là “vàng có tăng trở lại không”, mà còn là: Người mua có chịu được một nhịp giảm sâu và kéo dài hay không? Mục tiêu là tích trữ dài hạn, bảo toàn tài sản hay chỉ vì sợ bỏ lỡ cơ hội?

Cơn sốt hạ nhiệt hay một nhịp rung lắc?

Một phiên lao dốc chưa đủ khẳng định xu hướng dài hạn đã đảo chiều. Thị trường vẫn chờ các dữ liệu việc làm, sản xuất và lạm phát của Mỹ để xác định bước đi tiếp theo của chính sách tiền tệ.

Tuy nhiên, cú giảm lần này phát đi một tín hiệu rõ ràng: vàng không phải chiếc thang chỉ có chiều đi lên. Càng ở vùng giá cao, mỗi thay đổi về lãi suất, tỷ giá, địa chính trị hoặc tâm lý chốt lời càng có thể tạo ra biên độ lớn.

Người mua cần nhìn đồng thời ba mức giá: giá thế giới, giá bán trong nước và giá doanh nghiệp sẵn sàng mua lại. Chỉ nhìn vào bảng giá bán hoặc những dự báo lạc quan rất dễ tạo ra ảo giác lợi nhuận.

Vàng có thể là công cụ bảo vệ tài sản, nhưng sẽ trở thành một cuộc đánh cược nếu người mua chạy theo đám đông, sử dụng đòn bẩy và không có giới hạn rủi ro. Thị trường không trừng phạt sự kỳ vọng, thị trường thường trừng phạt việc kỳ vọng mà không chuẩn bị cho kịch bản ngược lại.