Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam ra mắt quốc dân (1945)
Ngày 17.8.1945, Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam ra mắt quốc dân tại Tân Trào, giữa thời khắc Tổng khởi nghĩa cận kề. Cùng ngày này, nhiều dấu mốc lịch sử, văn hóa đáng chú ý của Việt Nam và thế giới cũng được ghi nhớ.
Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam ra mắt quốc dân

Mít-tinh Cách mạng Tháng Tám sôi sục ở Thủ đô Hà Nội. Ảnh: Tư liệu TTXVN
Theo Báo Nhân Dân, sáng 17.8.1945, Đại hội đại biểu Quốc dân Tân Trào bế mạc tại đình Tân Trào, sau hai ngày họp. Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam do lãnh tụ Hồ Chí Minh làm Chủ tịch ra mắt quốc dân và làm lễ tuyên thệ.
Thay mặt Ủy ban, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc lời thề quyết tâm lãnh đạo nhân dân giành độc lập, dù phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng. Đại hội tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa và thông qua 10 chính sách lớn của Việt Minh.
Điểm đáng chú ý là Ủy ban được hình thành ngay trước Tổng khởi nghĩa, thực hiện chức năng của một chính phủ lâm thời, chuẩn bị tổ chức quyền lực cho Nhà nước cách mạng. Từ quyết sách tại Tân Trào, cả nước nhanh chóng bước vào cao trào giành chính quyền.
“Tiến quân ca” lần đầu vang lên trước Nhà hát Lớn Hà Nội
Theo TTXVN, ngày 17.8.1945, bài hát “Tiến quân ca” của nhạc sĩ Văn Cao lần đầu được cất lên trước đông đảo công chúng trong cuộc mít tinh của nhân dân trước Nhà hát Lớn Hà Nội.
Sự kiện diễn ra trong không khí Cách mạng Tháng Tám đang dâng cao, khi những biểu tượng của cách mạng xuất hiện công khai giữa Hà Nội. Sau đó, ngày 2.9.1945, “Tiến quân ca” được cử hành tại Quảng trường Ba Đình trong lễ Độc lập.
Điểm đáng chú ý là ca khúc từ một sáng tác cách mạng đã trở thành biểu tượng âm nhạc của quốc gia. Năm 1946, Quốc hội khóa I chính thức quyết định chọn “Tiến quân ca” làm Quốc ca Việt Nam.
Điện ảnh Quân đội nhân dân được thành lập
Ngày 17.8.1960, Đoàn Điện ảnh Quân đội thuộc Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam được thành lập, tiền thân của Điện ảnh Quân đội nhân dân.
Ngay từ khi ra đời, đơn vị hoạt động trên mặt trận văn hóa - văn nghệ, ghi lại hình ảnh người lính, chiến đấu và đời sống quân đội. Trong chiến tranh, các nghệ sĩ - chiến sĩ mang máy quay tới nhiều chiến trường, tạo nên những thước phim tư liệu có giá trị.
Điểm đáng chú ý là sau hơn sáu thập kỷ, Điện ảnh Quân đội không chỉ lưu giữ ký ức về chiến tranh mà còn phản ánh nhiều hoạt động của quân đội trong thời bình, thiên tai, cứu hộ, cứu nạn và xây dựng đất nước.
Những tư liệu ấy trở thành nguồn hình ảnh quan trọng phục vụ giáo dục truyền thống và nghiên cứu lịch sử.
Tượng đài vua Lý Thái Tổ được khởi công xây dựng
Sáng 17.8.2004, UBND TP Hà Nội khởi công tượng đài vua Lý Thái Tổ tại vườn hoa Chí Linh, bên hồ Hoàn Kiếm; công trình khánh thành ngày 7.10.2004.
Cuộc thi sáng tác mẫu được phát động từ tháng 2.2003, với 29 mẫu dự thi. Tháng 3.2004, mẫu của nhà điêu khắc Vi Thị Hoa được dựng thử tại vườn hoa Chí Linh để kiểm chứng và lấy ý kiến trước khi thi công.
Tượng đúc bằng đồng, cùng bệ cao 10,1 m, nặng khoảng 34 tấn; con số 10,1 m gợi năm 1010, khi Lý Thái Tổ dời đô ra Thăng Long. Đáng chú ý, công trình được khẩn trương thi công trong chưa đầy hai tháng, kịp hoàn thành dịp kỷ niệm 50 năm Giải phóng Thủ đô và hướng tới 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.
Lễ hội đền Bảo Hà được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Năm 2016, Lễ hội đền Bảo Hà được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định 2067/QĐ-BVHTTDL ngày 13.6.2016.
Lễ hội được tổ chức tại đền Bảo Hà, nay thuộc tỉnh Lào Cai, gắn với tín ngưỡng thờ nhân vật được cộng đồng tôn kính tại di tích. Lễ hội chính diễn ra vào ngày 17.7 âm lịch, thu hút đông đảo người dân và du khách.
Điểm đáng chú ý là việc ghi danh tạo cơ sở pháp lý và nhận thức xã hội thuận lợi hơn cho bảo tồn các thực hành văn hóa, nghi lễ, phong tục và không gian lễ hội. Đây cũng là một trong những di sản gắn kết giữa bảo tồn văn hóa cộng đồng với phát triển du lịch địa phương.
“Tự hào là người Việt Nam” diễn ra tại Mỹ Đình
Tối 17.8.2025, chương trình nghệ thuật đặc biệt “Tự hào là người Việt Nam” diễn ra tại Quảng trường Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, Hà Nội, hướng tới kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2.9.
Chương trình được xây dựng theo ba chương, kết nối các lớp lịch sử từ thời đại Hùng Vương, những cuộc đấu tranh bảo vệ đất nước đến Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2.9.1945 và chặng đường 80 năm.
Điểm đáng chú ý là chương trình được tổ chức theo quy mô lớn, phục vụ công chúng trong không gian mở và được truyền hình trực tiếp trên VTV1, đồng thời tiếp sóng trên nhiều kênh địa phương.
Sự kiện tạo một không gian nghệ thuật cộng đồng, góp phần lan tỏa lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc.
Indonesia tuyên bố độc lập
Ngày 17.8.1945, Indonesia tuyên bố độc lập, mở đầu quá trình xây dựng nhà nước độc lập và đấu tranh bảo vệ nền độc lập trước sự trở lại của thực dân Hà Lan.
Tuyên bố được Sukarno và Mohammad Hatta đọc tại Jakarta, chỉ hai ngày sau khi Nhật Bản tuyên bố đầu hàng Đồng minh. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh trật tự thuộc địa ở Đông Nam Á biến động mạnh sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
Điểm đáng chú ý là Indonesia và Việt Nam đều tiến hành giành chính quyền, tuyên bố độc lập trong cùng một thời điểm lịch sử đầy biến động của khu vực. Với Indonesia, ngày 17.8 hằng năm trở thành Ngày Độc lập.
Đây là dấu mốc quốc tế đáng chú ý khi nhìn lại ngày 17.8, bên cạnh các sự kiện của Cách mạng Tháng Tám ở Việt Nam.
Joseph Pulitzer đặt nền móng cho giải thưởng mang tên mình
Ngày 17.8.1903, theo tư liệu được Báo Công an nhân dân dẫn lại, Joseph Pulitzer lập di chúc dành 2 triệu USD cho việc xây dựng quỹ liên quan đến các giải thưởng về văn học, báo chí, âm nhạc và sân khấu.
Pulitzer, một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn đến báo chí Mỹ cuối thế kỷ XIX, cũng dành tiền cho việc thành lập trường báo chí tại Đại học Columbia. Sau khi ông qua đời năm 1911, Trường Báo chí Columbia được thành lập năm 1912; giải Pulitzer bắt đầu được trao từ năm 1917.
Điểm đáng chú ý là di sản của Pulitzer không chỉ gắn với một giải thưởng danh giá mà còn với việc đặt nền móng cho đào tạo báo chí đại học ở Mỹ.
Một số tư liệu ghi thời điểm lập di chúc là năm 1904; trong khi một số nguồn trong nước ghi ngày 17.8.1903.
