Từ đồng thuận đến đồng hành xây dựng đô thị mới

Quang cảnh trung. tâm xã Cư Jút. Ảnh: Lê Phước

Hạ tầng - nền tảng lên đô thị

Cả 3 xã Đức Trọng, Hàm Thuận Nam và Cư Jút đều đáp ứng 5/5 tiêu chuẩn theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội gồm: quy mô dân số, diện tích, cơ cấu kinh tế, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp và vị trí chiến lược. Việc UBND tỉnh đề nghị chuyển đổi từ nông thôn (xã) lên đô thị (phường) không chỉ là quyết định hành chính, mà còn là sự thừa nhận tất yếu trước tốc độ đô thị hóa tại các địa phương này.

Trong cơ cấu, cả 3 xã này đều là những hạt nhân phát triển cấp tiểu vùng của tỉnh. Trong đó: Đức Trọng có diện tích 148,78 km², dân số 88.998 người, tỷ lệ đô thị hóa 75,5%, thu nhập bình quân 110 triệu đồng/năm (2025). Xã này còn là điểm giao thoa chiến lược của quốc lộ 20, 27, 28B và cao tốc CT.27, kết nối Đà Lạt với các vùng kinh tế ven biển và Đông Nam Bộ; xã Hàm Thuận Nam có 34.012 nhân khẩu, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp 73,55%, giữ vị trí cửa ngõ ven biển năng động ở khu vực Đông Nam tỉnh; Cư Jút có 50.914 nhân khẩu, là trục kết nối thương mại, logistics và công nghiệp khoáng sản trên hành lang Bắc - Nam Tây Nguyên.

Sân bay quốc tế Liên Khương, cảng hàng không quan trọng của tỉnh Lâm Đồng nằm trên địa bàn xã Đức Trọng

Những con số thống kê này cho thấy, hạ tầng giao thông, công nghiệp, thương mại và dịch vụ tại các xã đã mang dáng vóc của một đô thị hiện đại. Việc khoác lên chiếc áo cấp phường sẽ mở ra cơ sở pháp lý vững chắc để địa phương thu hút đầu tư, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật - xã hội và chỉnh trang cảnh quan theo hướng xanh, thông minh, bền vững.

Cần sự đồng hành của Nhân dân

Sự đồng thuận của đông đảo cử tri trong kỳ lấy ý kiến vừa qua là “tài sản tinh thần” vô giá, thể hiện niềm tin của Nhân dân vào đường lối phát triển của Đảng và Nhà nước. Thế nhưng, từ sự đồng thuận trên giấy tờ đến sự đồng hành trong đời sống thực tế là một chặng đường đòi hỏi sự kiên trì và quyết tâm chính trị rất lớn.

Ngọn Hải đăng Kê Gà - một trong những điểm du lịch nổi tiếng ở Hàm Thuận Nam. Ảnh: Tư liệu Báo Lâm Đồng

Chia sẻ về kỳ vọng này, bà Phạm Thị Ngọc Quỳnh, một giáo viên, đồng thời là người con của xã Đức Trọng bày tỏ: “Nghe tin tỉnh xin chủ trương thành lập phường, bà con chúng tôi rất phấn khởi và tự hào. Ai cũng mong dịch vụ công, hạ tầng, môi trường sống sẽ ngày một khang trang, tiện nghi hơn. Nhưng tôi cũng hiểu rằng, được gọi là phường không chỉ là đổi tên trên giấy tờ. Mỗi người dân còn phải thích ứng với văn hóa giao thông đô thị, giữ gìn trật tự đường phố, đô thị. Có như vậy, đô thị mới thực sự là đô thị”.

Thực tế, mô hình Quản trị đô thị đặt ra yêu cầu khắt khe hơn về quản lý quy hoạch đất đai, trật tự xây dựng, vệ sinh môi trường và dịch vụ công trực tuyến. Nếu tư duy quản lý vẫn giữ thói quen cũ, hoặc lối sống của người dân vẫn mang tính làng quê, thì đô thị mới sẽ dễ rơi vào tình trạng phường trên giấy tờ hành chính nhưng lối sống vẫn là nông thôn.

Nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình và lãnh đạo tỉnh thăm Trung tâm phục vụ hành chính công xã Đức Trọng

Chuyển đổi 3 xã thành phường là bước đi cụ thể hóa Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng theo mô hình đa cực, đa trung tâm, tạo cơ sở pháp lý để đổi mới phương thức quản trị nhà nước ở cơ sở mà không làm tăng số lượng đơn vị hành chính hay biên chế. Chính quyền các cấp vì thế cần phải đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực thực thi để phục vụ người dân và doanh nghiệp theo chuẩn mực đô thị hiện đại.

Với 99,02% cử tri đồng thuận, hành trình lên đô thị của 3 xã Đức Trọng, Hàm Thuận Nam và Cư Jút đã có điều kiện cần. Để điều kiện đủ được hiện thực hóa, yếu tố then chốt là tạo bước chuyển mạnh mẽ trong ý thức cộng đồng - để văn minh đô thị không chỉ là tên gọi, mà trở thành hơi thở thực sự của cuộc sống mới.