Trung Quốc thống trị robot, vẫn thua Mỹ ở điểm then chốt

Cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực robot hình người đang ngày càng nóng lên khi Trung Quốc và Mỹ liên tục tăng tốc đầu tư vào công nghệ này. Báo cáo mới từ LexisNexis, dựa trên phân tích hơn 26.000 nhóm bằng sáng chế trên toàn cầu, cho thấy Trung Quốc hiện là quốc gia dẫn đầu về quy mô đổi mới. Tuy nhiên, nếu xét về chất lượng công nghệ và giá trị thương mại của các sáng chế, Mỹ vẫn đang nắm lợi thế đáng kể. Điều này phản ánh cuộc đua không chỉ nằm ở số lượng bằng sáng chế mà còn ở khả năng tạo ra những công nghệ có sức ảnh hưởng lớn đến thị trường trong tương lai.

Theo báo cáo, các doanh nghiệp Trung Quốc đang áp đảo bảng xếp hạng đổi mới trong ngành robot hình người. Năm vị trí dẫn đầu đều thuộc về các công ty gồm Fourier, AgiBot, LimX Dynamics, Pudu Robotics và Unitree Robotics, trong khi Leju Robotics đứng thứ 9, giúp Trung Quốc chiếm tới 6 trong top 10 doanh nghiệp hàng đầu thế giới. Ba đại diện của Mỹ là Figure AI, Apptronik và Agility Robotics lần lượt giữ các vị trí thứ 6, 8 và 10, còn Agile Robots là doanh nghiệp châu Âu duy nhất góp mặt. Đến cuối năm 2025, Trung Quốc nắm giữ khoảng 73% tổng số bằng sáng chế còn hiệu lực liên quan đến cấu trúc robot hình người và chiếm 63% sức mạnh danh mục bằng sáng chế của toàn ngành.

Các doanh nghiệp Trung Quốc đang chiếm ưu thế về số lượng bằng sáng chế và tốc độ đổi mới trong lĩnh vực robot hình người.

Trong vòng một thập kỷ qua, tốc độ phát triển công nghệ robot của Trung Quốc tăng mạnh ở nhiều mảng cốt lõi. Bằng sáng chế về hệ thống tương tác đã tăng gấp đôi, công nghệ cấu trúc robot tăng khoảng 2,5 lần, trong khi các giải pháp điều khiển và lập kế hoạch tăng tới 5 lần. Tuy nhiên, LexisNexis nhấn mạnh Mỹ vẫn là quốc gia dẫn đầu về chất lượng sáng chế. Dù chỉ sở hữu khoảng 5% số bằng sáng chế đang hoạt động trong lĩnh vực robot hình người, các nhà phát minh Mỹ lại nắm tới 11% tổng giá trị của các danh mục bằng sáng chế trên toàn cầu. Điều này cho thấy các công nghệ do Mỹ phát triển có giá trị thương mại cao hơn và được đánh giá có sức ảnh hưởng lớn hơn đối với ngành công nghiệp.

Báo cáo được công bố trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục leo thang. Gần đây, Mỹ đã áp dụng thêm các biện pháp hạn chế đối với robot và bộ biến tần điện nhập khẩu với lý do liên quan đến an ninh quốc gia và chuỗi cung ứng. Đồng thời, Hạ viện Mỹ cũng thông qua dự luật cấm Bộ Quốc phòng mua sắm hoặc vận hành robot hình người có liên hệ với các đối thủ nước ngoài, trong đó có Trung Quốc. Dù vậy, LexisNexis nhận định dữ liệu bằng sáng chế vẫn là chỉ báo quan trọng để dự báo năng lực cạnh tranh trong tương lai. Việc kết hợp quy mô danh mục sáng chế, chất lượng công nghệ và chiến lược kinh doanh sẽ quyết định doanh nghiệp nào đủ khả năng dẫn dắt thị trường robot hình người trong những năm tới.