TP. Hồ Chí Minh: Tăng năng lực cơ sở, nâng hiệu quả phân cấp, phân quyền

Nâng năng lực cơ sở theo yêu cầu nhiệm vụ mới

Cán bộ cơ sở hướng dẫn, hỗ trợ người dân làm các thủ tục hành chính online. Ảnh: Thạc Hiếu

Cùng với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, TP. Hồ Chí Minh đang đặt trọng tâm vào nâng năng lực thực thi của chính quyền cơ sở. Khi thêm nhiệm vụ, thẩm quyền được giao, yêu cầu về tổ chức bộ máy, nhân lực và khả năng xử lý công việc tại cấp xã cũng cao hơn.

Hiện, TP. Hồ Chí Minh đã phân cấp, ủy quyền tổng cộng 1.008 nhiệm vụ; trong đó 900 nhiệm vụ giao cho các sở, ngành và 108 nhiệm vụ giao cho cấp xã trên nhiều lĩnh vực.

Theo Sở Nội vụ TP. Hồ Chí Minh, việc phân cấp, phân quyền không đơn thuần là chuyển giao thẩm quyền mà còn tạo thay đổi trong phương thức quản lý. Nhiều hồ sơ, thủ tục hành chính được giải quyết ngay tại cơ sở, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian xử lý; đồng thời nâng trách nhiệm của người đứng đầu và đội ngũ cán bộ, công chức trong thực thi công vụ.

Đi cùng với mở rộng thẩm quyền là việc tiếp tục kiện toàn tổ chức ở cấp xã. Tại 167/168 xã, phường, đặc khu đã tổ chức 3 phòng chuyên môn và một Trung tâm Phục vụ hành chính công. Thành phố cũng ban hành khung số lượng, tên gọi các phòng chuyên môn, theo đó 116 đơn vị hành chính cấp xã được bổ sung một phòng chuyên môn.

Công tác cơ cấu lại đội ngũ được triển khai đồng thời. Thành phố đã hoàn thành phê duyệt vị trí việc làm cho 168 xã, phường, đặc khu và từng bước cân đối nhân sự giữa những địa phương thừa, thiếu sau sắp xếp.

Những điều chỉnh này càng cần thiết khi áp lực công việc ở cấp cơ sở ngày càng lớn. Theo Sở Nội vụ, tại các địa bàn đông dân, nhiệm vụ tăng nhanh trong khi biên chế còn hạn chế; một số lĩnh vực thiếu nhân lực chất lượng cao. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các ngành, các cấp cũng chưa thực sự đồng bộ.

Bên cạnh đó, một số quy định về phân cấp, phân quyền giữa luật và nghị định còn thiếu thống nhất; nhiều nội dung phân cấp, cắt giảm thủ tục hành chính chưa được thống kê đầy đủ thành danh mục, khiến cơ quan thực thi phải đối chiếu nhiều văn bản trong quá trình xử lý.

Thực tế này đặt ra yêu cầu tiếp tục củng cố năng lực của chính quyền cấp xã, không chỉ về số lượng cán bộ mà cả chuyên môn, dữ liệu và điều kiện thực hiện nhiệm vụ.

Giao thẩm quyền phải gắn với nguồn lực

TP. Hồ Chí Minh bố trí biên chế theo nhu cầu thực tế, góp phần nâng năng lực thực thi của chính quyền cơ sở. Ảnh: Thạc Hiếu

Theo Sở Nội vụ, từ thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, TP. Hồ Chí Minh xác định tiếp tục hoàn thiện phân cấp, phân quyền theo hướng sát hơn với khả năng thực thi của từng cấp.

Một trong những nguyên tắc được Sở Nội vụ đề xuất là giao thẩm quyền phải gắn với giao nguồn lực, dữ liệu và trách nhiệm thực hiện. Đây là điều kiện quan trọng để việc chuyển giao nhiệm vụ thực sự tạo thêm quyền chủ động cho cơ sở, thay vì chỉ làm tăng khối lượng công việc.

Theo định hướng này, việc bố trí biên chế sẽ gắn nhiều hơn với nhu cầu thực tế. Thành phố dự kiến bảo đảm biên chế khung tối thiểu theo quy định của Trung ương, đồng thời xem xét bổ sung trên cơ sở các tiêu chí định lượng về chức năng, nhiệm vụ, khối lượng hồ sơ, mức độ phức tạp và đặc thù quản lý của từng cơ quan, địa phương.

Cùng với điều tiết nhân lực giữa các địa bàn, thành phố tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng theo vị trí việc làm; nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo cho cán bộ, công chức. Sở Nội vụ cũng đặt yêu cầu xử lý các trường hợp né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, đồng thời khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Chuyển đổi số tiếp tục được xác định là công cụ hỗ trợ chính quyền cơ sở nâng hiệu quả xử lý công việc. Thành phố sẽ đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số, khai thác các cơ sở dữ liệu dùng chung; đồng thời tăng cường kiểm tra công vụ, siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm người đứng đầu.

Sau sắp xếp bộ máy, yêu cầu đặt ra không chỉ là chuyển thêm thẩm quyền về cơ sở mà phải bảo đảm cấp được giao quyền có đủ điều kiện thực hiện. Gắn phân cấp với nhân lực, dữ liệu và trách nhiệm sẽ là cơ sở để chính quyền cấp xã chủ động hơn, xử lý công việc nhanh hơn và sát thực tiễn địa bàn.