Tóc nhuộm vẫn là 'điểm trừ' khi xin việc

Giữa tháng 7, hai cô gái bất ngờ nổi tiếng sau khi một hành khách chụp ảnh họ trên tàu điện Singapore rồi đăng lên một nhóm Facebook, chế giễu rằng mái tóc nhuộm hồng và xanh lá có thể khiến họ khó xin việc, Straits Times đưa tin.

“Kiểu nhuộm tóc kỳ quặc như thế này sẽ chẳng giúp bạn tiến xa trong sự nghiệp ở Singapore. Đi phỏng vấn thì công ty nào cũng từ chối thôi”, một tài khoản tên Caybiru bình luận, kèm lời khuyên rằng họ nên ăn mặc kín đáo, chỉnh tề hơn.

Thay vì bực tức, hai cô gái đáp trả bằng video giới thiệu cửa hàng đồ cũ Fairies Aisle, nơi họ làm chủ trên đường Orchard Road (Singapore). Họ còn lưu lại ảnh chụp bài đăng đã bị xóa như một kỷ niệm. Video nhanh chóng thu hút hơn 3 triệu lượt xem, làm dấy lên tranh luận về khoảng cách thế hệ và định kiến với tóc nhuộm tại nơi làm việc.

Hai cô gái gây chú ý với mái tóc nhuộm hồng và xanh lá trên tàu điện Singapore. Ảnh: Strait Times.

Nhuộm tóc màu nổi có gây cản trở khi xin việc?

Theo Michelle Koh, Giám đốc điều hành công ty tuyển dụng The Edge Partnership, hoạt động khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nhiều quy định về ngoại hình tại nơi làm việc vẫn được xây dựng bởi các lãnh đạo nhân sự và giám đốc điều hành thuộc nhiều thế hệ trước.

“Họ trưởng thành trong thời kỳ mà vẻ ngoài gọn gàng, kín kẽ được xem là chuẩn mực của sự chuyên nghiệp. Một khi đã được đưa vào sổ tay nhân viên, những quy định này thường tồn tại theo thói quen, chứ hiếm khi được xem xét lại”, bà nói với Straits Times.

Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp đã nới lỏng quy định về trang phục sau đại dịch, mái tóc nhuộm nổi bật dường như vẫn là ranh giới cuối cùng của sự tự do thể hiện bản thân.

Ngay cả tại Nhật Bản, nơi nổi tiếng với văn hóa công sở nghiêm ngặt, nam giới hiện cũng được khuyến khích mặc quần đùi đi làm để ứng phó với nắng nóng. Điều từng bị xem là không phù hợp nay dần trở nên bình thường hơn.

Theo cây bút Carmen Sin của tờ Straits Times, một phần nguyên nhân khiến tóc nhuộm vẫn gây tranh cãi là vì mái tóc luôn mang ý nghĩa biểu tượng. Khác với quần áo có thể thay đổi mỗi ngày, kiểu tóc là dấu ấn gắn bó lâu dài hơn với mỗi người và thường phản ánh cá tính.

So với quần áo, mái tóc ít thay đổi hơn và thường được nhiều người xem là cách thể hiện cá tính rõ nét. Ảnh minh họa: Maria Geller/Pexels.

Trong lịch sử, mái tóc không chỉ phản ánh sở thích cá nhân mà còn mang ý nghĩa về quyền lực, địa vị và bản sắc. Hoàng đế Augustus của La Mã từng lấy cảm hứng từ kiểu tóc của Alexander Đại đế, còn các vị hoàng đế kế nhiệm tiếp tục để kiểu tóc tương tự như một cách khẳng định sự kế thừa quyền lực.

Khoảng năm 2018, Justin Bieber cũng từng trở thành tâm điểm tranh cãi với mái tóc mái dài vì bị cho là quá trẻ con và nữ tính. Ngay cả Carmen Sin cũng từng nhuộm tóc màu cam rực sau khi nghỉ nghề luật sư để theo đuổi công việc viết lách, như một cách đánh dấu sự khởi đầu mới.

Thế nên, một mái tóc nhuộm đôi khi không chỉ để làm đẹp. Đằng sau lựa chọn ấy có thể là mong muốn thể hiện bản thân, theo đuổi phong cách riêng hoặc đơn giản là thích sự khác biệt.

Tuy nhiên, điều đó đôi khi khiến nhiều doanh nghiệp e ngại. Ở nhiều nơi làm việc, đặc biệt với các vị trí thường xuyên tiếp xúc đồng nghiệp hoặc khách hàng, việc tạo cảm giác chuyên nghiệp và dễ tạo thiện cảm vẫn được ưu tiên hơn sự khác biệt.

Sự thỏa hiệp giữa nhân sự và doanh nghiệp

Carmen cho rằng không có bằng chứng nào cho thấy màu tóc có thể ảnh hưởng đến năng lực hay thái độ làm việc. Trong các ngành sáng tạo, việc những người có mái tóc nổi bật làm việc hiệu quả là điều rất phổ biến.

Còn theo Michelle Koh, trong mắt không ít doanh nghiệp, màu tóc tự nhiên vẫn là biểu tượng của sự chuyên nghiệp. Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của môi trường làm việc, cách nhìn này cũng đang dần trở nên cởi mở hơn.

Nói với Straits Times, bà cho biết giờ đây, tại các công ty công nghệ, truyền thông, startup hay lĩnh vực sáng tạo, việc nhuộm một vài lọn tóc hoặc thậm chí nhuộm cả đầu bằng màu nổi bật gần như không còn gây chú ý.

Sự khác biệt về ngoại hình ngày càng được chấp nhận, nhưng vẫn chưa hoàn toàn thay thế những chuẩn mực truyền thống trong tuyển dụng. Ảnh minh họa: Paige Thompson/Pexels.

Tiến sĩ David Leong, Giám đốc điều hành công ty tư vấn nhân sự và tuyển dụng quốc tế PeopleWorldwide Consulting (có trụ sở chính tại Singapore), chia sẻ với Straits Times rằng trong các ngành quảng cáo, game, thời trang, thiết kế hay một số vị trí công nghệ, ngoại hình khác biệt đôi khi còn được xem là lợi thế vì thể hiện sự sáng tạo.

Theo ABC News Australia, Declan Kluver, người điều hành một công ty tuyển dụng tại Brisbane (Australia), cho biết yêu cầu về ngoại hình khi tuyển dụng không giống nhau ở mọi doanh nghiệp mà phụ thuộc vào đặc thù công việc và văn hóa của từng nơi.

Theo ông Kluver, nếu 2 ứng viên có năng lực tương đương, nhà tuyển dụng đôi khi có thể nghiêng về người sở hữu phong cách phù hợp hơn với hình ảnh mà doanh nghiệp hướng tới.

Dù vậy, ông cũng cho rằng quan niệm về một vẻ ngoài chuyên nghiệp đang dần thay đổi, nhất là sau khi làm việc từ xa trở nên phổ biến.

“Giờ đây, không còn nhiều người mặc vest hay đeo cà vạt mỗi ngày. Quần chinos, quần jeans, giày thể thao, thậm chí hình xăm cũng xuất hiện ngày càng nhiều ở nơi làm việc”, ông nói với ABC News Australia.

Tuy nhiên, tóc nhuộm màu nổi vẫn là điều khiến một số nhà tuyển dụng dè dặt, tương tự như việc đeo khuyên ở mũi hay trên gương mặt.

Tiến sĩ David Leong cũng có nhận định tương tự: “Những màu tóc quá nổi như xanh neon, xanh điện (electric blue) hay bạch kim vẫn khiến nhiều nhà tuyển dụng dè dặt, đặc biệt ở các ngành thường xuyên tiếp xúc với khách hàng, vị trí quản lý hoặc lĩnh vực có quy định chặt chẽ”, ông nói.

Do đó, chuyên gia khuyên rằng bên cạnh mong muốn thể hiện bản thân, người tìm việc cũng cần cân nhắc liệu lựa chọn về ngoại hình có phù hợp với môi trường mình muốn gia nhập.

Ở chiều ngược lại, ông Kluver cho rằng điều quan trọng không phải là thay đổi bản thân để phù hợp với mọi nơi làm việc, mà là tìm được một môi trường phù hợp với cá tính của mình. Theo ông, một tập thể mạnh không được tạo nên bởi những con người giống nhau, mà từ sự đa dạng về ngoại hình, độ tuổi, xuất thân và trình độ.