Tình hình Trung Đông ngày 12/8: Iran có thể hành động 'trong vài ngày tới'
Trung Đông đang bước vào một tuần 'bản lề' với những sự kiện có khả năng quyết định diễn biến của cuộc chiến ở Dải Gaza cũng như rủi ro leo thang xung đột giữa Iran và Israel.
Iran có thể tấn công trong tuần này
Một vài báo cáo truyền thông vào cuối ngày 11/8 cho rằng Iran sẽ tiến hành một cuộc tấn công lớn nhằm vào Israel trong vài ngày tới.
Trang Axios hôm 11/8 dẫn 2 nguồn thạo tin cho biết, hiện Israel đánh giá rằng Iran sẽ tiến hành một cuộc tấn công trực tiếp vào quốc gia Do Thái trong vài ngày tới, có thể là trước khi các cuộc đàm phán về thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza được nối lại vào ngày 15/8.
Đài phát thanh công cộng Kan và kênh tin tức Channel 13 cũng đưa tin vào tối 11/8 rằng đánh giá cập nhật của Israel là Tehran có ý định phát động một cuộc tấn công lớn trong tuần này.
Kênh 13 đưa tin, không trích dẫn nguồn, rằng có thể có một cuộc tấn công kết hợp của cả Iran và Hezbollah, có thể là đồng thời hoặc liên tiếp.
Kênh này chỉ ra một yếu tố có thể đã trì hoãn Iran và các đồng minh hành động là áp lực từ Pháp. Cường quốc châu Âu có thể đã gây áp lực buộc Iran và Hezbollah không được phát động một cuộc tấn công lớn trong thời gian diễn ra Thế vận hội – Paris Olympics 2024, kết thúc vào ngày 11/8.
Các báo cáo truyền thông đánh dấu sự đảo ngược của giả định được lan truyền trước đó rằng Iran – dưới áp lực quốc tế nặng nề – đã từ bỏ ý định ban đầu là tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn vào Israel để đáp trả vụ ám sát nhà lãnh đạo chính trị Hamas Ismail Haniyeh tại Tehran hôm 31/7. Israel vẫn chưa xác nhận cũng như phủ nhận sự liên quan trong vụ việc.
Thay vào đó, Iran được cho là sẽ để cho nhóm Hezbollah của Lebanon thực hiện phản ứng. Chỉ huy quân sự cấp cao của nhóm này là Fuad Shukr đã thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel vào Beirut vài giờ trước vụ ám sát ông Haniyeh.
Bất chấp những đồn đoán về một cuộc tấn công lớn đang rình rập, người phát ngôn của quân đội Israel (IDF), Chuẩn đô đốc Daniel Hagari, cho biết vào tối 11/8 rằng không có thay đổi nào đối với các hướng dẫn khẩn cấp dành cho dân thường.
Mỹ điều thêm tàu ngầm tới Trung Đông
"Sau các báo cáo mới nhất liên quan đến kế hoạch của Iran, chúng tôi xin làm rõ rằng, ở giai đoạn này, không có thay đổi nào đối với các hướng dẫn của Bộ tư lệnh Mặt trận Nội địa", ông Hagari cho biết trên X.
"IDF và cơ quan quốc phòng theo dõi các diễn biến ở Trung Đông, tập trung vào Iran và Hezbollah, và liên tục đánh giá tình hình", ông Hagari cho biết, và nói thêm rằng quân đội Israel đã được "triển khai và chuẩn bị với mức độ sẵn sàng cao".
"Nếu cần thay đổi các hướng dẫn, chúng tôi sẽ cập nhật trong một thông báo có trật tự trên các kênh chính thức", vị phát ngôn viên bổ sung.
Trước đó hôm 11/8, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant đã nói với các tân binh chiến đấu rằng Israel sẽ hoạt động theo cách mà họ chưa từng hoạt động trước đây nếu bị Iran và Hezbollah tấn công theo cách chưa từng có.
Trang Axios cũng đưa tin rằng hôm 11/8, ông Gallant đã điện đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin và nói với người đồng cấp Mỹ rằng các hoạt động chuẩn bị quân sự của Iran cho thấy Iran đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công quy mô lớn vào Israel.
![Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin tại Lầu Năm Góc, Arlington, Virginia, ngày 25/6/2024. Ảnh: Getty Images](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w500_r1/2024_08_12_296_49878966/52310ea869e780b9d9f6.jpg)
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin tại Lầu Năm Góc, Arlington, Virginia, ngày 25/6/2024. Ảnh: Getty Images
Lầu Năm Góc sau đó đã xác nhận rằng cuộc điện đàm đã diễn ra, đồng thời cho biết thêm rằng ông Austin đã ra lệnh triển khai tàu ngầm mang tên lửa dẫn đường USS Georgia đến Trung Đông trong bối cảnh căng thẳng leo thang. Theo trang Times of Israel, lệnh điều động tàu ngầm là điều hiếm thấy đối với Mỹ.
Trong một tuyên bố, Lầu Năm Góc cho biết thêm rằng ông Austin cũng đã ra lệnh cho nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln (CVN-72) di chuyển nhanh hơn đến khu vực này.
Nhóm CVN-72, có mặt tại Châu Á - Thái Bình Dương, đã được lệnh đến khu vực này để thay thế nhóm tác chiến tàu sân bay USS Theodore Roosevelt. Tuần trước, ông Austin cho biết Lincoln sẽ đến vào cuối tháng này.
Vẫn chưa rõ lệnh mới nhất của người đứng đầu Lầu Năm Góc có ý nghĩa gì, hoặc nhóm CVN-72 sẽ đến Trung Đông nhanh hơn bao nhiêu. Nhóm tác chiến tàu sân bay này bao gồm các máy bay chiến đấu F-35 cùng với máy bay chiến đấu F/A-18.
Đàm phán ngừng bắn ở Dải Gaza
Cuối tuần này, đàm phán ngừng bắn ở Dải Gaza sẽ được nối lại theo đề xuất của các nhà lãnh đạo Mỹ, Ai Cập và Qatar.
Trước thềm sự kiện quan trọng này, Đài CNN dẫn nguồn thạo tin từ Israel cho biết hôm 11/8 rằng lãnh đạo chính trị mới của Hamas, ông Yahya Sinwar, người thay thế ông Haniyeh, muốn có một thỏa thuận ngừng bắn. Đây là thông điệp được các nhà trung gian từ Ai Cập và Qatar truyền đạt tới các quan chức Israel trong những ngày gần đây.
Liệu Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có muốn một thỏa thuận hay không vẫn còn là ẩn số.
Các đồng minh của ông Netanyahu đã nói với các nhà báo và các quan chức chính phủ khác rằng Thủ tướng Israel sẵn sàng đạt được một thỏa thuận, bất kể tác động đến liên minh cầm quyền của ông, 2 nguồn tin Israel nói với CNN.
Nhưng cơ quan an ninh Israel vẫn còn hoài nghi đáng kể về thiện chí đạt được một thỏa thuận do sự phản đối dữ dội từ các bộ trưởng cực hữu trong liên minh của ông Netanyahu.
Điều rõ ràng là ông Netanyahu sẽ phải đối mặt với áp lực rất lớn từ Mỹ trong tuần này để đồng ý với một thỏa thuận ngừng bắn và thả con tin.
![Quân đội Israel ngày 11/8/2024 ra lệnh cho hàng chục nghìn người rời khỏi nơi trú ẩn ở một số khu vực phía Nam Gaza để chuẩn bị cho một cuộc đột kích khác vào các khu vực mà họ cho là các chiến binh Hamas đang hoạt động. Ảnh: FT](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w500_r1/2024_08_12_296_49878966/8f7ecbe7aca845f61cb9.jpg)
Quân đội Israel ngày 11/8/2024 ra lệnh cho hàng chục nghìn người rời khỏi nơi trú ẩn ở một số khu vực phía Nam Gaza để chuẩn bị cho một cuộc đột kích khác vào các khu vực mà họ cho là các chiến binh Hamas đang hoạt động. Ảnh: FT
Nhưng ngay cả khi các nhà trung gian nói với Israel rằng ông Sinwar muốn có một thỏa thuận, Hamas hôm 11/8 lại hoài nghi về sự tham gia của họ vào vòng đàm phán ngừng bắn tiếp theo được lên lịch vào ngày 15/8.
Phía Hamas được cho rằng đã yêu cầu các nhà trung gian thực hiện một kế hoạch ngừng bắn dựa trên các cuộc đàm phán ngừng bắn trước đó như các cuộc đàm phán do Tổng thống Mỹ Joe Biden và Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đưa ra vào tháng 7.
Các nhà trung gian sẽ họp với các nhóm đàm phán của Israel và Hamas tại Cairo hoặc Doha vào tuần tới. Nhưng các cuộc đàm phán đã được tiến hành với các phái đoàn kỹ thuật làm việc "suốt ngày đêm" để thông qua các chi tiết quan trọng trước cuộc họp vào ngày 15/8, nguồn tin từ Israel cho biết.
Các cuộc đàm phán diễn ra vào thời điểm cực kỳ căng thẳng ở Trung Đông. Có những dấu hiệu cho thấy Iran sẽ xem xét lại quy mô và thời điểm trả đũa Israel nếu có lệnh ngừng bắn ở Gaza – một khả năng gây thêm áp lực buộc Israel phải đạt được thỏa thuận để tránh nguy cơ xảy ra chiến tranh toàn diện trong khu vực.
Minh Đức (Theo Times of Israel, CNN, New Arab)