Thị trường bán dẫn phát triển vượt bậc

Thị trường bán dẫn toàn cầu dự kiến đạt hơn 1.50 tỷ USD năm 2026. Ảnh: The Star

Tăng trưởng mạnh mẽ

Ngành bán dẫn toàn cầu bước vào chu kỳ tăng trưởng đặc biệt. Theo website của Tổ chức Thống kê thương mại bán dẫn thế giới (WSTS), thị trường bán dẫn toàn cầu đạt 702 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, tăng 102% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này phản ánh nhu cầu khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu, hệ thống điện toán hiệu năng cao và hạ tầng AI. WSTS ước tính quy mô thị trường cả năm 2026 có thể tăng 90% năm 2026, đạt hơn 1.500 tỷ USD. Nếu xu hướng này tiếp diễn, ngành bán dẫn có thể tiến gần mốc 1.900 tỷ USD trong năm 2027.

Những dự báo này cho thấy bán dẫn vượt khỏi khuôn khổ của ngành sản xuất linh kiện để trở thành cấu phần quan trọng của năng lực công nghệ và tăng trưởng kinh tế. Động lực tăng trưởng mạnh mẽ chủ yếu đến từ phân khúc bộ nhớ, với mức tăng khoảng 250% so với năm trước, vượt 800 tỷ USD trong năm 2026. Nhu cầu lớn đối với hạ tầng AI, bộ nhớ băng thông cao (HBM) và các nền tảng điện toán tăng tốc tiếp tục là động lực chính thúc đẩy ngành bán dẫn.

Xét theo khu vực, tất cả thị trường lớn đều được dự báo tăng trưởng mạnh. Cụ thể, châu Mỹ kỳ vọng tăng 112% trong năm 2026, hơn gấp đôi quy mô. Khu vực châu Á - Thái Bình Dương có thể ghi nhận mức tăng 87%, trong khi châu Âu và Nhật Bản lần lượt tăng 58% và 28%. Việc tất cả thị trường lớn đồng nhịp tăng trưởng cho thấy “cơn sốt” bán dẫn gắn với quá trình mở rộng hạ tầng số trên quy mô toàn cầu rộng lớn. Trung Quốc hiện là thị trường lớn nhất với doanh số hơn 11,9 nghìn tỷ USD.

Chu kỳ hiện nay cũng khác với những giai đoạn tăng trưởng trước đây. Nếu nhu cầu thay mới điện thoại, máy tính và các thiết bị điện tử từng là động lực quan trọng, thì nay, thị trường được thúc đẩy mạnh mẽ bởi quá trình xây dựng trung tâm dữ liệu và các hệ thống AI quy mô lớn. Sự chuyển dịch này làm gia tăng vai trò quan trọng của các dòng chip tiên tiến và bộ nhớ hiệu năng cao; đồng thời kéo theo sự phát triển của nhiều ngành công nghiệp hỗ trợ.

Làn sóng đầu tư toàn cầu

Theo CNBC, sự tăng trưởng ấn tượng của ngành bán dẫn được thể hiện rõ nét trong cách các nền kinh tế tái cấu trúc năng lực sản xuất và xuất khẩu. Hàn Quốc là trường hợp điển hình. Tháng 8/2026, xuất khẩu chất bán dẫn của quốc gia này đạt kỷ lục 46,65 tỷ USD, tăng 209% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 47,5% tổng kim ngạch xuất khẩu 98,25 tỷ USD.

Bốn doanh nghiệp Mỹ gồm Air Products, Axcelis Technologies, Corning và Pacifico Energy gần đây cam kết đầu tư tổng cộng 2 tỷ USD vào Hàn Quốc. Phạm vi đầu tư trải rộng từ khí công nghiệp phục vụ sản xuất bán dẫn, thiết bị cấy ion, vật liệu tiên tiến đến năng lượng tái tạo.

Tại Mỹ, nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới TSMC cũng gia nhập cuộc đua với kế hoạch mở rộng hệ sinh thái sản xuất tại Arizona. Theo Reuters, tổng quy mô đầu tư tại bang này đã lên 265 tỷ USD, mục tiêu xây thêm các nhà máy sản xuất chip logic công nghệ 2 nanomet và thấp hơn, cùng với các cơ sở đóng gói tiên tiến.

Những khoản đầu tư “khủng” này cho thấy cuộc đua bán dẫn đang thay đổi bản chất khi phản ánh cuộc cạnh tranh quyết liệt về xây dựng cả hệ sinh thái. Bởi thực tế, một con chip tiên tiến cần nhà máy, thiết bị, vật liệu, khí đặc biệt, điện năng ổn định, hệ thống đóng gói, nhân lực kỹ thuật và mạng lưới khách hàng. Thiếu năng lực sản xuất chip có thể đồng nghĩa với hạn chế khả năng mở rộng AI, điện toán và nhiều ngành công nghệ khác.

Hiện, tình trạng thiếu hụt chip nhớ trên toàn cầu chủ yếu bắt nguồn từ nhu cầu ngày càng tăng của các trung tâm dữ liệu phục vụ AI. Giới chuyên gia cho rằng, giá chip nhớ hiện đã tăng gấp nhiều lần, và phải mất 2-3 năm nữa khi năng lực sản xuất được mở rộng thì mức giá mới có thể bình ổn trở lại.

Từ trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây đến sản xuất công nghiệp và thiết bị thông minh, nhu cầu về bán dẫn tiếp tục mở rộng theo chính tốc độ số hóa của nền kinh tế. Ngành công nghiệp tiềm năng này đang bước vào cuộc tái định hình sâu rộng, đáp ứng mục tiêu tự chủ nguồn cung và bảo đảm khả năng tiếp cận các lĩnh vực công nghệ tiên tiến nhất trong tương lai.