Thêm điểm tựa để người trẻ yên tâm sinh con

Nhiều chính sách hỗ trợ gia đình trẻ sinh con. 

Muốn sinh thêm con nhưng vẫn phải tính

Con gái đã hơn 5 tuổi nhưng vợ chồng chị Nguyễn Thị Minh Trang, 34 tuổi, ở phường Thuận Hóa vẫn chưa quyết định thời điểm sinh con thứ hai. Chị Trang làm nhân viên văn phòng, chồng làm việc tại một doanh nghiệp trên địa bàn. Thu nhập của hai vợ chồng khoảng 25 triệu đồng mỗi tháng. Sau các khoản sinh hoạt, tiền học của con và những chi phí phát sinh, gia đình vẫn có một khoản dành dụm.

Nhưng mỗi lần tính chuyện có thêm con, vợ chồng chị lại thấy còn nhiều khoản phải lo. Chị Trang bộc bạch: Điều chúng tôi lo là những năm sau đó, từ tiền sữa, gửi trẻ, học hành, khám, chữa bệnh đến những khoản phát sinh khi con ốm.  Ông bà hai bên đều ở xa và tuổi đã cao nên khó hỗ trợ thường xuyên. Khi con gái còn nhỏ, có những đợt con ốm, vợ chồng chị phải thay nhau xin nghỉ việc. Hết thời gian nghỉ thai sản, chuyện tìm nơi gửi con phù hợp cũng từng khiến cả hai vất vả.

Những đắn đo của gia đình chị Trang cũng diễn ra trong bối cảnh mức sinh tại Huế đang thay đổi khá nhanh. Theo ngành dân số, năm 2005, mức sinh của Huế ở mức 2,98 con/phụ nữ. Đến năm 2022 giảm còn 2,38 con/phụ nữ, năm 2023 còn 2,22; năm 2024 giảm xuống 2,07 và năm 2025 chỉ còn 2,06 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế.

Từ địa phương từng nhiều năm thực hiện các giải pháp giảm sinh, Huế đang đứng trước một bài toán mới: Làm sao duy trì mức sinh thay thế trong bối cảnh ngày càng nhiều gia đình trẻ cân nhắc kỹ hơn trước khi quyết định sinh thêm con.

Cũng có một con đang học mầm non, vợ chồng chị Lê Thị Thu, 32 tuổi, ở phường An Cựu từng dự định sinh con thứ hai trước tuổi 35. Nhưng sau khi vay mua nhà, kế hoạch ấy được tạm gác lại. Hằng tháng, ngoài chi phí sinh hoạt, gia đình phải dành một phần thu nhập trả nợ ngân hàng. “Có thêm con thì vui, nhưng phải nghĩ ai chăm, gửi trẻ ở đâu, con ốm thì ai nghỉ làm. Với người làm công ăn lương, nghỉ nhiều cũng ảnh hưởng đến công việc. Vợ chồng tôi chưa dám quyết định ngay”, chị Thu chia sẻ.

Thêm điểm tựa cho quyết định sinh con

Luật Dân số có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 dành nhiều nội dung nhằm tạo điều kiện cho các gia đình sinh và nuôi con, gắn chính sách dân số với lao động, việc làm, bảo hiểm, giáo dục, y tế và nhà ở. Trong đó, thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ sinh con thứ hai được tăng lên 7 tháng; người có từ hai con đẻ trở lên được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở.

Chị Trần Thị Ly ở phường Vỹ Dạ đang nuôi hai con nhỏ cho rằng, điều các gia đình trẻ cần không hẳn là một khoản hỗ trợ lớn khi sinh con mà là những hỗ trợ kéo dài trong quá trình nuôi con.

“Tôi mong có thêm chính sách về nhà ở, trường lớp và nơi làm việc tạo điều kiện cho người nuôi con nhỏ thì các gia đình sẽ đỡ áp lực hơn khi tính chuyện sinh thêm con”, chị chia sẻ.

Ở Huế, khi mức sinh đã xuống dưới mức sinh thay thế, câu chuyện không chỉ dừng ở việc vận động các cặp vợ chồng sinh đủ hai con. Những nỗi lo của nhiều gia đình trẻ cho thấy họ cần những điểm tựa rất cụ thể: chỗ gửi trẻ thuận tiện, dịch vụ chăm sóc trẻ phù hợp, việc làm và thu nhập ổn định, cơ hội về nhà ở và sự chia sẻ từ nơi làm việc khi con nhỏ đau ốm. Khi những khó khăn ấy được giảm bớt, quyết định sinh thêm con cũng sẽ bớt nặng nề hơn.

Sinh đủ con cũng cần đi cùng với sinh con khỏe mạnh và chăm sóc trẻ tốt. Vì thế, bên cạnh câu chuyện khuyến sinh, các hoạt động tư vấn, khám sức khỏe trước kết hôn, sàng lọc trước sinh, sơ sinh và chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em vẫn là một phần quan trọng của công tác dân số.

Theo ông Nguyễn Văn Toàn, Trưởng phòng Dân số và Phát triển, Sở Y tế TP. Huế, mục tiêu trọng tâm hiện nay là duy trì mức sinh thay thế. Thành phố vận động các cặp vợ chồng sinh đủ hai con, sinh con thứ hai trước 35 tuổi; đồng thời chú trọng nâng cao chất lượng dân số.