Tháo nút thắt học văn hóa cho học sinh theo đuổi nghệ thuật, thể thao

Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư 68/2026/TT-BGDĐT ngày 22/8/2026, quy định việc giảng dạy khối lượng kiến thức văn hóa giáo dục phổ thông trong chương trình đào tạo các ngành, nghề đặc thù. Thông tư có hiệu lực từ ngày 8/10.

Đây là lần đầu Bộ GD&ĐT quy định cụ thể về khối lượng kiến thức văn hóa và cách tổ chức giảng dạy đối với nhóm ngành, nghề đặc thù thuộc lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao.

Mở đường học tiếp cho người học ngành đặc thù

Thông tư lần đầu đưa ra khái niệm “ngành, nghề đặc thù” được xác định là các ngành, nghề thuộc lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao trong danh mục do Bộ GDĐT ban hành theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

Đối tượng áp dụng là các cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp thực hiện chương trình đào tạo ngành, nghề đặc thù; không bao gồm mô hình đào tạo tại các trường năng khiếu.

Theo quy định mới, khối lượng kiến thức văn hóa giáo dục phổ thông được xác định theo từng cấp học.

Thí sinh tham dự kỳ thi năng khiếu của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

Ở cấp tiểu học, người học được học theo Chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học. Với cấp THCS, chương trình được thực hiện theo Chương trình giáo dục thường xuyên cấp THCS. Ở cấp THPT, người học học theo Chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT hoặc khối lượng kiến thức văn hóa THPT trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo quy định của Bộ GDĐT.

Việc bổ sung khối lượng kiến thức văn hóa nhằm giúp người học phát triển phẩm chất, năng lực theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông, đồng thời bảo đảm quyền và điều kiện để tiếp tục học tập khi thay đổi môi trường hoặc học lên trình độ giáo dục nghề nghiệp cao hơn.

Có thể phối hợp với trường phổ thông

Một điểm đáng chú ý là các cơ sở đào tạo ngành, nghề đặc thù được phép phối hợp với cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên để tổ chức giảng dạy, kiểm tra và đánh giá.

Việc phối hợp phải được thể hiện bằng văn bản, trong đó phân định rõ trách nhiệm của từng bên về tổ chức dạy học, quản lý người học, kiểm tra, đánh giá, xác nhận kết quả, quản lý hồ sơ và bảo đảm quyền lợi của người học.

Cách làm này được kỳ vọng giúp các cơ sở đào tạo ngành đặc thù chủ động hơn trong tổ chức chương trình, đồng thời tận dụng được nguồn lực giáo viên và cơ sở vật chất của hệ thống giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên.

Về đội ngũ, cơ sở đào tạo phải bảo đảm đủ giáo viên đạt chuẩn nghề nghiệp giáo viên giáo dục phổ thông hoặc giáo viên giáo dục thường xuyên, phù hợp với các môn học và hoạt động giáo dục được tổ chức.

Giáo viên có thể là nhân sự cơ hữu, thỉnh giảng, hợp đồng lao động hoặc giáo viên của các cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên tham gia giảng dạy liên trường theo văn bản phối hợp.

Cơ sở đào tạo cũng phải bảo đảm cơ sở vật chất, thiết bị dạy học phù hợp với khối lượng kiến thức và các môn học, hoạt động giáo dục được tổ chức.

Có học bạ số, được cấp giấy chứng nhận

Thông tư yêu cầu cơ sở đào tạo tạo lập, cập nhật, xác thực, ký số và phát hành học bạ số của người học trên Cơ sở dữ liệu Học bạ số theo quy định.

Trong thời gian cơ sở dữ liệu chưa đủ điều kiện khai thác, học bạ có thể được quản lý dưới dạng điện tử có mã xác thực hoặc bản giấy để phục vụ các thủ tục hành chính và giao dịch hợp pháp.

Đáng chú ý, người đứng đầu cơ sở đào tạo có giảng dạy khối lượng kiến thức văn hóa giáo dục phổ thông được cấp hai loại giấy chứng nhận.

Thí sinh thi ngành giáo dục thể chất.

Thứ nhất là Giấy chứng nhận hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông, dành cho người học đã hoàn thành chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT, đủ điều kiện nhưng không dự thi tốt nghiệp hoặc thi không đạt yêu cầu.

Thứ hai là Giấy chứng nhận đủ yêu cầu khối lượng kiến thức văn hóa THPT, dành cho người học đã hoàn thành chương trình theo quy định.

Theo Bộ GD&ĐT, các quy định này tạo cơ sở pháp lý để người học ngành, nghề đặc thù không chỉ được đào tạo chuyên môn mà còn duy trì quyền học tập, học tiếp và liên thông sau khi hoàn thành chương trình, nhất là khi có nhu cầu thay đổi môi trường học tập hoặc tiếp tục nâng cao trình độ.