Thăm đình Đa Lộc

Đình Đa Lộc ở xã Thiệu Quang.

Căn cứ vào sách “Thanh Hóa chư thần lục” và các sắc phong còn lưu giữ tại đình, các tài liệu chữ Hán và lời kể của các cụ cao niên trong làng, thì: Đình Đa Lộc thờ cúng hai vị thần: Cao Minh Quảng Đức, Uy Minh Hoằng Đức. Đây là những vị thần gắn với nhiều giai thoại, huyền tích; có công lao đánh giặc cứu nước, giúp dân, được dân làng ngưỡng vọng thờ cúng, ghi công ơn.

Tương truyền, thời bấy giờ có giặc Ai Lao và Chiêm Thành nổi lên cướp bóc cư dân, chiếm đoạt đất đai nước ta. Vua Lý đích thân cầm quân đi đánh giặc nhưng không thắng, bèn truyền lệnh trong nước ai có tài đánh thắng giặc sẽ được phong tước lộc. Hai ông Cao Minh Quảng Đức và Uy Minh Hoàng Đức ở trang Đông Lỗ lập tức đến bái yết nhà vua xin cầm quân đi đánh giặc. Bằng tài năng của mình, đoàn quân của hai ông khiến quân giặc vỡ trận, tranh nhau tìm đường chạy trốn. Vua ban bổng lộc, nhưng hai ông không nhận.

Trở về quê cũ, trong lúc thăm hỏi Nhân dân, yết bái gia tiên, bỗng trời đất tối tăm, trên trời xuất hiện hai đám mây tựa hai chiếc cờ hồng chiếu xuống. Cuối canh ba, hai ông bị bệnh rồi cùng mất. Vua biết tin vô cùng xót thương, ban sắc phong cho dân ở hai trang Đông Lỗ thờ phụng hai ông.

Căn cứ vào chữ Hán được khắc trên thượng lương thì đình Đa Lộc được xây dựng vào đời vua Tự Đức niên hiệu thứ 33 (1879). Đình nằm trên một khu đất bằng phẳng, quay về hướng Nam. Tổng thể ngôi đình được bố trí rất hài hòa. Trước sân đình còn 2 tấm bia đá có kích thước bằng nhau: Cao 1,05m, rộng 0,68m, dày 0,17m (bia đã mờ hết chữ). Hiện đình Đa Lộc còn lưu giữ được một số hiện vật như: Bia đá, rùa đá, ống sắc, hộp sắc. Giá trị nổi bật của đình Đa Lộc là hiện còn giữ 19 đạo sắc phong của các triều Lê và Nguyễn. Đây là nguồn tư liệu lịch sử quý giá, phản ánh truyền thống yêu nước, đời sống tín ngưỡng và bề dày văn hóa của vùng đất Thiệu Quang.

Chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội UBND xã Thiệu Quang Hoàng Thị Hồng, cho biết: “Với những giá trị về lịch sử - văn hóa, năm 2009, đình Đa Lộc được UBND tỉnh công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn là điểm đến hấp dẫn đối với những ai yêu thích tìm hiểu lịch sử, kiến trúc và văn hóa truyền thống xứ Thanh. Việc gìn giữ và bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của ngôi đình góp phần giáo dục cho thế hệ trẻ về truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, đồng thời quảng bá hình ảnh quê hương Thiệu Quang giàu bản sắc văn hóa. Tuy nhiên, trải qua thời gian và biến cố lịch sử hiện nhiều hạng mục của ngôi đình bị xuống cấp rất cần được trùng tu, tôn tạo”.

(Bài viết có sử dụng nguồn tư liệu lý lịch di tích kiến trúc nghệ thuật đình Đa Lộc).