Thạch Chane – Cánh đồng ước mơ nở hoa giữa vùng đất trũng

Ấp Ô Rung của ông Thạch Chane ngày xưa, được mệnh danh là vùng “ruột trũng”, đất nhiễm phèn nặng ở tỉnh Vĩnh Long. Cả cánh đồng rộng lớn quanh năm ngập nước, chỉ cấy được một vụ lúa mùa nhờ trời, năng suất bấp bênh, đời sống bà con vì thế mà chật vật. Nhưng với ông Chane, khó khăn không làm ông chùn bước. Ông bắt đầu bằng việc cải tạo đất, quyết tâm đi lên từ cây lúa.

Kiểm tra độ nảy mầm, để chuẩn bị xuống giống vụ lúa Đông Xuân

“Ban đầu tôi đào mương bao quanh, sau đó sẻ dọc, nhờ vậy mà việc bơm tiêu úng rất hiệu quả, đồng thời đây cũng con đường vận chuyển lúa, vật tư rất thuận tiện, nhanh chóng. Còn về kỹ thuật, ban đầu mình mất khá nhiều thời gian, công sức tìm hiểu, học hỏi nhưng sau này mấy anh nông nghiệp thấy mình quan tâm và làm hiệu quả nên đã hỗ trợ hết mình, có gì mới, cái gì hay các anh đều tận tình chia sẻ”, ông Thạch Chane kể lại.

Những con mương ấy không chỉ xổ phèn, lấy nước ngọt mà đã trở thành “mạch máu” cho cánh đồng của ông. Chịu khó học hỏi kỹ thuật, ông từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất. Từ 1 vụ lên 2 vụ, rồi 3 vụ/năm. Năm 2018, ông mạnh dạn áp dụng mô hình “cánh đồng ước mơ” do Công ty ADC hỗ trợ. Nhờ vậy, năng suất lúa không ngừng tăng, từ 6-6,5 tấn/ha năm 2016 lên 7-7,5 tấn/ha và cho thu nhập gần 700 triệu đồng mỗi năm từ lúa. Không dừng lại ở cây lúa, ông còn chuyển đổi 2,5 ha đất gò sang trồng dừa, kết hợp nuôi bò, đem về tổng thu nhập hàng năm trên 1,2 tỷ đồng.

Nhưng điều làm nên sự khác biệt ở ông Thạch Chane không chỉ là làm giàu cho riêng mình. Ông hiểu rằng, sản xuất nhỏ lẻ, manh mún sẽ khó bền vững. Ông đã vận động 12 hộ có ruộng liền kề cùng hợp tác sản xuất, đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng và liên kết với doanh nghiệp để ổn định đầu ra.

“Hợp tác với nhau rất có lợi, giảm được chi phí rất nhiều. Như trong bơm tát nếu không làm đồng loạt thì không hiệu quả. Đặc biệt khi thu hoạch, tập trung một lượng lớn lúa thương phẩm, bớt công vận chuyển nên doanh nghiệp sẵn sàng mua cao hơn chỗ khác từ 50 -100 đồng/kg và luôn luôn có đầu ra”, ông Thạch Chane chia sẻ.

Ông Thạch Chane với vườn dừa đang cho thu hoạch

Tấm lòng của người nông dân Khmer này còn ấm áp hơn nữa khi ông hướng về những hộ khó khăn xung quanh. Với những hộ thiếu vốn, ông sẵn sàng ứng trước tiền mua vật tư, đến khi thu hoạch mới thu hồi, không tính lãi. Ông còn hỗ trợ bò giống và kỹ thuật chăn nuôi cho các hộ khác.

Ông Kim Thanh Tùng ở ấp Ba Tây B, xã Tập Sơn – một trong số 7 hộ được ông cho bò làm “vốn” cho biết: “Tôi được chú Chane hỗ trợ hai con bò giống để nuôi. Ngoài ra ông chỉ cách chăm sóc, cách phòng bệnh rất kỹ, và tôi làm theo thấy rất hiệu quả. Đến khi đẻ tôi bán và trả lại vốn cho ông, hoàn toàn không có lãi. Không chỉ gia đình tôi, có những hộ ông cho mượn ruộng để làm vài vụ, đến khi thấy kha khá mới ông lấy lại.”

Bình quân mỗi năm, ông Chane bỏ ra hàng chục triệu đồng cho vay không lãi, hỗ trợ học bổng, xe đạp cho con em hội viên nông dân. Ông còn hiến hàng nghìn mét vuông đất để làm đường giao thông nông thôn và xây dựng các công trình phúc lợi như lò hỏa táng, với suy nghĩ giản dị: mình có được ngày hôm nay cũng nhờ bà con, nên phải có trách nhiệm giúp đỡ lại.

Bà Nguyễn Thị Hồng Hương, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tập Sơn cho biết, gần một thập kỷ qua, danh hiệu “Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi” cấp Trung ương luôn gắn liền với tên ông. Ông đã trở thành tấm gương sống động, chứng minh cho bà con rằng “không gì là không thể” nếu có quyết tâm, chịu học hỏi và đổi mới.

“Từ nhiều năm nay chú Thạch Chane đã duy trì ổn định danh hiệu "Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi" cấp tỉnh và cấp Trung ương. Đối với gương của chú, Hội Nông dân xã sẽ phát huy tinh thần sản xuất kinh doanh của chú. Và thời gian tới, xã sẽ nhân rộng mô hình sản xuất này tại các ấp khác, tập trung đầu tư cho một số hộ chí thú làm ăn để có thu nhập ổn định và có thể giúp đỡ những hộ khó khăn xung quanh”, bà Hương cho biết thêm.

Ông Thạch Chane (bên trái)

Đứng trên cánh đồng của mình trong những ngày cuối năm 2025, nhìn lại một chặng đường dài, ông Thạch Chane – người nông dân kỳ cựu, người từng trải qua bao thăng trầm của đồng ruộng – vẫn giữ nguyên niềm lạc quan về tương lai. Ông tin tưởng vào sự đổi thay của quê hương.

“Đời sống tại vùng nông thôn ngày một khởi sắc. Vì những năm gần đây các hộ nghèo được Nhà nước hỗ trợ vốn, tạo được việc làm và thu nhập. Thứ hai, 2 năm nay mạng lưới giao thông nông thôn, thủy lợi đã phủ kín vùng quê. Dù năm 2025 này kinh tế nông thôn có phần chững lại, nhưng tôi tin rằng sang năm 2026 đời sống của người dân nông thôn sẽ khởi sắc”, ông Thạch Chane bày tỏ.

Hành trình của ông Thạch Chane không chỉ là câu chuyện làm giàu, mà còn là câu chuyện đẹp về tinh thần cộng đồng, về khát vọng vươn lên không ngừng của người nông dân Khmer nói riêng và nông dân Việt Nam nói chung trong thời đại mới. Một năm mới an lành, thịnh vượng đang mở ra phía trước, hứa hẹn những mùa vàng bội thu cả về vật chất lẫn tình người trên khắp các miền quê.

Thạch Trà Vinh/VOV-ĐBSCL