LUẬT HIẾN

5 giờ

Thứ Bảy, ngày 31/10/2026, ngày làm việc thứ mười bốn, Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI diễn ra tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.

Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người tạm dừng đăng ký hiến mô tạng trực tuyến để rà soát, nâng cao chất lượng dịch vụ.

Theo PGS.TS Dương Đức Hùng, hiến tạng không chỉ cần nguyện vọng người hiến mà còn phải có sự đồng thuận của gia đình và đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chuyên môn.

Theo đại biểu, một số người cũng có trách nhiệm nhưng thiếu thông tin lại suy diễn không phù hợp với giá trị của dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Hòa thượng Thích Thanh Quyết cho biết, tại Học viện Phật giáo, hàng nghìn tăng ni thường xuyên hiến máu, đăng ký hiến mô, hiến tạng. Theo quan niệm của nhà Phật đây là những việc về sự cho đi và cứu người.

Phát biểu tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội, đại biểu Quốc hội, hòa thượng Thích Thanh Quyết (Quảng Ninh) khẳng định, dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) rất nhân đạo, rất từ bi.

Phát biểu tại nghị trường chiều 30/10, Hòa thượng Thích Thanh Quyết (đoàn Quảng Ninh) ủng hộ dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, tạng và bày tỏ sự thấu cảm với những áp lực của ngành Y tế. Ông cũng đưa ra các đề xuất căn cơ cho ngành giáo dục và cảnh báo hệ lụy từ mặt trái của xã hội số.

Đề xuất mở rộng đối tượng hiến mô, bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi trong dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) đang thu hút sự quan tâm. WHO và các chuyên gia y tế cho rằng, cần cân nhắc kỹ cơ sở y khoa, bảo đảm sự tự nguyện và đặt quyền, lợi ích tốt nhất của trẻ em lên hàng đầu.

Trong bối cảnh đề xuất sửa đổi Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác thu hút sự quan tâm của dư luận, việc mở rộng quyền hiến mô, tạng đối với người dưới 18 tuổi đặt ra nhiều vấn đề cần cân nhắc về pháp lý, đạo đức và quyền trẻ em. Xung quanh vấn đề này, xin giới thiệu bài viết của TS. Trần Văn Tuấn, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Thái Bảo, phân tích những giới hạn cần được đặt ra để bảo đảm mục tiêu nhân đạo luôn song hành với trách nhiệm bảo vệ quyền và lợi ích tốt nhất của trẻ em.

Mở thêm cơ hội sống cho bệnh nhi, đồng thời bảo vệ nghiêm ngặt người hiến, nhất là trẻ em, là mục tiêu nhân văn được đặt ra khi sửa luật về hiến, ghép mô, tạng. Nhưng mục tiêu ấy đã bị các thế lực thù địch dàn dựng để che khuất bằng những ngôn từ hoặc cắt bỏ câu chữ để gieo rắc hoang mang.

Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) bổ sung quy định người dưới 18 tuổi được đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể, đang thu hút sự quan tâm của dư luận với nhiều ý kiến trái chiều. Bên cạnh sự đồng tình, không ít người bày tỏ lo ngại về khả năng nhận thức, quyền tự quyết và nguy cơ trẻ em bị lợi dụng.

Liên quan đến việc lấy ý kiến trẻ em trong quá trình xây dựng dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), đại biểu Quốc hội nhấn mạnh, cần phân biệt rõ tham vấn chính sách với đăng ký hiến tạng; hai việc này có bản chất và hệ quả pháp lý khác nhau, không thể đánh đồng.

Cần phân biệt rõ quyền phản biện chính sách với hành vi cố ý xuyên tạc, thao túng dư luận liên quan đến dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi). Minh bạch thông tin, kiểm chứng sự thật và bảo đảm quyền tham gia của người dân là yếu tố quan trọng để tạo dựng niềm tin xã hội.

Đề xuất cho phép người dưới 18 tuổi hiến mô, bộ phận cơ thể trong dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) đang là vấn đề được dư luận quan tâm. Tuy đề xuất này là cần thiết song cũng rất cần thận trọng bởi sự đánh giá thấu đáo trong lập pháp là một hình thức phòng ngừa tội phạm từ gốc.

Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam cho biết WHO ủng hộ dự thảo Luật mở rộng cơ hội cứu người nhưng cần phải đặt vành đai bảo vệ vững chắc cho trẻ.

Đại biểu Quốc hội Trịnh Xuân An đề xuất bổ sung cơ chế đánh giá của Hội đồng Y khoa hoặc Hội đồng Đạo đức khi xem xét việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người ở người dưới 18 tuổi, nhằm bảo đảm các yếu tố chuyên môn y tế, đạo đức và thực tiễn được đánh giá đầy đủ, chặt chẽ.

Đề xuất mở rộng các trường hợp người dưới 18 tuổi được đăng ký hiến mô, tạng đặt ra yêu cầu cân bằng giữa cơ hội cứu sống người bệnh và bảo vệ quyền trẻ em.

Cần phân biệt rõ việc hiến mô tái sinh khi còn sống với đăng ký nguyện vọng hiến sau khi chết và việc lấy mô, bộ phận cơ thể sau khi xác định tử vong.

Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đang thảo luận dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) thu hút sự quân tâm của dư luận về các quy định liên quan đến hiến, ghép tạng ở người dưới 18 tuổi.

Việc tham vấn trẻ em khi xây dựng luật có cơ sở pháp lý, nhưng cần đúng độ tuổi, nội dung và phương pháp. Với quyết định hiến mô, tạng của trẻ, yêu cầu bảo vệ sức khỏe và sự tự nguyện phải được đặt lên hàng đầu.

WHO ủng hộ hiến tạng phù hợp ở trẻ em, nhưng nhấn mạnh lợi ích tốt nhất của trẻ, sự đồng thuận thực chất và các cơ chế bảo vệ nghiêm ngặt, nhằm ngăn ngừa ép buộc, bóc lột.

Nhắc đến bé Khế, con của một người lính đang làm nhiệm vụ tại Trường Sa, mắc bệnh nặng và đang chờ ghép tim, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan bày tỏ sự trăn trở về cơ hội sống của những bệnh nhi cần ghép tạng. Câu chuyện ấy cũng là điểm tựa để bà lý giải định hướng sửa đổi luật hiến tạng.

Theo chuyên gia, cùng với ý kiến trẻ em, người giám hộ về việc hiến mô, tạng, cần có chuyên gia tâm lý trẻ em tham gia để đảm bảo nguyện vọng của trẻ là khách quan.

GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định ủng hộ mở cơ hội hiến tạng sau khi trẻ chết não, đồng thời đề xuất rào chắn nghiêm ngặt để bảo vệ trẻ em và gia đình.

Trước những băn khoăn về đề xuất hiến mô, tạng ở người dưới 18 tuổi, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã lên tiếng nhấn mạnh hai nguyên tắc "mở" để cứu người và "chặt" để bảo vệ tối đa quyền lợi của trẻ em, đồng thời khẳng định việc hiến mô, tạng xuất phát hoàn toàn từ tinh thần tự nguyện, nhân văn và tuyệt đối không có chuyện ép buộc hay thương mại hóa...

Những ngày qua, dư luận đặc biệt quan tâm đến Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) đang được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Chuyên đề Công an TP Đà Nẵng xin giới thiệu quan điểm, góc nhìn của PGS.TS.BS Hà Phan Hải An - Phó Chủ tịch Hội Tiết niệu và Thận học Việt Nam đối với người hiến mô, tạng (chia sẻ bên lề Hội nghị khoa học thường niên Hội Ghép tạng Việt Nam lần thứ XI-2026 tổ chức tại Bệnh viện Đà Nẵng ngày 16, 17-10 vừa qua – P.V).

Dự thảo luật người dưới 18 tuổi được phép đăng ký hiến mô, tạng mở thêm cơ hội sống cho những người mắc bệnh hiểm nghèo, các bệnh nhi đang chờ ghép. Tuy nhiên, cần đặt lợi ích tốt nhất của trẻ em lên hàng đầu và thiết lập các cơ chế bảo vệ nghiêm ngặt.

Việc lấy ý kiến trẻ em về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác cần xác định rõ độ tuổi, nội dung và phương pháp phù hợp, tránh biến thành phong trào thi đua.

Tại buổi họp báo chiều 27/10 về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhiều lần xúc động khi nhắc đến những bệnh nhi đang chờ ghép tạng. Theo bà, tinh thần xuyên suốt của dự thảo là mở rộng cơ hội cứu người nhưng phải thật chặt chẽ để ngăn ép buộc, thương mại hóa và trục lợi.

“Trẻ 5-6 tuổi, chỉ nặng 10-15 kg, không thể nhận trái tim từ người trưởng thành nặng 50-60 kg vì không tương thích về kích thước. Việc tìm được trái tim phù hợp từ người hiến chết não cho trẻ em rất khó khăn. Riêng khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, mỗi năm có khoảng 70-75 trẻ cần ghép tim nhưng chỉ 5-7 em tìm được nguồn tạng phù hợp”, GS.TS Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM chia sẻ đầy trăn trở.

Phát biểu tại cuộc họp báo của Bộ Y tế chiều 27/10, bà Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam, nhận định dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) của Việt Nam nhìn chung phù hợp với định hướng trong hướng dẫn của WHO và thông lệ quốc tế.

Dự thảo Luật sửa đổi đề xuất cấm lấy bộ phận cơ thể lành của trẻ đang sống, đồng thời đặt điều kiện nghiêm ngặt với hiến mô tái sinh và hiến sau khi qua đời.

(PLVN) - Chiều 27/10, Bộ Y tế tổ chức họp báo cung cấp thông tin về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Nhắc đến bé Khế đang mòn mỏi chờ ghép tạng, Bộ trưởng Y tế xúc động cho rằng những người làm chính sách không thể thờ ơ trước nỗi đau của các bệnh nhi.

Dự thảo luật mới đề xuất cấm lấy bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi khi còn sống, chỉ cho phép hiến mô tái sinh cứu người thân dưới sự kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo vệ trẻ em và tăng cơ hội điều trị cho bệnh nhi.

Ngày 27/10, tại họp báo về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác, lấy xác (sửa đổi), các ý kiến tập trung vào bài toán mở rộng cơ hội cứu chữa người bệnh, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích của người hiến, đặc biệt là trẻ em.

Chiều 27/10, Bộ Y tế tổ chức họp báo cung cấp thông tin về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác sửa đổi. Trong đó, đề xuất mở rộng quy định hiến mô, tế bào gốc ở người dưới 18 tuổi nhận được sự quan tâm.