Siết chặt quản lý mạng lưới quan trắc môi trường tự động

Kiểm tra vận hành hệ thống quan trắc nước thải tự động của Công ty TNHH Hai thành viên Ứng dụng công nghệ cao nông nghiệp và Thực phẩm sữa Yên Mỹ, xã Công Chính.

Đến thời điểm hiện tại, toàn tỉnh đã có 121 trạm quan trắc môi trường tự động, liên tục, gồm 38 trạm quan trắc nước thải và 83 trạm quan trắc khí thải. Dữ liệu từ các trạm quan trắc được truyền về máy chủ tại Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) với tần suất 5 phút/lần. Quá trình truyền dữ liệu được thực hiện liên tục thông qua đường truyền Internet; hệ thống máy chủ tiếp nhận có chức năng xử lý, lưu trữ, phục vụ công tác tổng hợp, kiểm tra và khai thác dữ liệu quan trắc theo quy định. Đồng thời, cứ trung bình 1 giờ, dữ liệu cũng được truyền về Bộ NN&MT để phục vụ công tác theo dõi, quản lý.

Để bảo đảm “dòng chảy” dữ liệu quan trắc luôn chính xác, khách quan và hệ thống vận hành thông suốt, cùng với việc đầu tư hạ tầng kỹ thuật, công tác kiểm tra, giám sát được ngành chức năng của tỉnh xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Hoạt động này không chỉ giúp phát hiện sớm các sự cố kỹ thuật, chuẩn hóa quy trình vận hành mà còn là cơ sở pháp lý vững chắc để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về BVMT.

Ông Nguyễn Đình Thắng, Phó trưởng Phòng Môi trường, Sở NN&MT cho biết: Thời gian qua, từ hoạt động kiểm tra và theo dõi dữ liệu quan trắc tự động, liên tục truyền về, sở đã lập biên bản và ban hành 14 quyết định xử phạt vi phạm hành chính về môi trường đối với quan trắc tự động, liên tục, với tổng số tiền xử phạt hơn 1,4 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm như: Không có hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục theo quy định; lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, liên tục đối với nước thải công nghiệp không đúng thời hạn theo quy định; đưa công trình xử lý chất thải vào vận hành cùng với hoạt động của dự án nhưng không kết nối, truyền số liệu quan trắc về Sở NN&MT; xả nước thải, bụi, khí thải có chứa thông số môi trường thông thường vào môi trường vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải...

Nhằm nâng cao hiệu quả thu thập, khai thác và xử lý dữ liệu môi trường từ các trạm quan trắc tự động, mới đây UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 76/2026/QĐ-UBND về Quy chế quản lý, vận hành hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Quyết định nêu rõ nguyên tắc hoạt động và yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục; công tác bảo mật và tính toàn vẹn dữ liệu quan trắc; hoạt động quản lý dữ liệu... Trong đó nhấn mạnh, hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục phải bảo đảm đo, lưu trữ và truyền dữ liệu tự động, liên tục 24/24 giờ đối với các thông số môi trường theo thời gian thực; dữ liệu truyền về cơ quan tiếp nhận phải bảo đảm chính xác, đầy đủ, kịp thời, tin cậy và không bị gián đoạn, không bị can thiệp, chỉnh sửa, làm sai lệch trước khi truyền... Quyết định cũng nêu rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc quản lý và vận hành hiệu quả các hệ thống quan trắc tự động, như: Sở NN&MT là cơ quan đầu mối tham mưu UBND tỉnh quản lý, theo dõi, giám sát hoạt động của hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục trên địa bàn tỉnh. Công an tỉnh phối hợp với Sở NN&MT trong công tác phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về BVMT liên quan đến hoạt động quan trắc môi trường tự động, liên tục, nhất là hành vi lắp đặt thiết bị, sử dụng phần mềm, phương thức kỹ thuật để truy cập, can thiệp, làm sai lệch dữ liệu quan trắc...

Việc ban hành quy chế quản lý và vận hành hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục cho thấy tỉnh và ngành chức năng của tỉnh đang từng bước siết chặt công tác giám sát xả thải một cách minh bạch và hiệu quả nhất. Đây không chỉ là giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về môi trường, mà còn là lời cam kết vì sức khỏe người dân và sự vẹn toàn của hệ sinh thái. Qua đó, tạo nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế gắn với BVMT, hướng tới một tương lai xanh và bền vững.