Sẽ đầu tư hồ chứa nước Đồng Điền

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án Hồ chứa nước Đồng Điền (xã Vạn Ninh) với dung tích gần 93 triệu m3. Khi công trình hoàn thành sẽ đáp ứng nhu cầu nước sản xuất, đời sống dân sinh của hàng chục nghìn hộ dân và định hướng phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía bắc của Khu Kinh tế (KKT) Vân Phong.

Công trình có dung tích gần 93 triệu m3

Tại hạ lưu Sông Hào (xã Vạn Ninh) và sông Đồng Điền (xã Vạn Thắng), mỗi mùa khô hạn, nước trên sông nhanh chóng cạn khô; mùa mưa, dòng nước lũ đổ về gây sạt lở bờ, đất sản xuất. Bên cạnh đó, KKT Vân Phong với hàng loạt dự án công nghiệp, cảng biển, đô thị sinh thái và du lịch tầm cỡ quốc gia đang được định hình nên nhu cầu cấp nước rất lớn. Trong khi toàn vùng chỉ có hồ chứa nước Hoa Sơn (xã Tu Bông) với dung tích gần 20 triệu m3 và một số hồ chứa nước khác chỉ có khả năng tích trữ vài triệu khối nước chưa thể đáp ứng nhu cầu phát triển dài hạn cho một trung tâm kinh tế biển động lực như tại KKT Vân Phong. Vì vậy, tháng 7-2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án Hồ chứa nước Đồng Điền nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn sản xuất, đời sống dân sinh của hàng chục nghìn hộ dân và định hướng phát triển kinh tế - xã hội khu vực Bắc Vân Phong.

Đập dâng Vinh Huề (xã Vạn Ninh) thuộc khu vực triển khai Dự án Hồ chứa nước Đồng Điền.

Theo lãnh đạo Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng thủy lợi 7 (cơ quan trình thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án Hồ chứa nước Đồng Điền), công trình có dung tích gần 93 triệu m3; có mục tiêu tạo nguồn, cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt, công nghiệp, kết hợp giảm lũ và cải thiện môi trường sinh thái hạ du, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội các xã: Đại Lãnh, Tu Bông, Vạn Thắng, Vạn Ninh, Vạn Hưng và KKT Vân Phong. Dự án có các hạng mục công trình chính như: Đập chính bê tông dầm lăn (đập bắc dài 684m và đập nam dài 840m), tràn xả lũ, cống lấy nước, hệ thống dẫn nước và các công trình phụ trợ khác; nâng cấp, sửa chữa các đập dâng Phú Hội, Suối Rễ và hệ thống kênh hiện hữu trong khu vực. Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến 6.558 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2026 - 2030 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý; chủ đầu tư là Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng thủy lợi 7; dự kiến khởi công vào năm 2027, thực hiện trong 5 năm.

Khi hoàn thành, hồ Đồng Điền đảm nhận nhiệm vụ cấp nước tưới ổn định cho khoảng 3.700ha đất canh tác thuộc các xã Vạn Thắng, Vạn Ninh và Vạn Hưng; tạo nguồn cấp nước thô cho sinh hoạt và công nghiệp với công suất 73.000m³/ngày đêm, phục vụ trực tiếp cho cư dân và các phân khu chức năng tại KKT Vân Phong. Đồng thời, hồ Đồng Điền góp phần gia tăng dung tích phòng lũ (từ 5% đến 10%), giảm thiểu thiệt hại do thiên tai cho vùng hạ du mỗi mùa mưa bão và điều tiết dòng chảy tối thiểu, cải thiện môi trường sinh thái, chống xâm nhập mặn vào mùa khô hạn.

Đề xuất thu hút đầu tư đồng bộ hệ thống thủy lợi

Để phát huy tối đa công năng của hồ chứa nước này, hệ thống công trình thủy lợi phía sau hồ được tính toán, xây dựng đồng bộ. Ngay khi Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt chủ trương đầu tư, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất UBND tỉnh giao các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu UBND tỉnh đề xuất kêu gọi nhà đầu tư các dự án hệ thống đường ống dẫn nước sau đập, bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả khai thác công trình sau đầu tư và phù hợp với quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Theo đề xuất, phía sau hồ chứa nước Đồng Điền, tỉnh tập trung huy động nguồn vốn xã hội hóa và các nguồn lực hợp pháp khác để thực hiện hệ thống đường ống truyền tải từ sau cống lấy nước đến các điểm kết nối tiêu thụ. Việc đầu tư sẽ được triển khai linh hoạt theo phương thức đối tác công tư (PPP) hoặc kêu gọi sự đóng góp, liên kết đầu tư trực tiếp từ các doanh nghiệp, đơn vị thụ hưởng (như các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, nhà máy nước) nhằm bảo đảm tiến độ thực hiện đồng bộ với công trình đầu mối và giảm áp lực cho ngân sách nhà nước. Đồng thời, thực hiện đầu tư (hoặc kêu gọi đầu tư theo hình thức xã hội hóa, PPP) các nhà máy xử lý nước sạch công suất lớn, hệ thống trạm bơm tăng áp và bể chứa trung gian để bảo đảm áp lực và lưu lượng cấp nước ổn định cho các khu công nghiệp tập trung của KKT Vân Phong. Ngoài ra, dự án dự kiến sử dụng khoảng 660ha đất cho công trình đầu mối, đập dâng và hệ thống đường dẫn tưới (trong đó có khoảng 43ha đất lúa, 25ha đất cây lâu năm và 426ha đất rừng các loại). Việc rà soát bảo đảm phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cần được các địa phương liên quan tính toán, cân đối ngay từ bây giờ.

Hiện nay, các cơ quan, đơn vị liên quan tập trung công tác chuẩn bị, khảo sát, lập báo cáo chuyên ngành và hồ sơ thủ tục pháp lý để triển khai dự án. Trong đó, việc thu thập tài liệu về đất đai, lâm nghiệp, hiện trạng đập dâng và khu tưới... sẽ hoàn thành trong tháng 9; các báo cáo chuyên ngành hoàn thành trong tháng 11. Cùng với đó, việc lập phương án tổng thể bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng; báo cáo đánh giá tác động môi trường; lấy ý kiến cộng đồng dân cư và các cơ quan quản lý liên quan… được thực hiện để hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi vào tháng 12, tạo điều kiện cho việc thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi trong khoảng tháng 2-2027.