Quê hương qua nét cọ, gam màu

CLB họa sĩ trẻ Lam Sơn đi thực tế sáng tác ở vùng biển.

Xứ Thanh với phong cảnh hữu tình và bề dày lịch sử, văn hóa truyền thống, đã mang đến nhiều cảm hứng trong sáng tạo văn học - nghệ thuật, đặc biệt là hội họa. Bởi vậy, cứ mỗi dịp triển lãm mỹ thuật, các họa sĩ xứ Thanh lại đóng góp không nhỏ số lượng tác phẩm về đề tài đất và người quê hương mình. Nhiều tác phẩm có chất lượng cao cả về nội dung tư tưởng và giá trị nghệ thuật, thể hiện được phong cách riêng của mỗi tác giả.

Thông qua những gam màu, đường nét, hình khối..., các họa sĩ thể hiện ý tưởng, truyền cảm xúc bằng nghệ thuật thị giác. Với tài năng, trí tưởng tượng, sự quan sát tinh tế, họ đã “thăng hoa” qua những nét cọ múa lượn, sự pha phối màu sắc, để cho ra đời những tác phẩm của mình.

Và để có được chất liệu sáng tác, điều không thể thiếu là tham gia các chuyến đi thực tế. Người nghệ sĩ phải hòa vào cảnh sắc thiên nhiên và cuộc sống con người, quan sát, lắng nghe, và cảm nhận...

Họa sĩ Nguyễn Hoàng Linh, Trưởng Ban Mỹ thuật, Hội Văn học - Nghệ thuật Thanh Hóa cho biết: “Đi thực tế sáng tác là hoạt động thường niên của Ban Mỹ thuật. Mục đích của những chuyến đi là giúp cho các hội viên ghi chép lại thực tế cuộc sống, lấy cảm hứng sáng tác để đưa vào tác phẩm của mình, và đó cũng là cách để có thêm nhiều tác phẩm tham dự các triển lãm, các giải thưởng mỹ thuật hàng năm”.

Các họa sĩ khai thác tư liệu tại làng nghề sản xuất rượu cần.

Vùng cao xứ Thanh - nơi có những dãy núi trùng điệp, ruộng bậc thang kỳ vĩ, suối thác trong lành, và cuộc sống của đồng bào các dân tộc giàu bản sắc, luôn là điểm đến lý tưởng cho các họa sĩ cả trong và ngoài tỉnh. Họ không ngại đường đất xa xôi, khí hậu khắc nghiệt, sẵn sàng lên đường trong những dịp như mùa lúa chín, mùa săn mây, mùa thác đổ... Những tác phẩm theo phong cách trực họa thường ra đời rất nhanh ngay trong những chuyến đi ấy.

Họa sĩ trẻ Phạm Hồng Vân có tác phẩm “Lễ hội Pồn Poông” đoạt giải B Triển lãm “Non nước xứ Thanh” năm 2024 khi cô còn là sinh viên. Vân cho biết, nhờ những chuyến đi thực tế đến với các bản làng vùng cao, và đặc biệt được tham gia đêm hội của đồng bào Mường, cô mới có cảm xúc để sáng tác nên bức tranh này.

Cuộc sống bản làng bình dị trong tranh của họa sĩ Lê Hải Anh.

Họa sĩ Lê Hải Anh, Hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam tại Thanh Hóa cho biết: “Mỗi nơi đặt chân đến, tôi đều “gặt hái” được một số tác phẩm trực họa và ghi chép được khá nhiều tư liệu làm “vốn” tích lũy cho hành trình sáng tác của mình”.

Anh thường gọi đùa những chuyến đi thực tế sáng tác là “dọc đường kiếm sống”, bởi các bức họa của anh sau đó đều có người đặt mua ngay, hoặc anh đi sáng tác theo đơn đặt hàng trước đó.

Cảnh đẹp Pù Luông đi vào tác phẩm của họa sĩ Phạm Thắng.

Tôi còn có những chuyến đi cùng CLB Họa sĩ trẻ Lam Sơn đến những vùng thắng tích đẹp, hay những bãi biển hoang sơ để tìm chất liệu sáng tác.

Họa sĩ Nguyễn Đăng Khoa chia sẻ: “Cuộc sống thanh bình, những người lao động mộc mạc..., đôi khi chỉ cần những điều bình dị thế thôi, nhưng mình vẫn bắt được chiều sâu cảm xúc để thể hiện”. Và ngay trên bờ biển trong buổi sáng sớm, Khoa đã hoàn thiện được tác phẩm của mình về khung cảnh những con thuyền bình thản nằm nghỉ ngơi dưới rặng phi lao sau một chuyến ra khơi vất vả.

Rồi có lần tôi theo các họa sĩ dạo chơi bằng thuyền trên suối Ấu thuộc danh thắng Kim Sơn. Ai cũng ngỡ ngàng trước cảnh mùa thu tuyệt diệu nơi này, và chỉ trong khoảng một tiếng đồng hồ, mỗi người đã kịp vẽ nên một bức họa về non nước Kim Sơn.

Có những họa sĩ từ nhiều tỉnh, thành trong cả nước đã đến với xứ Thanh và để lại những tác phẩm ấn tượng. Như họa sĩ Nguyễn Phương từ TP Hải Phòng đã đi trải nghiệm và ghi lại nét đẹp vùng cao qua tác phẩm “Bên khung dệt”. Các họa sĩ ở tỉnh Hưng Yên đã tổ chức một chuyến đi thực tế sáng tác tại Pù Luông, nhờ đó cho “ra lò” hàng chục bức họa tham gia triển lãm “Non nước xứ Thanh”, như: “Buổi sáng ở vùng cao” của Trần Văn Thọ, “Bình yên bản Hiêu” và “Xuân trên bản” của Ngô Mến, “Mùa thu qua Pù Luông” của Nguyễn Biên Thùy, “Tháng ba ở Lũng Cao” của Khổng Minh Hưng, “Bình yên” của Phạm Đức Tài, “Sắc thu Pù Luông” của Phạm Quyên, “Mùa thu ở vùng cao” của Đỗ Tùng, “Bình minh trên Lũng Cao” của Trần Minh...

Những tác phẩm ấy đã được đưa đến trưng bày trong một triển lãm mỹ thuật ở Thanh Hóa.

Vẻ đẹp danh thắng Kim Sơn đi vào hội họa.

Những triển lãm mỹ thuật được tổ chức tại Thanh Hóa hàng năm quy tụ giới mỹ thuật không chỉ trong tỉnh mà cả nước, họ cùng sáng tạo, cống hiến nhiều tác phẩm có chất lượng về đất và người xứ Thanh. Đây cũng là cơ hội để công chúng được thưởng thức các tác phẩm nghệ thuật đầy tâm huyết, để thêm yêu và tự hào về quê hương mình. Đối với bất kỳ họa sĩ nào từng đặt chân đến xứ Thanh, tâm hồn ai cũng neo lại với miền đất nên thơ này. Ở mỗi chuyến đi, các họa sĩ luôn phát hiện ra những điều mới mẻ và có những góc nhìn khác biệt để “chế tác” thành những họa phẩm của riêng mình, chuyển tải đến công chúng vẻ đẹp riêng có của mỗi bản làng họ đi qua.

Với anh chị em họa sĩ, mỗi nét vẽ, gam màu là một sự rung động từ những trải nghiệm cuộc sống. Trải nghiệm thực tế giúp họ tìm hiểu, khám phá, chắt lọc những tinh hoa của đất và người, để từ đó hình thành nên tác phẩm nghệ thuật. Những cảm xúc, ký ức đẹp được ghi nhận qua mỗi tác phẩm là cách để các họa sĩ bày tỏ tình yêu, sự tri ân đối với quê hương, góp phần làm phong phú thêm sắc màu văn hóa xứ Thanh.

Mai Hương