Khám phá non nước Cao Bằng

Du khách đi thuyền dạo quanh chân thác Bản Giốc.

Cao Bằng có núi non trùng điệp, có hang động độc đáo, thác nước hoang sơ, cùng nhiều làng nghề đậm nét văn hóa bản địa. Trong đó, thác Bản Giốc - thác nước đẹp nhất Việt Nam là điểm du lịch mang tính biểu tượng của Cao Bằng, ai đến đây đều muốn ghé qua.

Vùng đất có nhiều danh lam thắng cảnh

Công viên địa chất toàn cầu UNESCO non nước Cao Bằng có diện tích gần 3,3 ngàn km2. Với hơn 130 điểm di sản địa chất, văn hóa và đa dạng sinh học, công viên địa chất này có nhiều danh lam, thắng cảnh, di tích lịch sử văn hóa nổi tiếng trong nước và quốc tế như: các tháp đá, thung lũng, hang động, hệ thống sông hồ, hang ngầm… phản ánh chu kỳ tiến hóa của vùng đất nhiệt đới Bắc Việt Nam. Vùng đất này còn được xem là một trong những nơi được người tiền sử cư ngụ sớm nhất ở Việt Nam và là cái nôi của cách mạng Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp.

Công viên địa chất toàn cầu UNESCO non nước Cao Bằng có hệ thống hang động đá vôi độc đáo như: hang Puông, hang Lùng, hang Tình Yêu, quần thể hồ Thang Hen... Trong đó, một trong những danh thắng đặc sắc phải kể đến là động Ngườm Ngao nằm trong lòng quả núi thuộc bản Gun cách thác Bản Giốc 5km, được công nhận là danh thắng cấp quốc gia vào năm 1998. Trong tiếng Tày, Ngườm Ngao có nghĩa là “hang Hổ”. Chuyện xưa kể rằng, thời xa xưa, trong động có rất nhiều hổ dữ sinh sống. Mỗi khi hổ gầm, âm thanh vang vọng rất xa nên người dân tộc Tày đặt tên động là Ngườm Ngao. Nhưng cũng có thuyết cho rằng, thực chất tiếng gầm rú này là tiếng suối nước chảy trong động nghe giống tiếng hổ gầm nên mới có tên gọi trên.

Hang động Ngườm Ngao có tổng chiều dài hơn 2,1 ngàn mét, gồm 3 cửa chính: Ngườm Ngao, Ngườm Lồm và Bản Thuôn. Đây là hang động đá vôi được hình thành cách đây khoảng 400 triệu năm. Khám phá động này, du khách được chiêm ngưỡng những nhũ đá, măng đá có hình thù độc đáo, được tạo hóa bào mòn qua hàng triệu năm. Các nhũ đá trong động có màu sắc khác biệt với nhiều hình thù độc đáo như: hình nàng tiên chải tóc, hình người, hình cây cối, con vật... Nơi được du khách chụp ảnh nhiều nhất là hình đài sen úp ngược và cột đá cô đơn gắn với chuyện xưa rất thú vị: Có một vị Phật ngồi trên đài sen tu mãi mà không thành chính quả, nản chí ngài úp ngược đài sen xuống, còn mình thì biến thành cột đá đứng bên cạnh. Tương truyền rằng, người nào hứng được những giọt nước từ bàn tay Phật rớt xuống dùng để xoa lên mặt sẽ gặp được nhiều điều may mắn. Điều đặc biệt khác là hang động này mát mẻ vào mùa hè, ấm áp vào mùa đông.

Khám phá hang động Ngườm Ngao để chiêm ngưỡng những nhũ đá, măng đá có hình thù độc đáo, được tạo hóa bào mòn qua hàng triệu năm.

Công viên địa chất toàn cầu UNESCO non nước Cao Bằng có nhiều dân tộc anh em sinh sống gồm: Kinh, Tày, Nùng, H’Mông, Dao, Sán Chỉ, Hoa, Lô Lô với nhiều làng nghề truyền thống đậm chất văn hóa bản địa. Một trong những làng nghề truyền thống ấn tượng nhất là làng rèn dao Phúc Sen tại xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng. Làng nghề này đã tồn tại rất lâu đời với thương hiệu dao Phúc Sen nổi tiếng xa gần. Tuy là nghề nặng nhọc nhưng những người phụ nữ ở làng nghề này thường là thợ phụ cho chồng, cũng biết quai búa, rèn dao, góp công sức để làm nên những sản phẩm nổi tiếng của làng nghề. Ngày nay, lò rèn của nhiều gia đình trong làng nghề Phúc Sen vẫn luôn đỏ lửa, không chỉ góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa bản địa mà nghề truyền thống này còn mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho đồng bào nơi đây.

Thăm thác nước đẹp nhất Việt Nam

Danh thắng nổi bật của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO non nước Cao Bằng là thác Bản Giốc. Đây là thác nước tự nhiên lớn nhất khu vực Đông Nam Á, được Tạp chí Du lịch quốc tế Travel + Leisure xếp vào 21 thác nước đẹp nhất thế giới.

Thác Bản Giốc nằm trên sông Quây Sơn tại biên giới Việt Nam và Trung Quốc. Con sông này bắt nguồn từ Trung Quốc, chảy về hướng biên giới 2 nước rồi vào lãnh thổ Việt Nam tại Pò Peo, xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng. Từ xã Đình Phong, sông chảy về xã Đàm Thủy, lượn quanh dưới chân núi Cô Muông rồi qua các cánh đồng của Đàm Thủy, qua bãi ngô trên Bản Giốc, quay trở lại đường biên giới rồi tách ra thành nhiều nhánh. Lòng sông ở đây đột ngột trụt xuống khoảng 35m tạo thành thác Bản Giốc. Thác chia thành 2 phần, phần phía Nam gọi là thác Cao, đây là thác phụ vì lượng nước không lớn. Thác thấp là thác chính nằm ở phía Bắc trên biên giới Việt - Trung. Giữa thác có một mô đất rộng phủ đầy cây, xẻ dòng sông thành 3 luồng nước. Dưới chân thác là mặt sông rộng với 2 bên bờ là những thảm cỏ và vạt rừng. Bao quanh thác Bản Giốc là khung cảnh núi rừng hùng vĩ với những thảm thực vật xanh tươi.

Vẻ đẹp của thác Bản Giốc biến ảo theo mùa và theo những khoảng thời gian khác nhau trong ngày. Vào mùa mưa, những tầng thác đổ trắng xóa giữa đại ngàn Đông Bắc. Khi ánh mặt trời chiếu rọi, trên thác nước trắng xóa sẽ xuất hiện cầu vồng 7 sắc. Sáng sớm, thác nước ẩn hiện trong làn sương mù bao phủ như chốn bồng lai tiên cảnh. Mùa nước cạn, dòng thác dịu dàng như những dải lụa trắng đổ xuống dòng sông trong xanh với mặt nước phẳng lặng soi bóng mây trời.

Theo người dân bản địa, truyền thuyết về thác Bản Giốc gắn với câu chuyện tình buồn của chàng trai, cô gái thuộc 2 bộ tộc khác nhau. Họ yêu nhau say đắm nhưng bị gia đình ngăn cấm. Để được ở bên nhau mãi mãi, họ cùng nhau nhảy xuống thác nước. Nơi thác nước đổ xuống được ví như mái tóc của người con gái, còn dòng nước cuộn trào được ví như sức mạnh của chàng trai, tượng trưng cho tình yêu mãnh liệt của họ.

Nhờ vẻ đẹp nên thơ, hùng vĩ, thác Bản Giốc là địa danh được đưa vào nghệ thuật hội họa, nhiếp ảnh, thơ ca.

“Thác Bản Giốc như một thiên bi tráng
Thả mông lung vực thẳm xuống trần ai”...

(bài thơ Cao Bằng của tác giả Nguyễn Ngọc Bái)

Bình Nguyên