Quảng Trị đề xuất xây cầu mới Đakrông

Khi biển báo hạn chế tải trọng được cắm lên, từng đoàn xe tải nặng phải chấp nhận chạy vòng hàng trăm cây số, doanh nghiệp điêu đứng, thu ngân sách giảm sâu kỷ lục. Lối thoát duy nhất hiện nay là sớm xây dựng một cây cầu Đakrông mới.

Cầu treo Đakrông (tại Km249+824 đường Hồ Chí Minh nhánh Tây) từ lâu đã trở thành biểu tượng lịch sử và là mắt xích hạ tầng chiến lược của Quảng Trị. Được đưa vào khai thác từ năm 2002 với tải trọng thiết kế H18-X60, cây cầu gánh trên mình sứ mệnh kết nối vùng phía Tây Quảng Trị với Quốc lộ 9, dẫn thẳng đến cửa khẩu quốc tế La Lay và Hành lang Kinh tế Đông - Tây (EWEC).

Sau khi cơ quan chức năng gắn biển hạn chế tải trọng, cầu Đakrông vắng bóng các dòng xe tải vận chuyển than đá và một số mặt hàng khác từ Cửa khẩu La Lay về cảng biển Hòn La, hay Vũng Áng

Thế nhưng, sau gần một phần tư thế kỷ quần quật gánh dòng xe ngược xuôi, cây cầu treo lịch sử nay đã xuống cấp nghiêm trọng. Sự báo động này diễn ra ngay trong bối cảnh lưu lượng vận chuyển hàng hóa qua cửa khẩu La Lay bùng nổ chưa từng có, đặc biệt là nguồn than đá nhập khẩu từ Lào.

Ấy thế, một thực tế nghiệt ngã xuất hiện, đó là các phương tiện chở than dù chở đúng tải trọng thiết kế của xe nhưng vẫn... "vượt tải" so với sức chịu đựng 42 tấn của cầu Đakrông. Tháng 7/2025, cơ quan chức năng buộc phải cắm biển báo hạn chế tải trọng lớn qua cầu để đảm bảo an toàn. Quyết định đúng đắn về mặt kỹ thuật ấy lại lập tức châm ngòi cho một chuỗi khủng hoảng vận tải.

"Đánh đu" trên những cung đường vòng 100km

Ghi nhận tại hiện trường, không khí sôi động của tuyến giao thương ngày nào giờ nhường chỗ cho sự lo âu của giới tài xế và các chủ doanh nghiệp vận tải. Ông Nguyễn Hoàng Giang, cán bộ quản lý đội xe Công ty TNHH Phát Triển Thương Mại Bắc Nam – đơn vị chủ lực vận tải than từ Lào về Việt Nam – cay đắng chia sẻ: "Trước đây, hàng trăm lượt xe của chúng tôi mỗi ngày nhận than từ La Lay, chạy thẳng qua cầu Đakrông ra Quốc lộ 9 để về cảng Hòn La (Quảng Bình) hay Vũng Áng (Hà Tĩnh). Nhưng từ ngày cầu đặt biển hạn chế tải trọng, khối lượng hàng hóa vận chuyển của công ty giảm gần một nửa."

Để "chữa cháy", các đoàn xe tải nặng phải chọn phương án cực chẳng đã, đó là chạy vòng từ Quốc lộ 15D sang Quốc lộ 14, đi qua A Lưới (Thừa Thiên Huế) theo Quốc lộ 49 để đổ hàng xuống cảng Chân Mây.

Trong khi đó, Quốc lộ 49 quá hẹp, xe trọng tải lớn chỉ có thể bò từng chút một, di chuyển một chiều và bắt buộc phải chọn khung giờ ban đêm. Sau khi trả hàng, xe phải chạy ngược ra Quốc lộ 9 rồi mới quay lại được La Lay. Quãng đường bị kéo dài thêm hơn 100 km, kéo theo chi phí nhiên liệu, hao mòn xe và nhân công tăng vọt, bào mòn toàn bộ lợi nhuận của doanh nghiệp.

Không chỉ doanh nghiệp gánh chịu thiệt hại, nguồn thu NSNN của địa phương cũng chứng kiến cú "tuột dốc" tự do. Ông Mai Thành Long – Phó đội trưởng Hải quan Cửa khẩu Quốc tế La Lay bộc bạch: "Từ tháng 10 đến hết tháng 12/2025, các chỉ số hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh và thu ngân sách giảm rất sâu. Riêng số thu NSNN trong tháng 10 và tháng 11/2025 giảm từ 75% đến 78% so với cùng kỳ năm 2024. Cầu Đakrông xuống cấp chính là 'nút thắt' lớn nhất cản trở dòng chảy hàng hóa qua Cửa khẩu."

Tìm lời giải cho "nút thắt" chiến lược: Cần một cây cầu mới

Trước nguy cơ làm đứt gãy chuỗi cung ứng logistics quan trọng, việc đầu tư xây dựng một cây cầu Đakrông mới có tải trọng lớn, thay thế vai trò gánh vận tải hạng nặng cho cầu treo hiện hữu là đòi hỏi cấp thiết hơn bao giờ hết.

Dấu hiệu tích cực đã xuất hiện từ xã hội hóa đầu tư. Trước đây, Công ty TNHH Nam Tiến đã đề xuất tỉnh Quảng Trị cho phép khảo sát, nghiên cứu dự án cầu Đakrông mới theo phương thức PPP (hợp đồng BT không thanh toán). Dự án sau đó được chuyển giao lại cho Công ty TNHH Phát Triển Thương Mại Bắc Nam thực hiện và đã nhận được sự chấp thuận từ chính quyền địa phương.

Nhằm đẩy nhanh tiến độ, ngày 18/8/2026, UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành Công văn số 4068/UBND-CN gửi Cục Đường bộ Việt Nam để xin ý kiến về phương án đầu tư xây dựng mới cầu Đakrông nối giữa Quốc lộ 9 và đường Hồ Chí Minh nhánh Tây.

"Việc sớm triển khai đầu tư, đưa vào khai thác tuyến đường và cầu nối giữa Quốc lộ 9 với đường Hồ Chí Minh nhánh Tây sẽ giảm tải, bảo đảm an toàn cho cầu treo Đakrông hiện hữu, đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa từ Lào về Việt Nam qua khu vực...". Công văn nêu rõ.

Trong công văn này, UBND tỉnh Quảng Trị đề nghị Cục Đường bộ Việt Nam khẩn trương cho ý kiến về: Vị trí và hướng tuyến của dự án cầu mới; Quy mô đề xuất nhằm đảm bảo khả năng thông quan dạt tải trọng lớn; Phương án đấu nối và tổ chức giao thông tại các nút giao trọng yếu với Quốc lộ 9 và đường Hồ Chí Minh nhánh Tây.

Việc sớm hiện thực hóa dự án cầu Đakrông mới không chỉ đơn thuần là giải quyết bài toán giao thông cho vài trăm lượt xe tải mỗi ngày, mà chính là mở lại " van  thông khí" cho nền kinh tế biên giới Quảng Trị.

Đã đến lúc các cơ quan quản lý nhà nước cần tăng tốc thủ tục, tạo điều kiện tối đa cho nhà đầu tư bắt tay vào thi công, trả lại sự nhộn nhịp vốn có cho tuyến hành lang kinh tế huyết mạch này.