Phía sau những mặt cỏ hoàn hảo ở World Cup 2026

8 năm nghiên cứu để tạo nên mặt cỏ thống nhất

World Cup 2026 là kỳ World Cup đầu tiên có tới 48 đội tuyển và 104 trận đấu, đồng thời diễn ra tại ba quốc gia với điều kiện khí hậu hoàn toàn khác nhau. Điều đó đặt ra bài toán chưa từng có cho FIFA và đội ngũ phụ trách mặt sân.

Trong gần 8 năm, các nhà khoa học của Đại học Tennessee và Đại học Michigan State (Mỹ) đã phối hợp nghiên cứu nhằm tạo ra hệ thống mặt cỏ đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của FIFA.

Yêu cầu quan trọng nhất là mọi sân đấu phải có đặc tính thi đấu gần như giống hệt nhau để đảm bảo tính công bằng, bất kể trận đấu diễn ra tại Mexico, Mỹ hay Canada. Các mặt sân đều phải sử dụng cỏ tự nhiên là chủ yếu, mang đến độ nảy, độ bám và khả năng thoát nước đồng nhất.

John Sorochan, Giáo sư ngành khoa học cỏ tại Đại học Tennessee, cho biết mục tiêu lớn nhất của những người chăm sóc sân là... không ai nhắc đến họ.

“Chúng tôi muốn mọi người ngắm nhìn mặt sân đẹp, nhưng sau đó quên ngay nó đi để nói về những bàn thắng hay những pha bóng đẹp”, vị Giáo sư này chia sẻ.

Biến sân cỏ nhân tạo thành sân World Cup chỉ trong vài tuần

Một trong những thách thức lớn nhất của World Cup 2026 là có tới 8 sân vận động vốn sử dụng cỏ nhân tạo, phần lớn là sân nhà của các đội bóng Giải bóng Bầu dục quốc gia (NFL).

Để đáp ứng tiêu chuẩn FIFA, toàn bộ những sân này phải được chuyển đổi sang cỏ tự nhiên.

Quy trình thi công phức tạp hơn nhiều so với việc chỉ trải cỏ lên mặt sân. Đầu tiên, các kỹ sư lắp đặt hệ thống khung thoát nước và thông gió phía trên lớp cỏ nhân tạo cũ. Tiếp theo là phủ hơn 25 cm cát, trải các cuộn cỏ được trồng chuyên biệt rồi gia cố bằng sợi tổng hợp nhằm tăng độ bền và ổn định của mặt sân.

Đặc biệt, hệ thống này có thể tháo dỡ nhanh sau giải đấu để các sân vận động trở lại phục vụ NFL hoặc các sự kiện khác.

Hai loại cỏ khác nhau cho ba quốc gia đồng chủ nhà

Do World Cup trải dài từ miền Bắc Canada đến miền Bắc của Mexico, các chuyên gia không thể sử dụng cùng một loại cỏ cho mọi sân đấu.

Giải pháp được đưa ra là sử dụng hai hỗn hợp cỏ khác nhau. Đầu tiên là cỏ Bermuda, được sử dụng tại các khu vực có khí hậu nóng và ẩm như Mexico hoặc miền Nam nước Mỹ.

Loại còn lại là cỏ Ryegrass lâu năm kết hợp với Kentucky Bluegrass, được sử dụng tại các khu vực có khí hậu mát hơn cũng như trong các sân có mái che.

Toàn bộ nguồn cỏ được gieo trồng tại 10 trang trại chuyên biệt thuộc ba quốc gia đồng chủ nhà trước khi vận chuyển đến từng sân vận động.

Một trong những bài toán khó nhất xuất hiện tại sân AT&T Stadium trong thời gian diễn ra World Cup. Đây là sân có mái che, khiến ánh nắng Mặt trời gần như không thể chiếu xuống mặt cỏ.

Để giải quyết vấn đề, Ban tổ chức đã lắp đặt hệ thống đèn LED màu hồng chuyên dụng treo từ trần sân nhằm mô phỏng ánh sáng Mặt trời và duy trì quá trình quang hợp cho cỏ.

Khác với các hệ thống truyền thống phải đặt trực tiếp trên mặt sân, các dàn đèn mới được treo hoàn toàn trên cao, giúp tiết kiệm không gian và tạo thuận lợi cho công tác bảo dưỡng.

Di sản vượt ra ngoài World Cup

Đối với chuyên gia John Sorochan, hành trình nghiên cứu bắt đầu từ World Cup 1994. Khi đó, ông là sinh viên tham gia chăm sóc mặt sân tại Pontiac Silverdome. Sau gần một tháng không có ánh sáng tự nhiên, mặt cỏ nhanh chóng xuống cấp vì thời điểm đó chưa có đèn trồng cỏ, hệ thống gia cố hybrid hay công nghệ kiểm soát môi trường hiện đại.

Ba thập kỷ sau, những hạn chế ấy gần như đã được giải quyết. Không chỉ phục vụ World Cup, các công nghệ mới còn mở ra khả năng sử dụng linh hoạt hơn cho các sân vận động đa năng khi có thể nhanh chóng chuyển đổi giữa bóng đá, bóng bầu dục, hòa nhạc hay các sự kiện khác.

Xa hơn nữa, các nhà khoa học kỳ vọng những nghiên cứu này sẽ được ứng dụng ở quy mô cộng đồng thông qua các hệ thống trồng cỏ thủy canh tuần hoàn, giúp tiết kiệm nước và giảm chi phí bảo dưỡng sân thể thao trong tương lai.

Thành quả của gần 8 năm nghiên cứu vì thế không chỉ góp phần tạo nên những mặt sân hoàn hảo cho World Cup 2026, mà còn được kỳ vọng sẽ thay đổi cách các sân vận động trên toàn thế giới được xây dựng và vận hành trong nhiều năm tới.

Minh Hoàng