Phát hiện 3 chiếc diều gắn đèn thả gần sân bay Tân Sơn Nhất

Kíp trực điều hành không lưu Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất. (Ảnh: Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam)

Theo đó, vào lúc 19 giờ 40 phút tối 13/8, Trung tâm Quản lý Điều hành bay khu vực 3 (Quân chủng Phòng không-Không quân) thông báo, Trung tâm Kiểm soát-Tiếp cận Tân Sơn Nhất đã phát hiện thiết bị bay không người lái (UAV) tại khu vực hướng cầu Tham Lương, chưa xác định được vị trí, độ cao.

Đại diện Trung tâm có trao đổi, hỏi lại có nhận được thông tin gì từ tổ bay hay không, tuy nhiên Trung tâm cho biết Trung tâm Kiểm soát-Tiếp cận Tân Sơn Nhất không nhận được thông tin gì.

Đơn vị chức năng phát hiện diều thả trái phép và yêu cầu ngừng hoạt động. (Nguồn: VATM)

Khoảng 20 giờ 2 phút, Trung tâm Quản lý Điều hành bay khu vực 3 đã thông báo cho Đài Kiểm soát không lưu Tân Sơn Nhất, theo đó, đã phát hiện UAV hoạt động trên địa bàn phường Tây Thạnh. Để bảo đảm an toàn hàng không, ngay lập tức Cảng vụ Hàng không miền nam đã thông báo cho Đài Kiểm soát không lưu, yêu cầu tất cả tàu bay ngừng toàn bộ việc cất hạ cánh tại Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất.

Sau khi nhận được thông tin có thiết bị UAV/drone tại khu vực hoạt động của hàng không, các đơn vị hoạt động tại sân bay như Đài Kiểm soát không lưu, Trung tâm Kiểm soát-Tiếp cận Tân Sơn Nhất đã phối hợp hiệp đồng với Cảng vụ miền nam, Trực ban Trưởng sân bay, Trung tâm Quản lý Điều hành bay khu vực 3 tạm dừng cất hạ cánh tại Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất từ 20 giờ 5 phút đến 20 giờ 18 phút. Sau khi xác minh cụ thể và ngăn chặn hoạt động thả diều gần khu vực sân bay, lúc 20 giờ 18 phút, Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đã khai thác bình thường.

Lực lượng chức năng ngăn chặn diều gắn đèn hoạt động trái phép. (Nguồn: VATM)

Hậu quả, 4 chuyến bay phải dừng chờ khởi hành; 7 chuyến bay đến phải bay chờ; 1 chuyến đi sân bay dự bị Cam Ranh. Quản lý bay miền nam đã có thông báo bước đầu về sự vụ với các đơn vị liên quan.

Trước đó, vào tối 11/8 vừa qua, Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đã phải 2 lần tạm dừng khai thác (vào lúc 18 giờ 14 phút và 19 giờ 34 phút) do phát hiện thiết bị UAV xuất hiện trái phép tại khu vực cận sân bay, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn. Các đơn vị chức năng tại cảng buộc phải kích hoạt biện pháp an ninh, tạm ngừng hoạt động các chuyến bay đi/đến mỗi lần một tiếng mới khai thác trở lại.

Sự cố đã khiến hơn 60 chuyến bay bị ảnh hưởng, trong đó 3 chuyến phải hạ cánh khẩn nguy do cạn nhiên liệu khi bay chờ; 24 chuyến phải chuyển hướng hạ cánh tại sân bay dự bị; 19 chuyến phải bay chờ trên không và 15 chuyến dừng chờ cất cánh,...

Cục Hàng không Việt Nam đánh giá, sau các sự cố ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động, các cơ quan, đơn vị đã cơ bản triển khai các biện pháp phối hợp, xử lý sự cố hiệu quả, góp phần kiểm soát nguy cơ và bảo đảm an toàn hoạt động bay. Tuy nhiên, do các cơ quan, đơn vị lại không có khả năng phát hiện UAV do chưa được trang bị hệ thống thiết bị chuyên dụng phát hiện, cảnh báo sớm, khả năng chế áp UAV trong trường hợp cần thiết.

Để ngăn ngừa tác động của UAV, nhiều quốc gia đã triển khai hệ thống “no-fly zone”, định danh drone từ xa, hoặc áp dụng công nghệ vô hiệu hóa thiết bị, triệt tiêu nguy cơ xâm phạm của UAV. Ở thực tế nước ta, trước mắt cần ưu tiên phát hiện và cảnh báo sớm, phối hợp phản ứng nhanh, từng bước hoàn thiện cơ chế pháp lý và đầu tư công nghệ phù hợp. Các cơ quan, đơn vị chức năng cần tuyên truyền trọng tâm, trọng điểm cho học sinh, người dân ở chung quanh sân bay, khu vực điểm du lịch,… nhằm ngăn chặn từ sớm, từ xa hành vi này.

Để tăng cường hiệu quả quản lý, giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các sự việc liên quan UAV tại khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay của cảng hàng không, Cục Hàng không Việt Nam đã báo cáo Bộ Xây dựng kiến nghị Ủy ban Quốc gia về An ninh hàng không và tạo thuận lợi hàng không sớm thống nhất, giao trách nhiệm chủ trì cho cơ quan, đơn vị trên địa bàn cảng hàng không trong tình huống có UAV xâm nhập trái phép, ảnh hưởng đến các hoạt động bay hàng không dân dụng.

Đồng thời, đầu tư trang bị hệ thống thiết bị chuyên dụng để phát hiện, cảnh báo sớm UAV và thiết bị chế áp UAV trong trường hợp cần thiết, không chỉ dừng lại ở mức độ xác minh bằng mắt thường hay thông báo thủ công như hiện nay. Bên cạnh đó, nghiên cứu bổ sung các chế tài xử phạt hành chính và hình sự đủ mạnh đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng thiết bị UAV,...