Ong vò vẽ đốt nguy hiểm không, xử lý thế nào?
Liên tiếp các trường hợp bị ong đốt dẫn đến nguy kịch, trong đó có trường hợp bé trai 11 tuổi bị ngất, mất ý thức chỉ sau 10 phút bị ong vò vẽ đốt.
Trẻ nhập viện nguy kịch vì bị ong đốt
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tân Hùng, Phó trưởng khoa Cấp cứu và Chống độc, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, trong 2 tuần qua có 4 trẻ nhập viện vì bị ong đốt, trong đó có 2 trường hợp rất nặng.
Đó là trường hợp bé gái A.T. (2 tuổi, ở Ninh Bình) được chuyển từ bệnh viện tuyến dưới lên Bệnh viện Nhi Trung ương trong tình trạng men gan tăng, tiêu cơ vân sau khi bị ong đốt.
Trước đó, ngày 25/7, khi đang chơi cùng ông bà trong vườn nhà, trẻ bất ngờ bị một đàn ong vò vẽ đốt vào đầu, tay và lưng.
Ngay lập tức bệnh nhi được đưa đi cấp cứu, rồi chuyển lên Bệnh viện Nhi Trung ương. Bệnh nhân được điều trị tại khoa Cấp cứu và Chống độc nhằm kiểm soát tình trạng tiêu cơ vân cấp, sử dụng phương pháp lợi tiểu cưỡng bức phòng suy thận cấp. Hiện sau 4 ngày điều trị tình trạng sức khỏe trẻ đã ổn định, vừa được xuất viện.
![Bác sĩ kiểm tra trường hợp bệnh nhi bị ong đốt vào mặt (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w500_r1/2024_08_08_251_49851393/c5cc376a5325ba7be334.jpg)
Bác sĩ kiểm tra trường hợp bệnh nhi bị ong đốt vào mặt (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Cũng trong ngày 25/7, bệnh nhi ở Hà Nội được Bệnh viện Hà Đông chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương do sốc phản vệ sau khi bị ong đốt.
Gia đình bệnh nhi cho biết, khi bé đang chơi bóng cùng các bạn trước cổng nhà thì bị 2 con ong vò vẽ đốt vào vùng lưng bả vai.
Sau khi bị ong đốt, bệnh nhi xuất hiện đỏ da toàn thân, ngứa. Sau khoảng 10 phút trẻ vã mồ hôi, ngất và được người nhà đưa vào Bệnh viện đa khoa Hà Đông trong tình trạng mất ý thức, gọi hỏi không đáp ứng, mạch nhanh nhỏ 130 lần/phút, huyết áp không đo được, tim đập nhanh, SpO2 94-96%, được cấp cứu sốc phản vệ.
Tại khoa Cấp cứu và Chống độc, trẻ được chẩn đoán sốc phản vệ do ong vò vẽ đốt. Sau 4 ngày điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhân ổn định, vừa được xuất viện.
Ong vò vẽ đốt nguy hiểm thế nào?
Theo bác sĩ Nguyễn Tân Hùng, ong bao gồm hai họ chính là Vespidae (họ ong vò vẽ) và Apidae (họ ong mật).
Họ ong vò vẽ gồm ong vò vẽ, ong đất, ong vàng. Nhóm này có ngòi nọc trơn không ngạnh, có thể đốt nhiều lần. Họ ong mật gồm ong mật, ong nghệ và ong bầu. Nhóm này ngòi nọc có ngạnh, nên sau khi cắm vào da vật bị đốt, ngòi nọc không rút ra được và ong bị chết, mỗi ong mật chỉ đốt một lần.
![Ong bao gồm hai họ chính là họ ong vò vẽ và họ ong mật (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w500_r1/2024_08_08_251_49851393/1d3fe49980d6698830c7.jpg)
Ong bao gồm hai họ chính là họ ong vò vẽ và họ ong mật (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)
Trong 2 họ ong này, họ ong vò vẽ gây độc hơn cả. Bởi nọc của chúng là một hỗn hợp các peptide và các chất trung gian viêm như histamin, phospholipase A2 và các acid amin… với khoảng 40 thành phần có thể gây ra tình trạng sốc phản vệ, tan máu, vỡ hồng cầu, rối loạn đông máu, tiêu cơ vân, suy thận cấp…
"Mức độ nặng của liều độc phụ thuộc vào loại ong, số nốt và vị trí đốt. Đối với người lớn được coi là nặng nếu bị ong đốt trên 30 nốt, còn với trẻ em là trên 10 nốt, nếu không được xử trí kịp thời, nạn nhân rất dễ nguy hiểm đến tính mạng", BS Hùng khuyến cáo.
Cách sơ cứu khi trẻ bị ong đốt
Theo bác sĩ Hùng, nếu không may bị ong vò vẽ đốt, cần nhanh chóng lấy vòi ong (nếu có) bằng cách khều nhẹ, dùng nhíp lấy ra (tránh nặn ép bằng tay vì có thể làm nọc độc lan ra).
Tiếp đó cần rửa sạch vùng bị đốt bằng xà phòng hoặc nước sạch và đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Để phòng ong đốt, bác sĩ Hùng khuyến cáo, nếu quanh khu vực nhà ở có tổ ong cần nhờ người có kinh nghiệm phá dỡ.
Các gia đình khi đi dã ngoại không nên mặc các loại quần áo sặc sỡ, in hình bông hoa và tránh dùng các loại đồ ăn, nước uống có vị ngọt có thể lôi kéo ong đến.
Nếu không may bị ong vò vẽ bay quanh người hãy thật bình tĩnh, hít thở thật sâu, thở đều, không chạy, không đập ong, khi ong nhận ra đó là người ong sẽ bay đi.